Botstein từ chức tại Bard College sau khi Raskin cáo buộc Bộ Tư pháp che giấu vụ việc

Tác giả: Zev Shalev

Leon Botstein lãnh đạo Bard College suốt 50 năm. Hôm thứ Tư, một bức thư từ Quốc hội đã kết thúc những gì còn lại trong sự nghiệp lãnh đạo của ông tại trường.

Dân biểu Jamie Raskin, thuộc Đảng Dân chủ, bang Maryland, và Dân biểu Madeleine Dean, thuộc Đảng Dân chủ, bang Pennsylvania, đã gửi thư cho Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche và Giám đốc FBI Kash Patel, đề cập đến một email tháng 5/2014 nằm trong hồ sơ Epstein. Theo hai dân biểu, email này được gửi từ địa chỉ president@bard.edu.

Đoạn nội dung mà họ trích dẫn là: “for me, or are you keeping her for yourself” — có thể dịch là: “Dành cho tôi, hay ông đang giữ cô ấy cho riêng mình?”

Bức thư cho rằng bằng chứng này “đáp ứng tiêu chuẩn liên bang để mở một cuộc điều tra hình sự”, nhưng Bộ Tư pháp và FBI dường như đã nắm giữ thông tin liên quan đến Botstein ít nhất 18 tháng mà không điều tra ông.

Đến tối thứ Tư, ban điều hành của Bard College đã nhất trí chấp nhận việc Botstein từ chức khỏi tất cả các chức vụ ông còn đảm nhiệm tại trường, bao gồm chức giáo sư và các vai trò liên quan đến âm nhạc.

Botstein phủ nhận những cáo buộc này là không đúng sự thật, “bao gồm cả một email mà tôi không phải là người viết hoặc gửi”.

Ông chưa bị truy tố về bất kỳ tội danh nào.

Botstein đã rời chức chủ tịch Bard College hồi đầu năm nay. Theo báo The Guardian, ông từng đến thăm hòn đảo của Jeffrey Epstein. Hồ sơ của chính Epstein cũng lưu giữ một bài bình luận đăng trên Los Angeles Times năm 2013, trong đó đề cử Botstein cho một vị trí trong nội các chính phủ Mỹ.

Bây giờ, hãy đặt vụ việc này bên cạnh trường hợp của Howard Lutnick.

Ngày 30/1/2025, một chuyên viên FBI đang thẩm tra hồ sơ ứng viên do Tổng thống Trump đề cử vào chức Bộ trưởng Thương mại đã đánh dấu hai thông tin đáng chú ý: hồ sơ vụ Epstein của chính FBI, mang mã 50D-NY-3027571, và một hồ sơ tiếp nhận thông tin liên quan đến rửa tiền.

FBI không mở cuộc điều tra nào.

Mười chín ngày sau, Thượng viện phê chuẩn Lutnick với tỷ lệ 51 phiếu thuận, 45 phiếu chống.

Narativ công bố tài liệu này vào tháng Hai. Hiện nay, Lutnick đang đứng đầu Bộ Thương mại Mỹ

II. Bình luận: Hai hồ sơ Epstein, hai cách xử lý — câu hỏi về trách nhiệm của Bộ Tư pháp

Điều khiến bài viết của Zev Shalev đáng chú ý không chỉ là việc Leon Botstein rời Bard College. Tác giả đặt hai trường hợp cạnh nhau để nêu một câu hỏi lớn hơn: các cơ quan liên bang Mỹ xử lý thông tin bất lợi liên quan đến những nhân vật có quan hệ với giới quyền lực như thế nào, và ai chịu trách nhiệm khi những cảnh báo không dẫn đến hành động điều tra?

1. Leon Botstein: Từ email gây chấn động đến việc rời bỏ mọi chức vụ

Theo thông cáo ngày 7/10/2026 của Dân biểu Jamie Raskin và Madeleine Dean, email đề ngày 15/5/2014 được cho là gửi từ tài khoản của chủ tịch Bard College đến Jeffrey Epstein, hỏi liệu một phụ nữ trẻ có phải “dành cho tôi” hay Epstein đang giữ cô ấy cho riêng mình. Các dân biểu cho rằng những tài liệu khác cho thấy Epstein đã sử dụng mối quan hệ với Botstein để tạo niềm tin cho người phụ nữ, dưới danh nghĩa giúp cô phát triển sự nghiệp âm nhạc.

Đây là cáo buộc nghiêm trọng vì nó đặt ra câu hỏi liệu một mối quan hệ học thuật và nghề nghiệp có bị lợi dụng để tạo điều kiện cho hành vi bóc lột tình dục hay không.

Nhưng có một điểm không thể bỏ qua: Botstein phủ nhận đã viết hoặc gửi email đó, và ông chưa bị truy tố hình sự. Vì thế, email cần được xác minh về nguồn gốc, người gửi, ngữ cảnh và mối liên hệ với những chứng cứ khác trước khi kết luận về trách nhiệm hình sự của ông.

