KHI NGƯỜI CỘNG HÒA BỎ PHIẾU CHO ĐẢNG DÂN CHỦ

0
5
Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ Jeff Flake phát biểu trên sân khấu tại Lễ hội Global Citizen 2018: "Be The Generation" (Hãy là thế hệ tiên phong) ở Công viên Trung tâm (Central Park), thành phố New York, vào ngày 29 tháng 9 năm 2018. ANGELA WEISS/AFP qua Getty Images

Georgia và dấu hiệu rạn nứt mới trong liên minh MAGA

Ngày 7 tháng 8, 2026

Có những cuộc bầu cử chỉ được quyết định bởi lá phiếu.

Nhưng cũng có những cuộc bầu cử trở thành phép thử đối với chính một đảng phái.

Cuộc đua Thượng viện Georgia năm 2026 đang có dấu hiệu trở thành trường hợp thứ hai.

Trong vòng vài ngày, hai thị trưởng Cộng hòa tại South Georgia — một trong những vùng bảo thủ nhất của tiểu bang — công khai ủng hộ Thượng nghị sĩ Dân chủ đương nhiệm Jon Ossoff thay vì ứng viên Cộng hòa Mike Collins.

Hai người đó là Thị trưởng Tifton Julie Smith và Thị trưởng Valdosta Scott James Matheson.

Rồi đến một cái tên có trọng lượng lớn hơn nhiều trong giới Cộng hòa truyền thống: cựu Thượng nghị sĩ Arizona Jeff Flake cũng tuyên bố ủng hộ Ossoff.

Ba người Cộng hòa. Một ứng viên Dân chủ.

Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở số lượng.

Nó nằm ở thông điệp.

Julie Smith không tuyên bố mình trở thành người Dân chủ. Bà nói rất rõ: “I’m a Republican.” Nhưng ngay sau đó bà thêm một câu có ý nghĩa chính trị đặc biệt: có những lúc một con người vượt lên trên đảng phái.

Đó chính là điểm đáng suy nghĩ.

Bởi nếu một người Cộng hòa tại vùng bảo thủ của Georgia có thể nói rằng con người và kết quả phục vụ cộng đồng quan trọng hơn nhãn hiệu đảng phái, thì vấn đề mà Mike Collins phải đối mặt không còn đơn giản là ông cần giành thêm vài phần trăm phiếu.

Ông phải thuyết phục cử tri rằng trung thành với Đảng Cộng hòa và trung thành với Donald Trump phải là cùng một điều.

Và đó có thể là một nhiệm vụ khó hơn nhiều.


1. Hai thị trưởng ở nơi đáng lẽ không thể xảy ra

Nếu một thị trưởng Cộng hòa tại Atlanta ủng hộ một ứng viên Dân chủ, đó đã là một tin đáng chú ý.

Nhưng Tifton và Valdosta nằm ở South Georgia.

Đây không phải vùng đất mà Đảng Dân chủ thường dễ dàng giành được sự ủng hộ của giới chức địa phương Cộng hòa.

Theo Atlanta Journal-Constitution, Julie Smith và Scott James Matheson đều nhấn mạnh công việc của Ossoff đối với South Georgia và khả năng ông đưa nguồn lực liên bang về phục vụ địa phương. Smith nói Ossoff “rất tốt với South Georgia” và bà đánh giá ông dựa trên việc ông phục vụ cử tri như thế nào.

Đây là một hiện tượng quan trọng của chính trị Mỹ hiện đại:

Chính trị quốc gia và chính trị địa phương không phải lúc nào cũng vận hành theo cùng một logic.

Washington có thể tranh luận về MAGA, về Trump, về chủ nghĩa xã hội, về nhập cư hay về văn hóa.

Nhưng tại một thành phố nhỏ, thị trưởng quan tâm đến một câu hỏi rất thực tế:

Ai gọi lại cho tôi?

Ai giúp thành phố?

Ai đưa được tiền liên bang về?

