Tốc độ tăng trưởng chậm lại có thể phủ bóng đen lên cuộc bầu cử quốc hội giữa kỳ vào tháng 11.
25 tháng 7, 2026
Tác giả: David J. Lynch và Evan Halper
Giá dầu đã có lúc vượt ngưỡng 100 USD/thùng. Lãi suất vay mua nhà chạm mức cao nhất trong gần một năm. Tổng thống áp đặt các mức thuế quan mới, dấy lên mối lo ngại về nguy cơ giá cả của một số mặt hàng sẽ tăng cao. Và những vết nứt bắt đầu xuất hiện trong cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI).
Đó không phải là một tuần dễ chịu.
Các chiến dịch quân sự bùng phát trở lại tại Vịnh Ba Tư, kết hợp với một loạt thông báo về chính sách thương mại, đã làm chao đảo giới đầu tư và dấy lên những nghi vấn về triển vọng của nền kinh tế Mỹ — trong bối cảnh cuộc bầu cử quốc hội then chốt chỉ còn hơn ba tháng nữa là diễn ra.
Dù vậy, các nhà kinh tế cho biết hiện vẫn chưa có nhiều dấu hiệu cho thấy một cuộc suy thoái. Số lượng đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu đang ở mức thấp nhất kể từ năm 1969. Các công ty công nghệ vẫn tiếp tục đổ những khoản tiền khổng lồ vào việc xây dựng hạ tầng cần thiết cho cuộc cách mạng AI, đồng nghĩa với việc doanh số bán hàng của các nhà sản xuất máy chủ và chip máy tính gia tăng, kéo theo việc tạo thêm nhiều việc làm lao động tay chân cho những công nhân trực tiếp lắp ráp hệ thống này.
Bất chấp tất cả, chi tiêu tiêu dùng — vốn chiếm 70% nền kinh tế — vẫn duy trì ổn định. Nhưng khi giá xăng và chi phí vay vốn tăng lên, cùng với việc tác động từ các khoản hoàn thuế lớn bất thường của năm nay dần nhạt đi, khả năng duy trì chi tiêu thoải mái của người tiêu dùng Mỹ sẽ đối mặt với thử thách.
“Tôi không cho rằng tăng trưởng sẽ bùng nổ. Rủi ro nền kinh tế tăng trưởng dưới mức tiềm năng trong thời gian tới là cao hơn vì chi tiêu tiêu dùng sẽ không còn mạnh mẽ như trước,” Neil Dutta, Trưởng bộ phận nghiên cứu kinh tế tại Renaissance Macro Research, nhận định. “Chúng ta dường như đang ở đỉnh cao của mức tiêu dùng ngay vào lúc này.”
Vào thứ Sáu, các nhà kinh tế từ Goldman Sachs đã gia nhập nhóm dự báo nền kinh tế sẽ giảm tốc, cho rằng tăng trưởng trong nửa cuối năm có khả năng sẽ “yếu hơn” so với mức ước tính 2,25% của sáu tháng đầu năm.
Tốc độ tăng trưởng kinh tế chậm lại là điều cuối cùng mà Tổng thống Donald Trump mong muốn khi ông đang nỗ lực giúp Đảng Cộng hòa giữ quyền kiểm soát Quốc hội. Cử tri vốn đã ở trong trạng thái tâm lý tiêu cực. Theo một cuộc khảo sát của Washington Post-Ipsos, chỉ có 33% người Mỹ tán thành cách quản lý chính sách kinh tế của Tổng thống.
Chính quyền Trump nhạo báng những người đưa ra dự báo u tối.
Vào thứ Tư, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đã khuấy động đám đông tại Marietta, Georgia bằng cách ca ngợi tình hình tuyển dụng của khu vực tư nhân và hiệu suất của nền kinh tế trong năm qua.
Các chính sách thương mại, năng lượng và thuế của ông Trump mang tính “bước ngoặt” đối với nền kinh tế, ông Bessent phát biểu tại cuộc vận động — nơi Tổng thống quảng bá các tài khoản đầu tư dành cho trẻ em mang tên chính ông.
“Nền kinh tế của chúng ta hiện đạt trung bình hơn 100.000 việc làm trả lương tốt trong khu vực tư nhân mỗi tháng trong 4 tháng qua, và tăng trưởng GDP thực tế đã tăng với tốc độ 2,7% qua 4 quý vừa qua,” ông Bessent nói.
Tuy nhiên, thị trường tài chính đang phát ra những tín hiệu bất ổn. Chỉ số S&P 500 đã giảm hơn 2% kể từ giữa tháng 7 trong bối cảnh chính sách thương mại của Mỹ biến động trở lại. Vào thứ Sáu, ông Trump đe dọa áp thuế mới đối với hàng hóa Châu Âu để đáp trả án phạt 1 tỷ USD mà Liên minh Châu Âu áp dụng đối với Google vì cáo buộc tận dụng vị thế thống trị công cụ tìm kiếm để làm suy yếu sự cạnh tranh ở các thị trường khác.