Việc Botstein từ chức khỏi những vị trí còn lại tại Bard là một diễn biến thực tế. Nó không tự động chứng minh các cáo buộc là đúng, cũng không thay thế một cuộc điều tra độc lập.

Dẫu vậy, đối với một trường đại học, sự việc đặt ra vấn đề về trách nhiệm quản trị: nếu người đứng đầu tổ chức bị cáo buộc có hành vi liên quan đến một mạng lưới bóc lột tình dục, hội đồng quản trị phải bảo vệ sinh viên, nhân viên và những người có thể bị ảnh hưởng, đồng thời bảo đảm việc xác minh không bị chi phối bởi danh tiếng hay quyền lực của bất kỳ cá nhân nào.

2. Jamie Raskin đang đặt Bộ Tư pháp trước câu hỏi gì?

Trong thư gửi Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche và Giám đốc FBI Kash Patel, hai dân biểu cho rằng cơ quan liên bang đã có thông tin liên quan ít nhất 18 tháng nhưng không mở điều tra đối với Botstein.

Điểm đáng chú ý là họ không chỉ yêu cầu điều tra Botstein. Họ còn chất vấn cách Bộ Tư pháp công bố hồ sơ: danh tính người phụ nữ được tiết lộ nhiều lần trong tài liệu, trong khi địa chỉ email của Botstein bị che đi. Họ yêu cầu làm rõ ai quyết định cách xử lý khác biệt đó và liệu việc bảo vệ danh tính nạn nhân có được thực hiện đúng hay không.

Congresswoman Madeleine Dean

Có hai vấn đề cần được tách riêng.

• Vấn đề điều tra: Thông tin đã có trong tay cơ quan chức năng có đủ căn cứ để tiến hành các bước xác minh cần thiết hay không?

• Vấn đề công khai hồ sơ: Vì sao dữ liệu nhận dạng của người có thể là nạn nhân lại bị để lộ, trong khi thông tin nhận dạng của người bị cáo buộc lại được che giấu?

Nếu các cáo buộc về việc xử lý hồ sơ thiếu nhất quán được xác nhận, đây sẽ là vấn đề nghiêm trọng về trách nhiệm thể chế, bảo vệ nạn nhân và tính minh bạch của chính quyền.

Nhưng việc chưa mở một cuộc điều tra cũng chưa đủ để chứng minh có một âm mưu che giấu. Muốn đi đến kết luận đó, cần xem xét quy trình xử lý hồ sơ, lý do đưa ra quyết định, các mốc thời gian và những trao đổi nội bộ liên quan.

3. Howard Lutnick: Khi một cảnh báo trong hệ thống không ngăn được việc bổ nhiệm

Đây là mắt xích thứ hai mà Zev Shalev muốn người đọc chú ý.

Theo bài viết, ngày 30/1/2025, quá trình thẩm tra Howard Lutnick đã ghi nhận hai dấu hiệu: một hồ sơ FBI liên quan đến vụ Epstein và một thông tin tiếp nhận có nội dung liên quan đến rửa tiền. Mười chín ngày sau, Thượng viện phê chuẩn ông làm Bộ trưởng Thương mại với tỷ lệ 51–45. Kết quả phê chuẩn được Reuters xác nhận.

Tài liệu tiếp nhận thông tin của FBI liên quan đến Lutnick cũng đã được công bố trong bộ hồ sơ Epstein. Nhưng phải phân biệt một hồ sơ tiếp nhận tố giác với kết luận điều tra: tài liệu cho thấy có người cung cấp thông tin và đưa ra cáo buộc; nó không tự chứng minh cáo buộc là đúng.

Câu hỏi cần đặt ra không phải cứ có một cảnh báo là ứng viên phải bị loại. Câu hỏi là:

Khi một ứng viên vào vị trí cấp bộ trưởng bị phát hiện có thông tin bất lợi trong hệ thống FBI, ai có trách nhiệm đánh giá thông tin ấy, và Thượng viện đã được cung cấp những gì trước khi bỏ phiếu?

Muốn trả lời, cần có hồ sơ thẩm tra đầy đủ, quy trình chuyển giao thông tin, quyết định của những người có thẩm quyền và tài liệu trình lên các thượng nghị sĩ. Chỉ riêng việc có hai dấu hiệu được đánh dấu không cho biết toàn bộ quy trình đó diễn ra như thế nào.

Có một điểm nữa cần lưu ý: ngày 10/2/2026, Lutnick thừa nhận trước các thượng nghị sĩ rằng ông đã ăn trưa với Epstein trên hòn đảo riêng của Epstein vào năm 2012, dù trước đó ông từng nói mình đã cắt đứt quan hệ với Epstein từ năm 2005. Các tài liệu được công bố sau đó cũng cho thấy mối liên hệ giữa hai người kéo dài hơn những gì Lutnick từng mô tả. Tuy nhiên, mối liên hệ đó tự nó không chứng minh Lutnick tham gia các tội ác tình dục của Epstein.

