Ngày 29/10/2026 | Bản tin tổng hợp quốc tế
Chiến sự tại Trung Đông tiếp tục diễn biến căng thẳng trên nhiều mặt trận, từ Vịnh Ba Tư, eo biển Hormuz đến Saudi Arabia, Yemen, Biển Đỏ, Lebanon và Gaza. Trong khi các nỗ lực trung gian đang tìm cách ngăn chiến tranh Mỹ–Iran tái leo thang, những cuộc tấn công và đòn trả đũa vẫn tiếp diễn, đẩy an ninh hàng hải và thị trường năng lượng vào tình trạng bất ổn.
1. Mỹ–Iran: Ngoại giao tiếp tục, phương án quân sự vẫn được duy trì
Ngày 29/10, Tổng thống Donald Trump phủ nhận thông tin ông chỉ đạo Phó Tổng thống JD Vance khởi động đàm phán hòa bình với Iran, nói rằng liên lạc liên quan đến nhu cầu hỗ trợ vật tư y tế của Tehran.
Tuy nhiên, theo Reuters, một bức thư của ông Vance đã được chuyển đến quan chức an ninh Iran Mohsen Rezaei qua trung gian Qatar, đề xuất nối lại đàm phán trực tiếp trên diện rộng. Iran chưa trả lời chính thức và tiếp tục khẳng định không chấp nhận những điều kiện vượt quá các yêu cầu của mình.
Phía Mỹ muốn chương trình hạt nhân Iran phải được giải quyết ngay từ đầu. Tehran yêu cầu Washington chấm dứt phong tỏa các cảng Iran, nới hạn chế xuất khẩu dầu, giải phóng tài sản bị đóng băng và chấm dứt chiến sự trên các mặt trận khu vực trước khi thương lượng những vấn đề khác.
Cùng ngày, các báo cáo cho biết Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh CENTCOM, đã trình bày các phương án quân sự với Tổng thống Trump. Reuters cho biết chưa thể xác minh độc lập toàn bộ thông tin về cuộc báo cáo này.
Washington hiện vẫn để ngỏ cả ngoại giao lẫn khả năng tái triển khai chiến dịch quân sự.
2. Eo biển Hormuz: Tâm điểm của cuộc mặc cả
Hormuz tiếp tục là nút thắt chiến lược của cuộc chiến.
Iran đang duy trì yêu cầu mở lại tuyến hàng hải theo đề nghị 7 ngày, gắn với việc Mỹ nới phong tỏa và các biện pháp kinh tế. Tehran nói đang liên lạc với các trung gian về phương án thực hiện.
Trong khi đó, AP đưa tin Iran cáo buộc ba tàu chở dầu bốc cháy sau khi va phải thủy lôi khi đi qua một tuyến đường mà Tehran cho là không được phép. Thông tin này chưa được kiểm chứng độc lập.
Quân đội Mỹ cũng bác bỏ tuyên bố của Iran rằng Tehran đã bắt giữ một máy bay không người lái trinh sát của Mỹ.
Các sự kiện trên cho thấy nguy cơ tính toán sai lầm trên biển vẫn hiện hữu, ngay cả khi ngoại giao tiếp tục.
Giới quan sát đặc biệt quan tâm đến việc liệu hai bên có thống nhất cơ chế lưu thông hàng hải, kiểm tra tàu và bảo đảm an toàn trước khi tiến tới một thỏa thuận lớn hơn hay không.
3. Saudi Arabia: Mặt trận mới đe dọa an ninh năng lượng
Saudi Arabia tiếp tục đối mặt với các cuộc tấn công từ Houthi.
Theo liên quân do Saudi Arabia dẫn đầu, các lực lượng phòng không đã đánh chặn tên lửa và thiết bị bay không người lái hướng vào lãnh thổ nước này.
Trước đó, Houthi tuyên bố tấn công sân bay Riyadh và các cơ sở bơm dầu. Liên quân nói đã đánh chặn các đợt tấn công và tiến hành những cuộc không kích trả đũa.
Reuters đưa tin một cuộc tấn công của Houthi vào nhà máy lọc dầu Ras Tanura đã làm tăng lo ngại về nguồn cung dầu, đẩy giá dầu lên trên 115 USD/thùng trong một phiên giao dịch.
Ngày 26/10, Saudi Arabia, Iran, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan đã tiến hành tiếp xúc cấp cao tại Tehran, thống nhất tiếp tục đối thoại về hòa bình và an ninh khu vực.
Nhưng các cuộc tấn công tiếp diễn ngay sau những nỗ lực ngoại giao cho thấy khoảng cách giữa bàn đàm phán và chiến trường vẫn rất lớn.
4. Yemen và Biển Đỏ: Houthi chịu phản công nhưng vẫn giữ khả năng gây sức ép
Tại Yemen, lực lượng Houthi và các lực lượng chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn tiếp tục giao tranh.
Theo báo cáo ngày 29/10 của Critical Threats/ISW, lực lượng Saudi Arabia và các đơn vị Yemen đồng minh được cho là đã không kích những vị trí Houthi tại Mocha và Dhubab, trên bờ biển Biển Đỏ.
Các nguồn truyền thông thân chính phủ Yemen nói hai tàu của Houthi bị phá hủy trong khu vực phía nam Biển Đỏ. Theo đánh giá của nhóm nghiên cứu, các tàu có thể đang vận chuyển vũ khí và vật tư tiếp tế. Thông tin này chưa được xác minh độc lập đầy đủ.
