Tờ The Telegraph vừa đăng tải một bài viết với tiêu đề: “Putin đang yếu thế. Đây là lúc chúng ta phải bồi thêm đòn quyết định.” Đây là một bài phân tích cực kỳ mạnh mẽ và sâu sắc. Tác giả là Đại tá Hamish de Bretton-Gordon, cựu chỉ huy Trung đoàn Xe tăng Hoàng gia số 1 và là cựu chỉ huy Trung đoàn Hóa học, Sinh học, Phóng xạ và Hạt nhân chung của Vương quốc Anh. Đây là một trường hợp hiếm hoi khi một sĩ quan quân đội cấp cao của phương Tây trực tiếp lên tiếng kêu gọi: hãy ngừng nhượng bộ Putin; đã đến lúc phải kết liễu tầm ảnh hưởng của ông ta.
▪︎ “Lần đầu tiên sau hai thập kỷ, Nga không thể huy động nổi một chiếc xe tăng nào trong sự kiện vốn dĩ là buổi triển lãm hoành tráng hàng năm về sức mạnh quân sự của Điện Kremlin – một sự kiện mà chính Putin mô tả là lời cảnh báo gửi tới các kẻ thù của Nga. Những gì thế giới chứng kiến không phải là sức mạnh, mà là sự yếu kém: một cuộc diễu binh sa sút, những biểu tượng rỗng tuếch, và một chế độ đang ngày càng lo sợ về sự tổn thương của chính mình.”
▪︎ “Với việc các thiết bị bay không người lái (drone) và tên lửa của Ukraine hiện có khả năng tấn công sâu vào bên trong nước Nga, Putin rõ ràng không dám mạo hiểm phô trương các khí tài quân sự quý giá tại một địa điểm và thời gian đã biết trước. Thay vào đó, chế độ này phải dựa dẫm vào các khối đội ngũ diễu binh đông đảo, bao gồm cả quân đội Triều Tiên, để tạo ra ảo tưởng về quy mô và sức mạnh.”
Một vị Đại tá Anh đã nói thẳng thừng những gì chúng ta tự mình quan sát được: Putin sợ drone của Ukraine đến mức phải hủy bỏ việc trưng bày thiết bị trong chính ngày lễ của mình.
▪︎ “Ngay cả bài phát biểu của Putin, vốn thường là một bài kiểm tra sức bền kéo dài với những hoài niệm đế quốc và luận điệu thời Xô Viết, cũng ngắn ngủi và trầm lắng một cách lạ thường. Không còn vẻ nghênh ngang của một nhà lãnh đạo tin chắc vào chiến thắng tất yếu. Thay vào đó là một người đàn ông đang cố gắng bào chữa cho một cuộc chiến ngày càng tốn kém và thảm khốc về mặt chiến lược. Putin khăng khăng rằng Nga đang đánh một cuộc chiến ‘chính nghĩa’ và mô tả Ukraine là một ‘lực lượng hung hãn’ đang được NATO trang bị vũ khí.”
Từ mục tiêu “chiếm Kyiv trong ba ngày” cho đến một “cuộc chiến chính nghĩa” chống lại NATO. Đây không phải là luận điệu của một kẻ chiến thắng.
Bên cạnh đó, tác giả cũng đề cập đến cuộc chiến hỗn hợp của Nga chống lại phương Tây:
▪︎ “Chính Nga, chứ không phải phương Tây, mới là bên đã dành nhiều năm tiến hành một cuộc chiến hỗn hợp bền bỉ chống lại châu Âu và đặc biệt là Vương quốc Anh. Vụ sát hại Alexander Litvinenko và âm mưu ám sát Sergei Skripal ở Salisbury vẫn là những lời nhắc nhở lạnh gáy về việc Điện Kremlin sẵn sàng thực hiện các cuộc tấn công do nhà nước bảo trợ trên đất Anh, cùng với các cuộc chiến không gian mạng, phá hoại và gián điệp không ngừng nghỉ trên khắp châu Âu.”