Ai hiểu vấn đề của cộng đồng?

Và khi một thượng nghị sĩ Dân chủ làm tốt những điều đó, một thị trưởng Cộng hòa có thể sẵn sàng bỏ qua nhãn hiệu đảng phái.

Đó chính là điều mà chiến dịch Collins không thể dễ dàng hóa giải bằng khẩu hiệu.


2. Jeff Flake: từ “Never Trump” đến một lá phiếu chống MAGA

Nếu hai thị trưởng là tín hiệu từ cơ sở địa phương, thì Jeff Flake là tín hiệu từ tầng lớp Cộng hòa truyền thống.

Flake từng là Thượng nghị sĩ Cộng hòa của Arizona và là một trong những tiếng nói Cộng hòa công khai chỉ trích Trump.

Khi ủng hộ Ossoff, Flake không nói rằng ông đã trở thành người Dân chủ.

Ông nói ông vẫn là một conservative Republican.

Nhưng ông nhấn mạnh rằng “character matters” — phẩm chất con người có ý nghĩa — và ông muốn một người coi trọng thể chế Thượng viện ngồi vào chiếc ghế đó. Flake cũng bày tỏ quan ngại về việc Collins không công nhận chiến thắng của Joe Biden trong cuộc bầu cử năm 2020.

Đây là một sự phân biệt rất quan trọng.

Flake không nhất thiết đang bỏ phiếu cho một hệ tư tưởng Dân chủ.

Ông đang nói:

Có những giới hạn mà sự trung thành với đảng không thể vượt qua.

Nếu thông điệp này lan rộng, nó có thể tạo ra một vấn đề chiến lược cho Đảng Cộng hòa.

Bởi vì MAGA đã xây dựng sức mạnh chính trị dựa rất nhiều trên sự đoàn kết của cử tri Cộng hòa quanh Trump.

Nhưng sự đoàn kết đó chỉ bền vững khi cử tri tin rằng ứng viên của Trump đồng thời là người có khả năng đại diện cho họ.

Nếu hai điều ấy tách rời, liên minh bắt đầu xuất hiện khe nứt.


3. Mike Collins đang gặp vấn đề lớn hơn một cuộc phản đối cá nhân

Không nên diễn giải quá mức rằng Mike Collins đang “sốc nặng” hay “không thể hiểu nổi sự phản bội” như một số tài khoản mạng xã hội mô tả.

Không có bằng chứng đáng tin cậy cho thấy ông đã công khai phản ứng như vậy.

Nhưng điều có thể kiểm chứng là Collins đang phải đối mặt với một số bất lợi chính trị đáng kể.

Ông bước vào cuộc tổng tuyển cử với tư cách một ứng viên MAGA rất rõ ràng.

Ngay từ cuộc bầu cử sơ bộ, Collins đã xây dựng hình ảnh là một đồng minh trung thành của Trump. Washington Post trước đó đã ghi nhận rằng các chiến lược gia Cộng hòa lo ngại phong cách MAGA mạnh của Collins có thể khiến ông khó tiếp cận cử tri ôn hòa.

Trong khi đó, Ossoff đã dành nhiều năm xây dựng hình ảnh khác hẳn.

Ông không cần phải biến mình thành một ngôi sao truyền hình cáp.

Ông tập trung vào công việc tại Thượng viện và hoạt động phục vụ cử tri.

Điều này giải thích một nghịch lý:

Một ứng viên Dân chủ đang tranh cử tại Georgia có thể không cần phải làm cho Georgia “xanh” hơn. Ông chỉ cần khiến một bộ phận cử tri Cộng hòa cảm thấy họ có thể bỏ phiếu cho ông mà không phải từ bỏ hoàn toàn bản sắc chính trị của mình.

Đó là một chiến thuật tinh tế hơn nhiều.


4. Georgia không còn là Georgia của hai thập niên trước

Đây là yếu tố nền tảng.

