Washington, 16/9/2026 — Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) ngày 16/9 đã tăng lãi suất lần đầu tiên trong hơn ba năm, đưa lãi suất quỹ liên bang lên 3,75%–4%, bất chấp sức ép từ Tổng thống Donald Trump muốn lãi suất giảm nhanh xuống 1% hoặc thấp hơn. Quyết định được Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) thông qua 12–0.
Đây là một sự đối lập đáng chú ý giữa Nhà Trắng và ngân hàng trung ương: Trump muốn giảm mạnh chi phí vay để hỗ trợ đầu tư và hoạt động kinh tế, trong khi Fed cho rằng lạm phát vẫn quá cao và cần chính sách tiền tệ chặt hơn để đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2%.
Fed: lạm phát vẫn là vấn đề
Chủ tịch Fed Kevin Warsh cho rằng lạm phát đã duy trì ở mức cao trong thời gian dài. Trong tuyên bố ngày 16/9, FOMC cho biết hoạt động kinh tế vẫn tăng trưởng với tốc độ vững, chi tiêu trong nước có sức chống chịu, năng suất và đầu tư vốn vẫn mạnh, trong khi lạm phát vẫn ở mức cao.
Các dự báo kinh tế mới của Fed cho thấy lạm phát PCE — thước đo mà Fed đặc biệt quan tâm — được dự báo ở mức 3,7% trong năm 2026, giảm còn 2,3% năm 2027 và 2,1% năm 2028, trước khi trở về khoảng 2% trong dài hạn.
Quan trọng hơn, dự báo lãi suất cho thấy Fed chưa nhìn thấy con đường đưa lãi suất về 1%. Mức trung vị dự kiến cuối năm 2026 là khoảng 3,9%, và các dự báo cho năm 2027 vẫn nằm cao hơn đáng kể so với mức 1% mà Trump yêu cầu.
Trump: “1% hoặc thấp hơn — và nhanh chóng”
Ngay sau quyết định của Fed, Trump yêu cầu lãi suất phải được giảm xuống 1% hoặc thấp hơn.
Trump lập luận rằng Mỹ có vị thế tín dụng mạnh nhất thế giới và nền kinh tế đang thu hút đầu tư. Ông cũng liên hệ chi phí vay cao với quan điểm của mình về thâm hụt thương mại và cho rằng Mỹ cần lãi suất thấp hơn nhiều.
Đây không phải lần đầu Trump gây sức ép đòi Fed giảm lãi suất. Nhưng lần này sự khác biệt trở nên rõ ràng hơn: Fed vừa tăng lãi suất thì Tổng thống lập tức yêu cầu giảm xuống một mức thấp hơn rất nhiều.
Khoảng cách 3 điểm phần trăm
Nếu lấy điểm giữa của biên độ Fed hiện nay là khoảng 3,875%, thì mức 1% mà Trump yêu cầu thấp hơn gần 2,9 điểm phần trăm.
Đây không phải là một điều chỉnh nhỏ.
Để đi từ 3,75%–4% xuống 1%, Fed sẽ phải thực hiện một chu kỳ nới lỏng rất lớn. Nhưng điều đó chỉ phù hợp nếu dữ liệu kinh tế cho thấy lạm phát đã được kiểm soát đủ mạnh và nền kinh tế cần kích thích đáng kể.
Hiện tại, dự báo của chính Fed lại cho thấy một bức tranh khác: lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu và phần lớn các quan chức Fed chưa dự kiến đưa lãi suất xuống gần 1%.
Tại sao Fed lại tăng lãi suất giữa lúc Tổng thống muốn giảm?
Đây là bài toán kinh tế cốt lõi.
Lãi suất cao làm chi phí vay tăng, qua đó có xu hướng làm giảm nhu cầu tín dụng và chi tiêu, giúp giảm áp lực lạm phát.
Ngược lại, nếu hạ lãi suất xuống quá nhanh trong khi lạm phát vẫn cao, nhu cầu có thể tăng trở lại và làm quá trình đưa lạm phát về 2% khó khăn hơn.
