Ủy ban Nobel Na Uy hôm nay, 09/10/2026, thông báo trao giải Nobel Hòa bình cho một nhà hoạt động nhân quyền người Nam Phi, nữ luật sư Navanethem “Navi” Pillay, vì những nỗ lực của bà “thúc đẩy hòa bình và luật pháp quốc tế.”
Theo ông Jorgen Watne Frydnes, chủ tịch Ủy ban Nobel Na Uy, phát biểu tại Oslo, người đoạt giải năm nay “đã đóng vai trò then chốt trong việc bảo đảm là các tội ác chiến tranh, tội ác chống nhân loại và tội diệt chủng đều bị truy tố.”
Năm nay 85 tuổi, bà Navi Pillay từng là chủ tịch ủy ban điều tra độc lập của Liên Hiệp Quốc về cáo buộc Israel phạm tội ác diệt chủng tại giải Gaza. Nữ luật sư này cũng đã từng đứng đầu tòa án xét xử vụ diệt chủng tại Rwanda. Ngoài ra, bà đã nắm giữ chức Cao ủy Nhân quyền Liên Hiệp Quốc (2008-2014). Hiện nay, Navi Pillay là thẩm phán tại Tòa án Công lý Quốc tế xét xử Miến Điện về cáo buộc tội diệt chủng.
Sinh ra trong một gia đình gốc Ấn Độ tại Durban, Nam Phi, vào thời kỳ chế độ phân biệt chủng tộc apartheid, bà Navanethem “Navi” Pillay được đánh giá có “lập trường đạo đức kiên định” trong cuộc đấu tranh chống “tình trạng phân biệt đối xử, chia rẽ và loại trừ.” Ủy ban Nobel Na Uy cho biết thêm: “Trong một thời kỳ đầy những thách thức đối với sự sinh tồn của nhân loại, với con số chiến tranh và xung đột mà thế giới đã lâu chưa chứng kiến, luật pháp quốc tế không chỉ là sự bổ sung cho hòa bình và an ninh, mà là một điều hết sức cần thiết”.
Ngay sau thông báo của Ủy ban Nobel, phát ngôn viên của Phủ Cao Ủy Nhân quyền Liên Hiệp Quốc đã ra tuyên bố hoan nghênh, cho rằng giải Nobel Hòa bình dành cho “Navi” Pillay minh chứng “sự cần thiết và giá trị” của nhân quyền.
Chủ tịch Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) Tomoko Akane thì cho rằng việc trao giải Nobel Hòa bình cho bà Navi Pillay, cựu thẩm phán của tòa án này, mang “ý nghĩa đặc biệt” trong bối cảnh luật pháp quốc tế đang phải đối mặt với các cuộc tấn công hiện nay. Trong một thông cáo báo chí, bà Akane nhấn mạnh: “Đây là sự ghi nhận quan trọng đối với vai trò thiết yếu của công lý quốc tế như một nền tảng cho hòa bình bền vững.”