Georgia đã trở thành một trong những bang chiến trường quan trọng nhất của nước Mỹ.

Donald Trump thắng Georgia năm 2024 với khoảng cách hơn hai điểm phần trăm, nhưng Jon Ossoff vẫn là một trong những mục tiêu hàng đầu của Đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ 2026. Washington Post từng ghi nhận rằng ngay trong nội bộ Cộng hòa, nhiều chiến lược gia đã lo ngại khả năng đánh bại Ossoff.

Vấn đề của Georgia là sự tồn tại đồng thời của hai lực lượng:

Georgia bảo thủ về văn hóa nhưng không nhất thiết luôn bảo thủ trong lựa chọn ứng viên.

Cử tri có thể bỏ phiếu cho Trump ở cuộc bầu cử tổng thống nhưng lại bỏ phiếu cho một ứng viên Dân chủ ở cấp Thượng viện.

Đây chính là kiểu cử tri mà chiến lược “Trump + Republican = một lá phiếu duy nhất” khó kiểm soát.


5. Một vấn đề khác đang đè lên chiến dịch Collins

Mike Collins còn đang phải đối mặt với tranh cãi liên quan đến con rể David Alan Scheer II.

Một cuộc điều tra của CNN được Axios dẫn lại cho biết Scheer từng đăng tải nội dung liên quan đến chủ nghĩa da trắng thượng đẳng và nội dung bài Do Thái trên mạng xã hội, trong đó có nội dung liên quan đến nhóm Patriot Front.

Collins đã nói ông chỉ chịu trách nhiệm về quan điểm của chính mình. Tuy nhiên, khi bị chất vấn về vấn đề này trong một cuộc họp báo, ông đã kết thúc cuộc họp báo sớm. Các mục sư da đen tại Georgia cũng đã yêu cầu ông giải thích rõ hơn.

Điều quan trọng ở đây không phải là gán quan điểm của một người thân cho Collins.

Điều quan trọng là chính trị hiện đại rất ít khi cho ứng viên quyền kiểm soát hoàn toàn câu chuyện về mình.

Một scandal cá nhân, một phát biểu cũ, một bài đăng trên mạng xã hội hay một mối quan hệ gia đình đều có thể trở thành vấn đề chính trị.

Đặc biệt trong một tiểu bang ngày càng đa dạng về chủng tộc và thế hệ cử tri.


6. Nhưng không nên vội tuyên bố Ossoff đã thắng

Đây là điểm cần hết sức thận trọng.

Ba nhân vật Cộng hòa ủng hộ Ossoff là một tín hiệu tốt cho chiến dịch Dân chủ.

Nhưng họ không đại diện cho toàn bộ Đảng Cộng hòa.

Hai thị trưởng không thể tự mình chuyển hàng trăm nghìn phiếu.

Jeff Flake cũng không còn là một thượng nghị sĩ đương nhiệm.

Và Georgia vẫn là một bang cạnh tranh gay gắt.

Vì vậy, sẽ là sai lầm nếu biến câu chuyện này thành:

“Đảng Cộng hòa đang sụp đổ và Ossoff chắc chắn thắng.”

Chưa có cơ sở để kết luận như vậy.

Điều có cơ sở hơn là:

Collins đang gặp vấn đề trong việc mở rộng liên minh cử tri vượt ra ngoài MAGA base.

Đó mới là nguy cơ thật sự.


7. Từ “đảng phái” sang “nhân cách chính trị”

Có lẽ đây mới là hiện tượng đáng chú ý nhất.

Trong nhiều thập niên, chính trị Mỹ vận hành theo một quy tắc đơn giản:

Republican votes Republican.
Democrat votes Democrat.

Nhưng trong một nền chính trị ngày càng phân cực, quy tắc ấy bắt đầu xuất hiện những ngoại lệ.

Một bộ phận cử tri Cộng hòa không nhất thiết chuyển sang Dân chủ về mặt tư tưởng.

