Hoàng Việt
Chỉ trong vài ngày giữa tháng 7/2026, chính trường Hoa Kỳ liên tiếp chứng kiến những diễn biến tưởng chừng không liên quan: Donald Trump tuyên bố Hoa Kỳ sẽ thu phí các tàu đi qua eo biển Hormuz, một thẩm phán liên bang chỉ trích chính quyền vì theo đuổi các vụ kiện “không đúng mục đích”, mạng xã hội bùng nổ các thuyết âm mưu quanh cái chết của Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, còn gia đình Ivanka Trump lại bị cuốn vào tranh cãi môi trường liên quan một dự án bất động sản.
Đặt cạnh nhau, những sự kiện này phản ánh một xu hướng đáng chú ý: chính trị Mỹ đang ngày càng vận hành theo logic của truyền thông và mạng xã hội, nơi các tuyên bố gây sốc thường xuất hiện trước, còn chính sách và kiểm chứng đến sau.
Hormuz: Từ “thu phí hàng hải” đến bước lùi chỉ sau một ngày
Đầu tuần, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Hoa Kỳ sẽ đóng vai trò “người bảo vệ” eo biển Hormuz và áp mức phí 20% đối với nhiều tàu thương mại đi qua tuyến hàng hải chiến lược này để bù đắp chi phí an ninh. Đề xuất lập tức gây phản ứng vì đi ngược lập trường lâu nay của Washington về quyền tự do hàng hải và vấp phải nhiều câu hỏi về tính hợp pháp theo luật biển quốc tế.
Tuy nhiên, chỉ khoảng một ngày sau, ông Trump bất ngờ rút lại kế hoạch. Trên Truth Social, ông cho biết sau các cuộc trao đổi với lãnh đạo các nước vùng Vịnh, ông quyết định thay thế ý tưởng thu phí bằng các thỏa thuận thương mại và đầu tư.
Sự thay đổi nhanh chóng này làm nổi bật một đặc điểm ngày càng quen thuộc của chính quyền Trump: các tuyên bố ban đầu thường tạo ra cú sốc chính trị và ngoại giao, sau đó được điều chỉnh hoặc đảo ngược khi vấp phải phản ứng từ đồng minh, thị trường hoặc các rào cản pháp lý.
Điều đáng chú ý là trong lần giải thích sau đó, chính ông Trump còn nói rằng “không ai nên thu phí đối với eo biển Hormuz”, một lập trường trái ngược với đề xuất mà ông vừa đưa ra trước đó.
Khi tòa án trở thành rào cản của quyền lực hành pháp
Ở mặt trận pháp lý, một thẩm phán liên bang đã chỉ trích vụ kiện liên quan đến IRS do ông Trump khởi xướng, cho rằng hồ sơ được nộp vì “mục đích không thích hợp” và đề nghị xem xét kỷ luật các luật sư liên quan.
Dù đây là một vụ việc riêng lẻ, nó phản ánh sự căng thẳng ngày càng gia tăng giữa Nhà Trắng và hệ thống tư pháp.
Trong nhiệm kỳ thứ hai, Trump nhiều lần thể hiện quan điểm rằng các cơ quan nhà nước phải phục vụ chương trình nghị sự của tổng thống. Ngược lại, các tòa án liên bang tiếp tục khẳng định vai trò kiểm soát quyền lực thông qua việc xem xét tính hợp pháp của các quyết định hành pháp.
Cuộc đối đầu này không còn đơn thuần là tranh chấp pháp lý, mà đã trở thành một cuộc đấu về giới hạn quyền lực trong nền dân chủ Mỹ.
Cái chết của Lindsey Graham và cơn bão thuyết âm mưu
Cái chết đột ngột của Thượng nghị sĩ Lindsey Graham ngay lập tức trở thành chủ đề của vô số giả thuyết trên mạng xã hội.
Các nền tảng trực tuyến xuất hiện nhiều suy đoán về nguyên nhân cái chết, từ các giả thuyết mang màu sắc địa chính trị đến những cáo buộc hoàn toàn chưa được kiểm chứng. Một số phát biểu của Kash Patel cũng bị cho là đã góp phần làm gia tăng sự chú ý đối với các suy đoán này, dù chưa có bằng chứng xác thực cho các cáo buộc lan truyền.