Houthi cũng tiếp tục các hoạt động quân sự tại Aden. Al Jazeera đưa tin các chuyến bay tại sân bay quốc tế Aden bị đình chỉ sau một vụ tấn công mà Houthi bị cáo buộc thực hiện, gây thiệt hại và thương vong.
Chính quyền Yemen còn cáo buộc Houthi sử dụng chất độc hóa học trong giao tranh tại tỉnh Taiz ngày 28/10. Tuy nhiên, phía chính quyền chưa đưa ra bằng chứng đủ để xác nhận cáo buộc, và các nguồn địa phương chưa cung cấp chứng cứ độc lập.
Về chiến lược, Houthi vẫn là biến số có thể đe dọa tuyến hàng hải Bab el-Mandeb, bất chấp các đợt phản công của Saudi Arabia và lực lượng Yemen đồng minh.
5. Lebanon: Hezbollah tiếp tục bác bỏ giải giáp
Tại Lebanon, lãnh đạo Hezbollah Naim Qassem tiếp tục bác bỏ yêu cầu giải giáp lực lượng.
Trong khi đó, Israel vẫn tiến hành các cuộc tấn công ở miền nam Lebanon.
Diễn biến này cho thấy một thỏa thuận ngừng bắn Mỹ–Iran không đương nhiên chấm dứt xung đột giữa Israel và Hezbollah.
Nếu Iran yêu cầu ngừng bắn trên tất cả các mặt trận khu vực, Lebanon sẽ là một trong những hồ sơ khó giải quyết nhất, bởi Israel có mục tiêu an ninh riêng và Hezbollah không chịu sự điều khiển tuyệt đối của Tehran.
6. Gaza: Bạo lực tiếp diễn bất chấp các nỗ lực ngừng chiến
Tại Gaza, các cuộc tấn công của Israel vẫn tiếp tục.
AP dẫn thông tin từ giới chức bệnh viện Palestine cho biết một cuộc không kích nhằm vào phương tiện dân sự đã khiến hai người thiệt mạng.
Theo cơ quan y tế Palestine, hơn 1.550 người đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Israel kể từ thỏa thuận ngừng bắn tháng 10/2025. Đây là số liệu do phía Palestine công bố.
Những diễn biến tại Gaza tiếp tục làm phức tạp nỗ lực giảm leo thang toàn khu vực, trong bối cảnh chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran đã làm thay đổi cán cân an ninh Trung Đông.
7. Iraq: Chính phủ tiếp tục cân bằng giữa Washington và Tehran
Tại Iraq, Thủ tướng Ali al-Zaydi tiếp tục tìm cách cân bằng sức ép giữa Mỹ và các lực lượng chính trị, vũ trang có quan hệ với Iran.
Theo Critical Threats/ISW ngày 29/10, chưa có diễn biến quân sự lớn mới được ghi nhận tại mặt trận Iraq trong bản cập nhật.
Tuy nhiên, Iraq vẫn là địa bàn nhạy cảm, nơi sự hiện diện quân sự của Mỹ và ảnh hưởng của Iran có thể khiến bất kỳ vòng leo thang mới nào lan rộng.
8. Giá dầu và triển vọng trước bầu cử Mỹ
Giá dầu đã hạ trong một số phiên khi thị trường kỳ vọng ngoại giao Mỹ–Iran có thể tiến triển. Tuy nhiên, Reuters ngày 29/10 cho biết Brent vẫn ở gần 115 USD/thùng, cao hơn khoảng 10 USD so với mức bình quân tháng 9.
Thị trường đang phản ánh hai lực đối nghịch:
- Hy vọng đàm phán giúp mở lại Hormuz và giảm rủi ro nguồn cung.
- Nguy cơ phong tỏa kéo dài, Houthi tấn công Saudi Arabia và chiến tranh tái diễn.
Chỉ còn năm ngày trước cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ ngày 3/11, chính quyền Trump chịu sức ép chính trị từ chi phí năng lượng và triển vọng chiến tranh.
Nhưng Tehran cũng đang chịu sức ép kinh tế và quân sự, đồng thời muốn tránh một thỏa thuận khiến Iran phải nhượng bộ hạt nhân trước khi nhận được lợi ích.
KẾT LUẬN
Chiến sự vùng Vịnh hiện không còn là cuộc đối đầu đơn thuần giữa Mỹ và Iran.
Hormuz là đòn bẩy trực tiếp đối với thị trường năng lượng. Bab el-Mandeb và Houthi là biến số an ninh có thể tác động đến Saudi Arabia và các đồng minh Mỹ. Lebanon, Gaza và Iraq tiếp tục tạo ra những rủi ro riêng mà một thỏa thuận song phương khó có thể giải quyết ngay.
Ngoại giao vẫn còn cơ hội, nhưng những khác biệt về trình tự thực hiện, hồ sơ hạt nhân và bảo đảm an ninh khu vực chưa được tháo gỡ.
Câu hỏi quyết định trong những ngày tới: Washington có chấp nhận đổi một phần đòn bẩy phong tỏa lấy việc mở Hormuz và các cam kết hạt nhân có thể kiểm chứng, hay tiếp tục duy trì sức ép để chờ một thời điểm quân sự thuận lợi hơn?
Trong khi đó, Houthi vẫn là phép thử đối với bất kỳ thỏa thuận nào: nếu Hormuz được mở nhưng Biển Đỏ tiếp tục bất ổn, khủng hoảng hàng hải Trung Đông vẫn chưa kết thúc.
Nguồn tham khảo: Reuters, Associated Press, Al Jazeera, Critical Threats/ISW, ngày 28–29/10/2026.