Họ chỉ có thể nói:

“Tôi vẫn là Republican, nhưng ứng viên này thì không.”

Điều này rất khác với việc chuyển đảng.

Nó tạo ra một dạng cross-party voting — bỏ phiếu vượt ranh giới đảng phái.

Và chính loại bỏ phiếu này có thể quyết định những cuộc bầu cử sít sao.

Một ứng viên không cần thuyết phục 20% đảng viên đối phương.

Chỉ cần 3%, 5% hoặc 7% cử tri đối phương quyết định bỏ phiếu chéo trong một cuộc đua sít sao, kết quả có thể thay đổi.


8. MAGA có một bài toán khó: Trump không có mặt trên lá phiếu

Đây có thể là vấn đề sâu xa nhất đối với Đảng Cộng hòa trong bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Trump không tranh cử Tổng thống năm 2026.

Điều đó có nghĩa các ứng viên Cộng hòa phải làm được điều mà Trump rất giỏi nhưng họ không nhất thiết làm được:

biến sự trung thành với Trump thành sự trung thành với chính mình.

Mike Collins có lợi thế lớn vì được nhận diện là MAGA.

Nhưng đó cũng có thể là điểm yếu.

Trong cuộc bầu cử tổng thống, một cử tri có thể bỏ phiếu cho Trump vì họ tin vào Trump.

Trong cuộc đua Thượng viện, câu hỏi lại là:

“Tại sao tôi phải bầu Mike Collins?”

Nếu câu trả lời chủ yếu là:

“Bởi vì ông ấy trung thành với Trump,”

thì ứng viên vẫn chưa giải quyết được câu hỏi quan trọng nhất:

“Ông ấy sẽ làm gì cho tôi?”

Ossoff đang cố biến cuộc bầu cử thành câu hỏi thứ hai.


9. Bài toán của Đảng Dân chủ cũng không đơn giản

Đảng Dân chủ không nên đọc những diễn biến này như một giấy thông hành cho một chiến thắng dễ dàng.

Bởi chính Ossoff cũng phải chứng minh rằng ông có thể duy trì liên minh cử tri rộng lớn.

Để thắng Georgia, Dân chủ cần kết hợp:

  • cử tri Dân chủ truyền thống;
  • cử tri da đen;
  • cử tri trẻ;
  • cử tri ngoại ô;
  • cử tri độc lập;
  • một bộ phận Republican moderates;
  • và một số cử tri Cộng hòa không muốn bỏ phiếu cho ứng viên MAGA.

Đây là một liên minh rộng nhưng mong manh.

Chỉ cần một bộ phận cử tri trẻ không đi bỏ phiếu, hoặc cử tri da đen giảm tỷ lệ tham gia, hoặc cử tri ngoại ô quay lại với Cộng hòa, cán cân có thể thay đổi.

Vì vậy, sự ủng hộ của những người Cộng hòa không đồng nghĩa với việc Ossoff đã xây dựng được một liên minh bền vững.

Nó chỉ cho thấy ông có cơ hội xây dựng liên minh đó.


10. Điều đáng sợ nhất đối với một đảng không phải là đối thủ mạnh

Một đảng có thể sống chung với một đối thủ mạnh.

Điều nguy hiểm hơn là khi cử tri của chính mình bắt đầu phân biệt giữa đảng và ứng viên.

Đó là điều đang đáng quan sát ở Georgia.

Julie Smith vẫn là Republican.

Scott James Matheson vẫn là Republican.

Jeff Flake vẫn tự nhận là conservative Republican.

Nhưng cả ba đều nói, bằng những cách khác nhau:

Không phải lúc nào Republican cũng phải bỏ phiếu cho Republican.

Đây là một thông điệp nhỏ về mặt số lượng.

Nhưng lớn về mặt chính trị.

Bởi nếu tư duy đó lan rộng, nó phá vỡ một trong những lợi thế lớn nhất của chính trị phân cực: kỷ luật bỏ phiếu theo đảng.