Như vậy, có hai vấn đề riêng biệt: độ chính xác trong những tuyên bố công khai của Lutnick về quan hệ với Epstein và việc liệu ông có liên quan đến hành vi phạm pháp nào hay không. Vấn đề thứ nhất có thể được đánh giá qua tài liệu và lời khai; vấn đề thứ hai cần chứng cứ cụ thể hơn.

4. Đặt hai vụ việc cạnh nhau: Điều gì đã được chứng minh, điều gì còn phải điều tra?

Điều quan trọng nhất là không đánh đồng hai trường hợp. Những cáo buộc về Botstein liên quan trực tiếp đến một email bị diễn giải là có tính chất tình dục và khả năng tạo điều kiện cho hoạt động bóc lột. Trường hợp Lutnick trong bài viết tập trung vào quy trình thẩm tra ứng viên và cách cơ quan chức năng xử lý thông tin bất lợi.

Điểm chung nằm ở câu hỏi về trách nhiệm giải trình, chứ không phải ở việc mặc nhiên cho rằng hai người có cùng hành vi hoặc mức độ liên quan.

5. Điều tra hồ sơ Epstein: Bài toán về quyền lực thể chế

Theo tôi, giá trị lớn nhất của câu chuyện này nằm ở ba tầng trách nhiệm.

Tầng thứ nhất: trách nhiệm cá nhân. Mỗi cáo buộc phải được xác minh dựa trên chứng cứ, bất kể người bị nêu tên là một nhà giáo dục nổi tiếng, một doanh nhân giàu có hay một quan chức chính phủ.

Tầng thứ hai: trách nhiệm của tổ chức. Bard College phải bảo đảm sinh viên và nhân viên được bảo vệ, các khiếu nại được xử lý công bằng và không ai được miễn trừ trách nhiệm chỉ vì có quyền lực hoặc mang lại nguồn tài trợ lớn cho trường.

Tầng thứ ba: trách nhiệm của chính quyền liên bang. Bộ Tư pháp và FBI phải giải thích cách tiếp nhận, đánh giá và xử lý thông tin. Nếu có bằng chứng về sự can thiệp không chính đáng, việc bảo vệ cá nhân hoặc xử lý hồ sơ thiếu nhất quán, cần có một cơ chế điều tra độc lập và có thể kiểm chứng.

Đặc biệt, việc công khai hồ sơ phải bảo vệ người sống sót và nạn nhân. Minh bạch không có nghĩa là phơi bày danh tính của họ, trong khi những người có quyền lực lại được hưởng mức độ bảo vệ thông tin khác biệt mà không có lý do rõ ràng.

Cũng cần thận trọng với cách dùng từ “cover-up” — che giấu hoặc bao che. Đây là một cáo buộc về hành vi và động cơ, không phải kết luận tự động phát sinh từ việc một hồ sơ không dẫn đến điều tra. Để chứng minh có sự bao che, cần chỉ ra ai biết điều gì, biết từ khi nào, có nghĩa vụ hành động ra sao và vì sao quyết định thực tế lại khác với quy trình hợp pháp.

Kết luận: Câu hỏi không chỉ là ai xuất hiện trong hồ sơ Epstein

Bài viết của Zev Shalev nêu ra một câu hỏi chính đáng về sự nhất quán trong thực thi pháp luật: liệu thông tin bất lợi về những người có quan hệ với giới quyền lực có được xem xét nghiêm túc, minh bạch và theo cùng một tiêu chuẩn hay không?

Trường hợp Botstein đặt trọng tâm vào email năm 2014, những cáo buộc về vai trò của ông và quyết định rời Bard College. Trường hợp Lutnick đặt trọng tâm vào thông tin FBI ghi nhận trong quá trình thẩm tra và việc Thượng viện vẫn phê chuẩn ông vào chức vụ bộ trưởng.

Nhưng muốn biến nghi vấn thành kết luận, cần tiếp tục truy tìm các tài liệu gốc, xác minh mốc thời gian và làm rõ quyết định của từng cơ quan.

Một nền pháp quyền không được đánh giá chỉ bằng việc có bao nhiêu cái tên xuất hiện trong hồ sơ điều tra. Nó còn được đánh giá bằng việc cơ quan chức năng xử lý chứng cứ như thế nào, bảo vệ nạn nhân ra sao và có sẵn sàng giải trình khi những quyết định của mình bị chất vấn hay không.

Đó mới là câu hỏi cốt lõi mà Quốc hội Mỹ cần theo đuổi trong cuộc điều tra về mạng lưới Epstein.