Dan
Báo chí đã sống sót qua các chế độ độc tài, những nhà độc tài và những người khác từng tìm cách kiểm soát “Fourth Estate” — Đệ tứ quyền lực. Báo chí rồi cũng sẽ vượt qua Donald Trump.
Ông có thể trục xuất các phóng viên khỏi Nhà Trắng, nhưng việc đưa tin sẽ không dừng lại. Đến lúc này, tất cả chúng ta đều biết rằng các sự kiện thực tế không phải là bạn của vị tổng thống này. Ông có thể nổi giận và tấn công, nhưng theo tất cả những dấu hiệu hiện có, đa số người Mỹ từ lâu đã nhận ra cách hành xử đó, phần lớn là nhờ hoạt động báo chí nghiêm túc.
Báo chí không tìm kiếm một tấm thảm đỏ. Nhưng báo chí có quyền pháp lý đưa tin từ bên trong “Nhà của Nhân dân” — People’s House, dù tổng thống này có thích hay không. Gần đây, ông liên tục nghe được những câu chuyện từ những nguồn mà ông không kiểm soát — tức là không phải Fox. Khi sự thật khiến ông khó chịu, tổng thống tìm cách gạt nó sang một bên.
Việc này không phải lần đầu Trump trục xuất một cơ quan báo chí hoặc một nhà báo mà ông không thích. Phóng viên Jim Acosta của CNN từng bị cấm tiếp cận, còn Associated Press vẫn đang kiện để giành lại quyền tiếp cận Phòng Bầu dục.
Thứ Bảy, khi các nhà báo của ba cơ quan truyền thông bị cấm đến làm việc, họ bị thu hồi thẻ báo chí và buộc phải rời khỏi khuôn viên Nhà Trắng.
Trong một tuyên bố chung hôm thứ Hai, ba công ty truyền thông cho biết họ sẽ khởi kiện chính quyền, lập luận rằng:
“Hiến pháp không cho phép tổng thống hay bất kỳ quan chức chính phủ nào tước bỏ các quyền của Tu chính án thứ Nhất, cũng như các quyền tự do và lợi ích về tài sản của báo chí mà không thông báo hay có quy trình pháp lý, chỉ vì họ không thích nội dung đưa tin.”
Đây là một sự leo thang đáng kể trong cuộc chiến kéo dài nhiều thập niên giữa Trump và truyền thông. Nhưng mọi việc dường như không diễn ra theo cách mà tổng thống nghĩ.
Đoàn báo chí Nhà Trắng — White House press pool — không co cụm lại.
“Pool” là nhóm gồm năm mạng truyền hình — ABC, CBS, NBC, Fox và CNN — luân phiên đảm trách việc ghi hình tổng thống và chia sẻ hình ảnh cho toàn bộ báo chí. Có một chi tiết có lẽ gây ngạc nhiên: Fox cũng tham gia.
Trong một hành động đoàn kết, các thành viên của pool hôm thứ Hai tuyên bố sẽ đình chỉ việc đưa tin về Trump, có hiệu lực ngay lập tức. Đây là một tiền lệ chưa từng có và, nếu không có gì thay đổi, sẽ đồng nghĩa với việc không có camera của pool ghi hình chuyến đi New York của ông trong tuần này. Các phóng viên báo in và phát thanh vẫn sẽ đi cùng tổng thống.
Một hành động đoàn kết mạnh mẽ hơn nữa sẽ là toàn bộ báo chí Nhà Trắng ngừng cung cấp bất kỳ hình ảnh truyền hình nào về tổng thống. Cho đến nay điều đó chưa xảy ra. Nhưng việc Fox — một đồng minh lâu năm của Trump — tham gia phản đối hành động chống báo chí của ông có thể cho thấy ngay cả họ cũng nhận thấy ông đã đi quá xa và công chúng đang bắt đầu mệt mỏi với ông.
Suốt đời trưởng thành của mình, Trump cần camera truyền hình gần như chúng ta cần oxy. Vì ông không phải người thường xuyên đọc báo, ông cho rằng cách duy nhất để phát tán tuyên truyền của mình là đứng trước camera. Nhưng hiện tại, phương tiện truyền thông từng đưa ông lên đỉnh cao không chịu khuất phục trước ý muốn của ông.