Đó chỉ là động thái mới nhất trong một chuỗi các bước đi thương mại gần đây của ông Trump, bao gồm việc áp đặt thuế quan mới lên 60 nền kinh tế chỉ một ngày trước đó.
Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm (vốn biến động ngược chiều với giá trái phiếu) đã đạt 4,71% vào thứ Năm trước khi giảm nhẹ xuống 4,68% vào thứ Sáu, tiếp tục duy trì gần mức cao nhất kể từ tháng 1 năm 2025. Lợi suất cao hơn chỉ ra rằng các nhà đầu tư đang đòi hỏi mức lợi nhuận cao hơn trước khi cho Chính phủ Mỹ vay tiền.
Giới đầu tư trái phiếu đột ngột trở nên nhạy cảm trước khoản nợ khổng lồ từ các doanh nghiệp và chính phủ liên bang. Vào thứ Tư, khi Alphabet (công ty mẹ của Google) nâng mức ước tính đầu tư liên quan đến AI trong năm nay lên hơn 200 tỷ USD, các nhà đầu tư đã thổi bay 7% giá trị cổ phiếu của công ty này trong chưa đầy 24 giờ.
Thâm hụt ngân sách liên bang ở mức 1,4 nghìn tỷ USD trong 9 tháng đầu của năm tài chính hiện tại cũng đang chạy cao hơn một chút so với cùng kỳ năm ngoái. Con số thâm hụt tăng thêm này đã đẩy nợ công do công chúng nắm giữ lên mức 32 nghìn tỷ USD, đòi hỏi Bộ Tài chính Mỹ phải vay mượn nhiều hơn.
“Chúng ta bắt đầu nghe nói về chi phí của cuộc chiến này lớn đến mức nào và nó tiếp tục tốn kém ra sao. Vậy khoản tiền đó sẽ lấy từ đâu? Chúng ta có lẽ sẽ phải vay nhiều hơn. Do đó, nợ quốc gia sẽ tiếp tục phình to,” Liz Thomas, Chiến lược gia thị trường trưởng tại SoFi (một ngân hàng trực tuyến), nhận định.
Góp phần vào đợt bán tháo trên thị trường trái phiếu là niềm tin ngày càng tăng của giới đầu tư rằng Cục Dự trữ Liên bang (Fed) sẽ tăng lãi suất để kiểm soát lạm phát. Tính đến chiều thứ Sáu, các nhà giao dịch hợp đồng tương lai nhận thấy khoảng 1/3 khả năng Fed sẽ tăng lãi suất tại cuộc họp ngày 28-29 tháng 7 và khoảng 80% khả năng có ít nhất một đợt tăng trước khi kết thúc cuộc họp ngày 16 tháng 9, theo công cụ CME FedWatch.
Việc Mỹ nối lại các đợt ném bom hàng ngày ở Iran khiến giá dầu tăng vọt, càng làm trầm trọng thêm những lo ngại về lạm phát — yếu tố có thể thúc đẩy Fed làm nguội nền kinh tế bằng cách tăng chi phí vay vốn.
Đối với Fed và tân Chủ tịch Kevin Warsh, vấn đề nằm ở chỗ vũ khí chống lạm phát chủ lực của họ không thể trực tiếp giải quyết loại lạm phát mà đất nước đang trải qua. Lãi suất cao hơn không thể đảo ngược tác động từ thuế quan của ông Trump hay làm dịu cuộc chiến ở Iran — vốn đã đẩy giá xăng tại vòi quay trở lại trên mức 4 USD/gallon trong tuần này.
Lãi suất cao hơn có thể làm nguội một nền kinh tế đang tăng nóng. Nhưng với việc các nhà tuyển dụng chỉ tạo thêm vỏn vẹn 57.000 việc làm trong tháng 6 (chỉ bằng khoảng một nửa so với dự báo), không có nhiều dấu hiệu cho thấy tổng thể nền kinh tế Mỹ thực sự đang quá nóng.
Tuy nhiên, một số thành viên trong ủy ban phân bổ lãi suất của Fed nhìn vào đợt ồ ạt xây dựng hạ tầng AI (vốn đã đẩy giá linh kiện điện tử, điện năng và phần mềm lên cao) và thấy đây là vấn đề mà lãi suất cao hơn có thể khắc phục. Khi các trung tâm dữ liệu bùng nổ trên khắp cả nước, giá của một số ứng dụng phổ biến do Microsoft và Adobe sản xuất đã tăng từ 30% đến 50%, theo phân tích của Goldman Sachs công bố vào tháng 5.
