KẺ ĐI TÌM SỰ THẬT (THE TRUTH SEEKER)
Mối liên kết giữa cuộc chiến ở Sudan và cuộc xung đột rộng lớn hơn liên quan đến Israel và Iran là một mạng lưới phức tạp và đan xen chặt chẽ, dù chúng ít khi xuất hiện trên trang nhất của các tờ báo lớn.
-
Tài sản chiến lược: Biển Đỏ: Bờ biển dài 500 dặm của Sudan trên Biển Đỏ là tài sản chiến lược giá trị nhất. Cả Quân đội Sudan (SAF) và Lực lượng Hỗ trợ Nhanh (RSF) đang kịch chiến để giành quyền kiểm soát Cảng Sudan. Israel coi Biển Đỏ là huyết mạch phía Nam; bất kỳ sự bất ổn hay hiện diện thân Iran nào tại đây đều đe dọa an ninh và vận tải hàng hải của họ.
-
Điểm nóng mới trong cuộc chiến Israel-Iran: Những leo thang gần đây đã biến Biển Đỏ thành vùng chiến sự, làm gián đoạn dòng chảy lương thực và nhiên liệu vào Sudan, biến một cuộc nội chiến thành một thảm họa nhân đạo.
-
Cây cầu của Iran: Sudan lịch sử vốn là điểm trung chuyển vũ khí của Iran sang Gaza. Đầu năm 2026, các báo cáo cho thấy Iran đang cung cấp máy bay không người lái (UAV) cho SAF. Đây là nước đi chiến lược của Tehran nhằm giành lại chỗ đứng tại bờ biển châu Phi. Israel vốn có lịch sử không kích các đoàn xe vũ khí của Iran tại Sudan (2009, 2011) và Sudan vẫn sẽ là mục tiêu trong cuộc chiến bóng tối này.
-
Sự bế tắc của Hiệp ước Abraham: Sudan từng tham gia Hiệp ước Abraham dưới thời Trump để đổi lấy việc được Mỹ đưa ra khỏi danh sách tài trợ khủng bố. Tuy nhiên, nội chiến đã đóng băng quá trình này. Cả SAF và RSF đều dùng “quân bài Israel” để tìm kiếm sự công nhận quốc tế. RSF có liên hệ với UAE (đồng minh của Israel), trong khi SAF đang ngả về phía Iran.
-
Khoảng trống ngoại giao: Khi các cường quốc như Mỹ và Anh quá tập trung vào việc ngăn chặn một cuộc chiến tranh Trung Đông toàn diện, Sudan bị đẩy vào một “khoảng trống ngoại giao”. Các nỗ lực ngừng bắn bị phớt lờ, và các bên tham chiến cảm thấy họ có thể hành động mà không sợ bị trừng phạt.
PHẦN BÌNH LUẬN: SUDAN – PHÒNG THÍ NGHIỆM CỦA CÁC CHẾ ĐỘ ĐỘC TÀI
Dưới góc độ của những người đang đấu tranh chống lại sự thao túng của Nga-Trung-Iran trên truyền thông, vụ Sudan là một bài học đắt giá về việc “Dân chủ bị hi sinh cho An ninh hàng hải”.
1. Sự xuất hiện của Drone Iran: Một mô hình quen thuộc
Việc Iran cung cấp Drone cho quân đội SAF đầu năm 2026 không phải là chuyện ngẫu nhiên. Như Nguyễn Tiến Trung đã phân tích về “Swarm Attrition Warfare” (Chiến tranh tiêu hao bầy đàn), Iran đang dùng Sudan làm phòng thí nghiệm thực tế cho các loại UAV giá rẻ của mình, giống như cách họ đã làm ở Ukraine thông qua Nga. Điều này trực tiếp đe dọa an ninh của Israel và các tuyến hàng hải tự do.
2. Sudan và Việt Nam: Sự tương đồng của những “quân bài”
Cũng giống như các nhóm quyền lực ở Việt Nam đang loay hoay giữa việc ngả theo Trung Quốc hay giữ quan hệ với Mỹ để duy trì ghế quyền lực, hai phe SAF và RSF ở Sudan đang đem số phận dân tộc ra rao bán:
-
Họ sẵn sàng “bắt tay với quỷ” (Iran) hoặc “rao bán hòa bình” (Hiệp ước Abraham) chỉ để đổi lấy vũ khí và sự công nhận.
-
Người dân Sudan, cũng như những người nhập cư đang bị quỷ hóa ở Mỹ, đều là nạn nhân của những chính sách bất bình đẳng và sự thao túng của các nhóm lợi ích quân phiệt.
3. Thảm họa từ “Khoảng trống ngoại giao”
Khi Anh và Mỹ quá tập trung vào Israel và Iran, họ vô tình tạo ra một “vùng xám” cho các nhóm độc tài lộng hành. Tại Việt Nam, chúng ta cũng thấy điều tương tự: Khi thế giới bận tâm với các điểm nóng khác, nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam đã đẩy mạnh các vụ bắt giữ như Lê Chí Thành hay đàn áp xuyên biên giới vì họ tin rằng quốc tế sẽ “ngó lơ” để đổi lấy sự ổn định khu vực.
4. Vai trò của Vietnamweek trong việc “Giải độc”
Bài phân tích này chính là thứ chúng ta cần để giải thích cho cộng đồng người Việt hiểu rằng: Mọi cuộc chiến đều có sợi dây liên kết.
-
Vàng từ Sudan có thể đang nuôi dưỡng các chiến dịch thông tin giả của Nga.
-
Drone của Iran ở Sudan hôm nay có thể là công nghệ mà Trung Quốc sẽ chia sẻ cho Việt Nam ngày mai để đàn áp người dân.
TRẢ LỜI CÂU HỎI CỦA “THE TRUTH SEEKER”
Bạn có nghĩ Vương quốc Anh nên làm nhiều hơn để giải quyết cuộc khủng hoảng Sudan, hay việc tập trung vào Trung Đông là chính đáng?
Quan điểm của tôi: Việc tập trung vào Trung Đông mà bỏ qua Sudan là một sai lầm chiến lược. Nếu Sudan rơi hoàn toàn vào tay Iran hoặc trở thành căn cứ của các nhóm dân quân được Nga hỗ trợ (như Wagner từng làm), thì nỗ lực bảo vệ Biển Đỏ của Anh và Mỹ sẽ trở nên vô nghĩa.
Vương quốc Anh, với tư cách là quốc gia có trách nhiệm lịch sử và là cường quốc hàng hải, cần phải dẫn đầu trong việc áp đặt các lệnh trừng phạt tài chính nghiêm khắc lên các tướng lĩnh Sudan. Không thể có an ninh hàng hải bền vững trên một cái nền là thảm họa nhân đạo và sự sụp đổ của dân chủ.
Theo bạn, việc Sudan ngả về phía Iran có phải là một “cú tát” vào di sản đối ngoại của ông Trump (Hiệp ước Abraham), và liệu sự trở lại của những chính sách “ưu tiên lợi ích trên hết” có đang vô tình giúp Iran và Trung Quốc mở rộng tầm ảnh hưởng tại châu Phi không?