À, hậu quả — một thứ mà Trump hiếm khi tính đến.
Ông cấm truyền thông mà không thông báo cho những cố vấn thân cận nhất của mình. Chánh văn phòng Nhà Trắng thậm chí còn không có mặt ở Washington. Vì vậy, không ai có thể nói với ông rằng đó là một ý tưởng tồi, có thể vi hiến, hoặc có lẽ ông chưa suy nghĩ thấu đáo về nó.
Không suy nghĩ đến cùng là một điểm yếu đặc trưng của Trump.
Một tổng thống đang không được lòng dân vừa nói với cả thế giới rằng những cơ quan báo chí này chỉ đăng hoặc phát những câu chuyện “tiêu cực” về ông, qua đó vô tình đem lại cho CNN, MS NOW và Politico một lượng quảng bá miễn phí mà họ không ngờ tới.
Khoảng 60% người Mỹ hiện có quan điểm không thuận lợi về Trump. Một số trong số họ có thể sẽ quan tâm đến những gì các cơ quan truyền thông này đưa tin.
Cho dù những người ủng hộ Trump nói ông am hiểu truyền thông đến đâu, Trump dường như không hiểu rằng không phải mọi bài điều tra thực sự đều được thực hiện trong các hành lang của West Wing.
Một số bài độc quyền gần đây về Trump không phải do các phóng viên thường trú tại Nhà Trắng viết. Một bài điều tra của The Washington Post về kế hoạch bí mật của chính quyền Trump nhằm trả tiền cho các quốc gia châu Phi để tiếp nhận những người di cư bị trục xuất được thực hiện bởi một phóng viên chuyên về Bộ Tư pháp và một phóng viên an ninh quốc gia.
Bob Woodward và Carl Bernstein là những phóng viên địa phương của The Washington Post khi họ điều tra vụ Watergate. Rất khó có khả năng lúc đó họ thường xuyên xuất hiện tại các cuộc họp báo ở Nhà Trắng.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã cấm toàn bộ truyền thông chính thống khỏi Lầu Năm Góc gần một năm trước, nhưng điều đó không ngăn cản các phóng viên thực hiện những bài điều tra xuất sắc về những thất bại trong lãnh đạo của ông hay về cuộc chiến tại Iran.
Chưa bao giờ trong lịch sử đất nước chúng ta, các nhà báo phát hiện nhiều vụ tham nhũng từ một chính quyền Nhà Trắng như vậy, bởi chưa bao giờ có tham nhũng ở cấp tổng thống với quy mô như thế.
Và họ sẽ tiếp tục làm việc đó, bất kể ai được phép bước vào tòa nhà.
Các cuộc họp báo hằng ngày tại Nhà Trắng — vốn chẳng khác gì việc đọc lại những lời nói dối của Trump — đã biến mất từ lâu. Chính quyền thậm chí không có thư ký báo chí. Trump vẫn chưa công bố người kế nhiệm Karoline Leavitt, người đã từ chức hơn một tháng trước.
Người ta sẽ gọi đây là một sự đánh lạc hướng — một từ được dùng để mô tả rất nhiều việc Trump làm. Nhưng đây không hẳn là sự đánh lạc hướng đối với chúng ta, mà là đối với chính ông.
Tổng thống còn có những vấn đề cấp bách hơn cần giải quyết: giá xăng mà ông không thể kiểm soát, một Quốc hội mà đảng của ông có nguy cơ mất quyền kiểm soát, và một cuộc chiến mà ông không thể kết thúc.
Trump nghĩ rằng ông có thể ngăn dòng tin xấu bằng cách loại bỏ những người mà ông cho là nguyên nhân gây ra nó. Nhưng người chịu trách nhiệm lớn nhất cho những tin tức xấu chính là Trump.
Cách hiệu quả hơn để có được những tin tức tốt hơn là ngừng tạo ra quá nhiều tin xấu để báo chí phải đưa tin.