Các thành viên “phe diều hâu” của Fed cũng lo ngại rằng, nếu đánh giá theo thước đo ưa thích của ngân hàng trung ương, lạm phát đang đi sai hướng. Loại trừ chi phí thực phẩm và năng lượng biến động, giá cả đang tăng với tốc độ 3,4% hàng năm, cao hơn nhiều so với mục tiêu 2% của Fed và tăng 0,4 điểm phần trăm so với tháng 12, Lorie Logan, Chủ tịch Ngân hàng Dự trữ Liên bang Dallas, phát biểu trong một bài diễn văn tuần trước.
Các nhà hoạch định chính sách của Fed đang bị chia rẽ. Logan cho biết bà muốn có mức lãi suất cao hơn một chút ngay bây giờ thay vì “sự thắt chặt nghiêm trọng sau này”. Chủ tịch Fed New York John Williams lại cho rằng lạm phát có thể đã đạt đỉnh. Còn Warsh từ chối tiết lộ trước bước đi tiếp theo của Fed.
Triển vọng leo thang quân sự lớn hơn nữa ở Vịnh Ba Tư là biến số ẩn số trong bất kỳ dự báo nào về lộ trình của nền kinh tế từ nay đến tháng 11.
Việc Tổng thống không thể chấm dứt cuộc chiến kéo dài gần 5 tháng đang làm chao đảo các thị trường năng lượng — vốn đang phản ứng với xung đột theo cách đáng lo ngại hơn trước. Các giải pháp ứng phó mà các nhà sản xuất, đơn vị vận chuyển và chính phủ sử dụng để giảm thiểu gián đoạn không còn đủ để tránh tình trạng giá tăng vọt đột ngột.
Các nhà giao dịch dầu mỏ — những người suốt nhiều tháng qua cho rằng ông Trump sẽ tìm ra cách nhanh chóng để kết thúc cuộc xung đột đang đẩy giá xăng trong nước lên cao — giờ đây không còn tự tin như trước. Thị trường dầu thô vật lý đã bị cạn kiệt sau nhiều tháng tàu chở dầu bị mắc kẹt, các cơ sở sản xuất bị hư hại và kho dự trữ bị rút bớt.
“Tồn kho đang thấp hơn nhiều so với mức thông thường vào thời điểm này của mùa hè. Điều đó có một chút đáng sợ,” Denton Cinquegrana, Chuyên gia phân tích dầu mỏ trưởng tại Dow Jones Energy, cho biết.
Thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran vào tháng 4 đã mang lại cho người tiêu dùng chút nhẹ nhõm tại các cây xăng. Nhưng điều đó giờ đã kết thúc. Sau khi giảm xuống dưới 4 USD/gallon, giá xăng trung bình hôm thứ Sáu là 4,10 USD và có thể sẽ thử thách mức đỉnh của năm 2026 là 4,55 USD, ông nói.
Giá dầu thô đã vượt mốc 100 USD/thùng trong tuần này khi lực lượng phiến quân Houthi do Iran hỗ trợ ở Yemen tham gia cuộc chiến bằng cách tấn công các tàu chở dầu ở Biển Đỏ. Giá dầu diesel vốn đã tăng vọt sau khi chiến tranh làm gián đoạn các nhà máy lọc dầu ở cả Trung Đông và Nga (nơi các máy bay không người lái của Ukraine đã vô hiệu hóa các cơ sở sản xuất then chốt). Thị trường toàn cầu cũng đang thiếu năng lực lọc dầu xăng phù hợp.
Người Mỹ vốn đã phải vật lộn để đối phó với những hệ lụy kinh tế từ cuộc chiến trước khi những diễn biến gần đây trên chiến trường đe dọa làm cho tình hình tồi tệ hơn. Ví dụ, các nông dân đã chi thêm 1,4 tỷ USD cho nhiên liệu diesel trong mùa gieo trồng năm nay so với năm ngoái, theo một báo cáo tuần này từ các nghị sĩ Đảng Dân chủ tại Quốc hội.
“Nếu các gián đoạn tiếp tục diễn ra, giá dầu có nhiều khả năng sẽ tăng hơn so với giai đoạn đầu của cuộc xung đột,” một bản cập nhật thị trường từ Rystad Energy cảnh báo hôm thứ Năm. “Phần lớn năng lực sản xuất dư thừa của thế giới đã được sử dụng hết, trong khi các khoản dự trữ chiến lược và thương mại đang thấp hơn thời điểm chiến tranh bắt đầu, khiến thị trường có ít vùng đệm hơn trước sự gián đoạn nguồn cung kéo dài.”
(Andrew Ackerman đã đóng góp vào báo cáo này).
Nguồn : The Washington Post