Trong khi đó, Tổng thống Trump công khai bác bỏ các cáo buộc về hành vi ám sát và cho biết ông không thấy dấu hiệu của “foul play”.
Sự kiện này cho thấy một thực tế mới của chính trị Mỹ: các thuyết âm mưu giờ đây không còn nằm ở bên lề đời sống chính trị mà có thể trở thành một phần của chu kỳ tin tức chính.
Việc bổ nhiệm em gái Lindsey Graham
Sau khi Thượng nghị sĩ Graham qua đời, Thống đốc South Carolina Henry McMaster đã bổ nhiệm bà Darline Graham Nordone – em gái ông Graham – giữ ghế Thượng viện tạm thời cho đến khi cử tri bầu người kế nhiệm theo quy định của bang. Quyết định này được đưa ra sau khi Tổng thống Trump công khai đề nghị lựa chọn bà Nordone.
Việc bổ nhiệm này là hợp pháp theo quy trình của bang, nhưng cũng làm dấy lên tranh luận về mức độ ảnh hưởng của Nhà Trắng đối với các quyết định nhân sự ở cấp bang trong bối cảnh chính trị đặc biệt nhạy cảm.
Ivanka Trump và cuộc tranh cãi môi trường
Ở một mặt trận khác, Ivanka Trump và Jared Kushner tiếp tục bị chỉ trích liên quan đến một dự án bất động sản ven biển.
Các tổ chức môi trường cảnh báo dự án có thể gây tác động tiêu cực đến hệ sinh thái địa phương, trong đó có môi trường sống của chim hồng hạc và các loài chim nước khác. Phía dự án bác bỏ các cáo buộc và khẳng định mọi thủ tục đều tuân thủ quy định hiện hành.
Đây là ví dụ điển hình cho thấy gia đình Trump vẫn tiếp tục phải đối mặt với các câu hỏi về xung đột giữa phát triển kinh tế và bảo tồn môi trường.
Chính trị của thời đại mạng xã hội
Điểm chung của tất cả các sự kiện trên không phải là nội dung cụ thể của từng vụ việc.
Điểm chung nằm ở cách chúng được tạo ra, lan truyền và định hình.
Một tuyên bố trên Truth Social có thể khiến thị trường dầu mỏ biến động chỉ trong vài phút.
Một bức ảnh được công bố để dập tắt tin đồn lại có thể trở thành nguyên liệu cho hàng nghìn bài đăng suy diễn.
Một phát biểu chưa được kiểm chứng có thể lan nhanh hơn cả kết luận chính thức của cơ quan điều tra.
Trong môi trường đó, chính trị không còn chỉ được quyết định bởi các văn bản pháp luật hay những phiên điều trần tại Quốc hội, mà còn bởi thuật toán của các nền tảng số và tốc độ lan truyền của thông tin.
Kết luận
Chuỗi sự kiện diễn ra trong tháng 7/2026 cho thấy nước Mỹ đang bước vào một giai đoạn mà truyền thông, quyền lực và chính sách đối ngoại liên tục tác động qua lại.
Từ đề xuất thu phí tại eo biển Hormuz rồi nhanh chóng đảo ngược, đến những tranh cãi pháp lý, các thuyết âm mưu và các cuộc chiến dư luận, mọi diễn biến đều cho thấy một đặc điểm nổi bật của nền chính trị Mỹ hiện nay: khả năng tạo ra cú sốc truyền thông nhiều khi đi trước quá trình hoạch định chính sách và kiểm chứng sự thật.
Đó là một môi trường mà các quyết định chính trị có thể thay đổi chỉ sau một bài đăng trên mạng xã hội, còn công chúng phải đối mặt với thách thức ngày càng lớn trong việc phân biệt giữa thông tin đã được xác minh và những gì mới chỉ là tuyên bố, suy đoán hoặc chiến lược truyền thông.