Đây là nghi vấn của tôi, dựa trên quan điểm của Tướng quân Michel Yakovleff (cựu phó Tham mưu quân đội OTAN) phát biểu tối hôm qua trên một chương trình truyền hình LCI của Pháp.
Tôi không phải là chuyên gia về quân sự (như Tướng quân Yakovleff). Tôi chỉ là một kẻ tò mò thích “quan sát và phân tích thời sự”. Mỗi ngày tôi lên Facebook “xổ” một bài, xem như là chuyện “điều hoà hệ thống sinh lý” của cá nhân.
Dựa trên những gì tôi đã thấy từ đầu “cuộc chiến” (Israel và Mỹ hợp đồng dội bom Iran), tôi hoàn toàn chia sẻ ý kiến này của tướng quân Michel Yakovleff. Tôi cũng đồng ý với ý kiến trước đó của Tướng quân khi cho rằng “opération Epic Fury” chỉ là một thứ “épic connerie”:
“Epic Connerie d’une connerie d’une dimension épique”… “Họ gọi đó là “Cơn thịnh nộ kinh điển”… Tôi gọi đó là ” Sự ngu ngốc kinh điển “… (Yakovleff).
Theo tôi TT Trump đã tỏ ra rất phiêu lưu khi dẫn nước Mỹ vào cuộc chiến “không có mục tiêu”. Chuyện này tôi đã nói nhiều lần trong nhiều bài viết khác nhau (từ cuối tháng hai 2026). Bài ngắn tôi viết hôm qua, ghi lại những “yêu sách” của Iran “trả lời” đề nghị của TT Trump để các bên tiến tới một thoả thuận hoà bình. Rõ ràng là đúng như vậy. Đây là hệ quả của chiến dịch “epic connerie – ngu ngốc kinh điển” của TT Trump. Iran đã yêu sách trên tư thế của “bên thắng cuộc”.
Nếu ta xét lại những tuyên bố về “chiến thắng” của TT Trump từ đầu cuộc chiến. Nào là giàn lãnh đạo tối cao của Iran đã bi thay thế. Nào là toàn bộ không quân, hải quân, phòng không, lực lượng bảo vệ cách mạng… của Iran đã bị bom Mỹ tiêu diệt. Cũng có lần TT Trump tuyên bố rằng toàn bộ Uranium làm giàu của Iran đã tan nát thành “bụi”, sau các vụ dội bom tại các trung tâm nghiên cứu hạt nhân của Iran v.v…
Có mục tiêu nào mà TT Trump chưa đạt ?
Vấn đề là mục tiêu nào (mà Trump đã thực hiện) nhằm phục vụ cho lợi ích của nước Mỹ ? Trong khi thiệt hại (cho Mỹ) về chiến phí và nguy cơ khủng hoảng kinh tế là khổng lồ. Đó là chưa nói tới việc đã đưa thế giới vào khủng hoảng thiếu về năng lượng (và thực phẩm) cũng như suy thoái về kinh tế.
Yêu sách của Iran trả lời TT Trump hôm kia đã cho ta thấy rõ một điều là Mỹ đã không đạt được mục tiêu nào hết cả.
TT Trump hạ lịnh “phong toả” bên ngoài eo biển Hormuz, với hy vọng “bóp cổ kinh tế” Iran, buộc nước này phải nhượng bộ (về các vấn đề hạt nhân). TT Trump làm mọi áp lực để buộc Iran mở eo biển Hormuz. Thì Iran “ăn miếng trả miếng” bằng việc “khoá” eo biển Hormuz.
Từ nhiều tuần trước tôi có nói rằng “Iran sẽ không chết một mình. Trước khi chết họ sẽ kéo theo các nước vùng Vịnh đồng minh của Mỹ cùng xuống địa ngục với họ”.
Vụ phong toả bên ngoài Hormuz ta đã thấy “tầm nhìn” chiến lược của nội các Trump như thế nào. Dầu của Iran không thể bán ra ngoài thì dầu các nước vùng Vịnh cũng không thể đi qua eo biển Hormuz. Iran không còn bồn chứa dầu thì họ để cho dầu tràn ra ngoài biển. Các nước không bán được dầu, hoặc lấp lỗ giếng, hoặc phải để dầu tràn như Iran. Rốt cục các quốc gia vùng Vịnh là lãnh mọi hậu quả.
Vụ Hormuz tôi đã từng nói là TT Trump đã “đóng lại một cách cửa đang mở” và hiện tại TT Trump đang cố gắng mở lại cánh cửa mà chính TT Trump đã đóng.