Đây là một điểm quan trọng đối với độc giả phương Tây — một lời nhắc nhở rằng Nga đã tiến hành chiến tranh chống lại họ ngay cả trước năm 2022. Và họ vẫn tiếp tục làm điều đó ở khắp mọi nơi cho đến tận hôm nay. Cắt cáp viễn thông, nổ kho hàng, máy bay xâm nhập không phận NATO — đó chính là chiến tranh, chỉ là tạm thời chưa có tên lửa mà thôi.
▪︎ “Ngày nay, thực tế chiến trường đang ngày càng nghiêng về phía Ukraine. Các lực lượng Ukraine tiếp tục đạt được những bước tiến nhỏ nhưng có ý nghĩa, trong khi Nga phải chịu những tổn thất kinh khủng về cả nhân lực và thiết bị.”
▪︎ “Đồng thời, Ukraine đã chứng minh khả năng ngày càng tinh vi trong việc tấn công các mục tiêu quan trọng về mặt chiến lược nằm sâu trong nước Nga, ngay cả khi không có sự hỗ trợ quân sự quy mô lớn từ Mỹ. Các cuộc tấn công vào hạ tầng thiết yếu đang gây áp lực ngày càng lớn lên nền kinh tế Nga và phơi bày sự bất lực của Điện Kremlin trong việc bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ của mình.”
Đây là một nhận định rất giá trị về tình trạng hiện tại của cuộc chiến. Vị Đại tá người Anh công khai thừa nhận những gì Ukraine đang đạt được bằng chính sức mình. Dù không có viện trợ của Mỹ (trong giai đoạn nhất định), dưới áp lực quốc tế và những cuộc tấn công liên tục — Ukraine vẫn đang gia tăng sức ép lên Nga.
Tác giả cũng đề cập riêng về tình hình nội bộ nước Nga:
▪︎ “Tất cả những điều này diễn ra trong bối cảnh những dấu hiệu bất ổn đang gia tăng ngay trong lòng nước Nga. Sự chỉ trích công khai đối với cuộc chiến, thứ từng là điều không tưởng, đang trở nên rõ rệt hơn khi người dân Nga bắt đầu đặt câu hỏi về cái giá phải trả cho canh bạc thảm khốc của Putin tại Ukraine. Sự chỉ trích này sẽ còn rõ ràng hơn nếu không có đợt đàn áp dịch vụ internet gần đây tại Nga và việc bịt miệng nhiều tiếng nói phản biện.”
Nhưng điểm quan trọng nhất trong bài viết nằm ở phần kết luận, điều mà tôi chỉ có thể đứng dậy vỗ tay tán thưởng:
▪︎ “Những gì diễn ra vào thứ Bảy vừa qua đã chứng minh không còn nghi ngờ gì nữa rằng Putin đang bị trọng thương về chính trị, quân sự và tâm lý. Lịch sử dạy chúng ta rằng khi một con thú săn mồi nguy hiểm bị yếu đi, đó chính xác là thời điểm để gây áp lực tối đa – chứ không phải đưa ra những nhượng bộ vì lợi ích nhất thời. Thời điểm hiệu quả nhất để đánh gục một kẻ là khi hắn đang ngã.”
▪︎ “Phương Tây phải đảm bảo rằng Volodymyr Zelensky được trao quyền để giành lấy một nền hòa bình công bằng cho nhân dân Ukraine, thay vì cho phép Putin một con đường thoát thân chỉ để kết thúc cuộc chiến một cách vội vàng.”
Đây chính xác là logic mà chúng ta đã lặp đi lặp lại trong suốt bốn năm qua. Nhượng bộ kẻ xâm lược không kết thúc chiến tranh — nó chỉ trì hoãn nó. Ba Lan đã phải chờ 45 năm để có được tự do sau thỏa thuận Yalta. Cộng hòa Chechnya Ichkeria đã ký Hiệp ước Khasavyurt — và sau đó hơn 20% dân số của họ đã bị thảm sát. Ukraine không có quyền để số phận đó lặp lại với nhân dân mình.