11. Georgia có thể là phòng thí nghiệm của cuộc bầu cử 2026

Nếu Ossoff thắng vào tháng 11, lịch sử có thể không chỉ ghi rằng một thượng nghị sĩ Dân chủ tái đắc cử tại Georgia.

Các nhà phân tích sẽ phải hỏi:

Ông thắng nhờ một làn sóng Dân chủ, hay nhờ một liên minh vượt đảng phái?

Nếu trường hợp thứ hai xảy ra, Georgia sẽ trở thành một tín hiệu quan trọng cho các cuộc đua khác.

Các ứng viên Cộng hòa MAGA ở những bang chiến trường sẽ phải đối diện với một câu hỏi mới:

Làm thế nào để vừa giữ MAGA base vừa không đẩy những Republican moderates sang phía Dân chủ?

Đây là bài toán rất khó.

Bởi càng nhấn mạnh sự trung thành với Trump, ứng viên càng củng cố cơ sở cốt lõi.

Nhưng đồng thời họ có thể càng khó tiếp cận nhóm cử tri muốn một Republican truyền thống hơn.


12. Và đây chính là nghịch lý của thời đại Trump

Trump đã làm Đảng Cộng hòa mạnh hơn ở một phương diện.

Ông biến một đảng vốn thường xuyên chia rẽ thành một lực lượng có khả năng huy động cử tri rất mạnh.

Nhưng chính quá trình đó cũng tạo ra một câu hỏi khác:

Đảng Cộng hòa là một đảng có hệ tư tưởng riêng, hay là một liên minh chính trị được tổ chức quanh cá nhân Donald Trump?

Nếu câu trả lời là vế thứ hai, thì tương lai của đảng phụ thuộc rất lớn vào khả năng chuyển giao “thương hiệu Trump” cho các ứng viên khác.

Mike Collins là một thử nghiệm.

Jon Ossoff là đối thủ.

Và hai thị trưởng Cộng hòa ở South Georgia đang cung cấp một dữ liệu rất đáng chú ý cho cuộc thử nghiệm ấy.


Một lá phiếu không làm thay đổi một đảng

Không nên phóng đại.

Hai thị trưởng không thể làm sụp đổ Đảng Cộng hòa.

Jeff Flake không thể làm MAGA biến mất.

Một cuộc bầu cử Georgia cũng không quyết định tương lai của toàn bộ nước Mỹ.

Nhưng chính trị thường thay đổi không phải bằng một cú nổ lớn.

Nó thay đổi bằng những ngoại lệ nhỏ xuất hiện ngày càng nhiều.

Một thị trưởng.

Một cựu thượng nghị sĩ.

Một nhóm cử tri ngoại ô.

Một số Republican không còn coi lá phiếu của mình là tài sản của đảng.

Rồi đến một lúc nào đó, ngoại lệ trở thành xu hướng.

Và xu hướng trở thành vấn đề chiến lược.

Điều đang xảy ra tại Georgia có thể chưa phải là sự sụp đổ của liên minh MAGA.

Nhưng nó là một lời cảnh báo:

Khi một người Cộng hòa có thể nói “Tôi vẫn là Republican” rồi bỏ phiếu cho một ứng viên Dân chủ, thì ranh giới đảng phái vẫn còn đó — nhưng nó không còn bất khả xâm phạm.

Và trong một cuộc bầu cử được quyết định bằng vài điểm phần trăm, đôi khi chính những vết nứt nhỏ ấy quyết định ai sẽ bước vào Thượng viện Hoa Kỳ.

Georgia có thể không phải nơi MAGA sụp đổ.

Nhưng rất có thể đây là nơi người ta bắt đầu nhìn thấy rõ hơn câu hỏi mà Đảng Cộng hòa sẽ phải trả lời sau thời Trump:

Một đảng có thể giữ được quyền lực bằng sự trung thành với một người bao lâu, khi cử tri bắt đầu đòi hỏi họ phải trung thành với chính mình?