Còn về mục tiêu “tiêu diệt mọi khả năng hạt nhân của Iran”. Theo tôi ta nên quay lại quá khứ, thời điểm 2015, để xét lại nội dung thoả thuận JCPOA (Joint Comprehensive Plan of Action – ký kết giữa Iran một bên và Mỹ, Nga, TQ, Đức, Anh, Pháp một bên). Mọi người có thể tìm đọc nội dung JCPOA trên trang Wiki.
Theo nội dung JCPOA, điểm quan trọng là Iran cam kết trong vòng 15 năm không được làm giàu uranium trên 3,7%. Iran cam kết không xây dựng thêm bất kỳ địa điểm nghiên cứu hạt nhân nào, ngoài các trung tâm hiện có. Iran cam kết sẽ giảm số lượng máy ly tâm của mình từ 19.000 đơn vị xuống còn 6.104 trong 10 năm. Iran sẽ pha loãng 95% lượng uranium làm giàu hiện có của mình.
TT Trump đơn phương rút khỏi JCPOA năm 2018 với lý do “đây là một thoả thuận xấu chưa từng có của nước Mỹ”. TT Trump muốn lý lại với Iran một thoả thuận mới, tốt hơn.
Kết quả ra sao ?
Tuy không có bằng chứng cụ thể, TT Trump tin theo Netanyahu để cho rằng Iran đã làm giàu trên 400kg Uranium ở mức 60%.
Theo tôi, nếu chuyện này có thật, thì nguyên nhân là do TT Trump “sổ toẹt” lên những gì mà Mỹ đã ký trước đó với Iran. Đừng có đổ thừa là do Obama ký với Iran mà phải nhìn nhận rằng Mỹ (với đại diện là TT Obama) cùng với (đại diện) các nước Nga, TQ, Anh, Pháp, Đức (và EU) ký kết bản thoả thuận này với Iran.
Khi JCPOA đã không còn hiệu lực ràng buộc thì Iran có quyền làm những điều ngược lại.
Tức là “hồ sơ Uranium làm giàu 60% của Iran” là do TT Trump tạo ra.
Sau khi ném 20 tỉ đô la tiền bom đạn, TT Trump ghi nhận là 400kg U làm giàu 60% đã “tan thành tro bụi”. Bây giờ TT Trump phải “bắt đầu lại từ đầu”.
Tôi có viết hôm qua, tình hình phải nói là rất tình hình.
Trước thềm hội nghị với Tập tại Bắc kinh, ngoài hồ sơ “ô nhiễm biển do xả dầu”, còn có hồ sơ “hạt nhân”. Tập sẽ nói gì với TT Trump ?
Theo tôi, ông Tập sẽ nói đại khái rằng: năm 2015 chúng tôi (TQ và các nước Nga, Anh, Đức, Pháp và EU) đã “ngoại giao nghiêm khắc” với Iran, dùng áp lực kinh tế và chính trị để buộc giàn lãnh đạo Iran nhượng bộ. Bây giờ bạn “xù” hết những thành quả của chúng tôi. Bạn phải bồi thường cho chúng tôi cái gì để chúng tôi làm áp lực với Iran giúp bạn ?
TT Trump đã đánh vào Iran như một thằng điên cầm gậy đập vào một ổ ong vò vẻ. Không tính toán trước, không đo lường được hậu quả ra sao. Bây giờ ong bay túa lủa ra ngoài, gặp ai chích nấy. Ngay cả VN cũng bị ong chích mấy mũi. Có nước nào thoát khỏi cuộc khủng hoảng do thiếu năng lượng, thiếu phân bón, thiếu helium, thiếu nhôm v.v… ? Không có nước nào hết, kể cả Mỹ. Ngoại lệ Israel. Iran và các nước vùng Vịnh đánh nhau nát bét ra hết thì Israel càng có lợi. Trong khu vực, các nước Hồi giáo (Thổ, Iran, Ả rập Xê út…) chưa có nước nào tấn công và chiếm lãnh thổ của nước nào hết cả. Ngoại trừ Israel. Nước Hồi gíao nào kế cận Israel đều bị Israel đánh và chiếm đất. Các nước ở xa như Iraq, Iran… thì bị ăn bom, hoặc bị Israel “uỷ nhiệm” cho Mỹ đánh dùm.
Hôm qua tôi có nói là TT Trump sẽ khó đạt được một thoả thuận hạt nhân với Iran có hiệu quả tốt hơn JCPOA. Hôm nay lại thấy Netanyahu lên TV nói chuyện về “kế hoạch” vào Iran để lấy Uranium.
Tướng quân Yakovleff bình luận vụ này rằng : Israel sẽ đánh Iran đến người Mỹ cuối cùng. Bà con có tin không ?
Hình: Tướng quân Michel Yakovleff, nguồn l’Express