Fed vì vậy đang đặt trọng tâm vào ổn định giá cả, trong khi Trump nhấn mạnh hơn đến chi phí vốn và tăng trưởng đầu tư.
Một điểm đặc biệt: Fed vẫn dự kiến có thể tăng thêm
Quyết định ngày 16/9 không chỉ là một lần tăng lãi suất.
Các dự báo mới cho thấy nhiều quan chức Fed vẫn nhìn thấy khả năng tăng thêm một lần nữa trong năm 2026. Dự báo trung vị cho cuối năm là khoảng 3,9%, tức gần như tương ứng với mức hiện tại, nhưng một số quan chức dự báo mức cao hơn.
Điều này cho thấy Fed đang gửi một thông điệp khá rõ:
Chưa thể coi cuộc chiến chống lạm phát đã kết thúc.
Cuộc đối đầu về quyền độc lập của Fed
Vấn đề lớn hơn lãi suất là ranh giới giữa chính sách tiền tệ và quyền lực chính trị.
Fed được thiết kế để đưa ra quyết định tiền tệ dựa trên đánh giá kinh tế, thay vì đáp ứng trực tiếp các mục tiêu ngắn hạn của Nhà Trắng.
Trump hôm 16/9 vừa chỉ trích Fed, vừa nói ông muốn Fed độc lập. Washington Post đưa tin Trump nói ông đã nói với Warsh rằng ông có thể “làm điều ông muốn”, trong khi Warsh không xác nhận nội dung cuộc trao đổi và khẳng định quyết định tăng lãi suất được đưa ra để thực hiện nhiệm vụ của Fed.
Điều này tạo nên một nghịch lý đáng chú ý:
Tổng thống muốn lãi suất 1%.
Fed vừa tăng lên 3,75%–4%.
Và chính Fed đang nói rằng lạm phát vẫn chưa được kiểm soát hoàn toàn.
Đây không chỉ là tranh luận về một con số. Nó là tranh luận về ai quyết định giá của tiền trong nền kinh tế Mỹ: Nhà Trắng hay ngân hàng trung ương dựa trên dữ liệu kinh tế?
Bài toán khó cho kinh tế Mỹ
Nếu Fed giữ lãi suất cao:
- chi phí vay mua nhà tiếp tục cao;
- tín dụng tiêu dùng đắt hơn;
- doanh nghiệp phải trả nhiều hơn cho vốn;
- chính phủ cũng phải chịu chi phí lãi vay cao hơn đối với khoản nợ mới và tái cấp vốn.
Nhưng nếu Fed hạ lãi suất quá nhanh trong khi lạm phát vẫn cao:
- nhu cầu có thể tăng;
- áp lực giá có thể kéo dài;
- lợi suất trái phiếu dài hạn có thể phản ứng theo hướng bất lợi;
- và kỳ vọng lạm phát có thể khó kiểm soát hơn.
Đó là lý do 1% không đơn giản là một mục tiêu kỹ thuật mà Fed có thể đạt được chỉ bằng một quyết định hành chính. Nó phụ thuộc vào lạm phát, tăng trưởng, việc làm, thị trường tài chính và kỳ vọng của công chúng.
Xoáy Tin
FED vừa tăng lãi suất — Trump lại muốn kéo xuống 1%. Ai sẽ quyết định giá của đồng tiền Mỹ?
Đây có thể trở thành một trong những cuộc kiểm nghiệm đáng chú ý nhất về tính độc lập của Fed trong nhiệm kỳ Trump.
Bởi câu hỏi không chỉ là lãi suất nên là 1%, 3%, hay 4%.
Câu hỏi lớn hơn là:
Nếu Nhà Trắng muốn một mức lãi suất vì mục tiêu kinh tế và chính trị của mình, nhưng dữ liệu kinh tế khiến Fed đi theo hướng ngược lại, ai có quyền quyết định?
Fed ngày 16/9 đã đưa ra câu trả lời bằng hành động: tăng lãi suất lên 3,75%–4% và tiếp tục đặt mục tiêu đưa lạm phát về 2%.