Việc Tổng thống Trump cân nhắc cho phép các hãng xe Trung Quốc như BYD xây dựng
nhà máy tại Hoa Kỳ đang gây ra một làn sóng chấn động trong ngành công nghiệp ô tô.
Dưới nhãn dán “Made in USA”, các nhà sản xuất Trung Quốc có thể triển khai một
chiến lược chiếm lĩnh thị trường tinh vi, đẩy các “ông lớn” truyền thống như Ford và GM
vào thế chân tường.
BÁO CÁO CHIẾN LƯỢC
VIETNAMWEEK.NET
Ngày 15 tháng 5 năm 2026
1. Chuỗi cung ứng “Độc quyền”: Vũ khí sắc bén của Trung Quốc
Sức mạnh của BYD hay Geely không nằm ở khâu lắp ráp cuối cùng, mà nằm ở sự kiểm
soát tuyệt đối thượng nguồn:
Sự thống trị về Pin: Trung Quốc kiểm soát hơn 70% sản lượng pin lithium-ion
toàn cầu. Việc tự chủ từ khai thác khoáng sản (Lithium, Cobalt) đến sản xuất cell
pin giúp BYD giảm chi phí tới 30% so với các đối thủ phải mua pin từ bên thứ ba.
Quy mô sản xuất khổng lồ: Với thị trường nội địa hàng chục triệu xe, chi phí biên
cho mỗi linh kiện của Trung Quốc cực thấp. Công thức: C = (F/Q) + V (Trong đó C
là chi phí đơn vị, Q là sản lượng). Khi Q của Trung Quốc lớn gấp 5-10 lần Mỹ, lợi
thế về giá là không thể san lấp.
Hệ sinh thái linh kiện giá rẻ: Từ chip bán dẫn cấp thấp đến nội thất, mọi thứ đều
được sản xuất trong một “siêu cụm công nghiệp” với giá nhân công thấp hơn 4-5
lần so với công nhân nghiệp đoàn tại Mỹ (UAW).
Chiến thuật “Ngựa gỗ Thành Troy”
Các nhà máy tại Mỹ của BYD sẽ thực chất chỉ là các xưởng lắp ráp (screwdriver
plants). Họ sẽ nhập khẩu bộ linh kiện hoàn chỉnh (CKD) từ Trung Quốc, thực hiện
khâu cuối cùng tại Mỹ để hưởng nhãn “Sản xuất tại Mỹ”, từ đó né thuế nhập khẩu
100% và nhận các khoản trợ cấp từ Đạo luật Giảm lạm phát (IRA).
2. Ford và GM: “Gậy ông đập lưng ông” dưới chính sách thuế
Tình cảnh của Ford/GM
Lệ thuộc vào nhà máy tại Mexico để tối ưu chi phí. Chính sách thuế quan của Trump đánh vào linh kiện nhập khẩu từ Mexico làm tăng chi phí sản xuất trung bình mỗi xe từ 2.000 –
3.000 USD.
Chịu áp lực lương bổng từ các nghiệp đoàn (UAW) ngày càng tăng.
Lợi thế của BYD tại Mỹ
Linh kiện gốc từ Trung Quốc cực rẻ, bù đắp dư thừa cho chi phí lắp ráp tại Mỹ.
Công nghệ xe điện tích hợp sâu, ít linh kiện cơ khí hơn xe truyền thống.
Không bị ràng buộc bởi lịch sử sản xuất xe xăng cũ kỹ và cồng kềnh.
3. Kịch bản “Xóa sổ” các biểu tượng Mỹ
Nếu BYD được phép xây dựng nhà máy, một kịch bản “Darwin kinh tế” sẽ xảy ra:
Cuộc chiến giá cả: BYD có thể tung ra các mẫu SUV điện hạng sang với giá của
một chiếc xe sedan hạng trung của Ford.
- Cuộc chiến giá cả: BYD có thể tung ra các mẫu SUV điện hạng sang với giá của
một chiếc xe sedan hạng trung của Ford. - Xói mòn lợi nhuận: Để cạnh tranh, Ford và GM buộc phải giảm giá dưới mức giá
vốn, dẫn đến thâm hụt ngân sách cho R&D. - Phá sản hoặc sáp nhập: Khi dòng tiền cạn kiệt, các hãng xe Mỹ sẽ chỉ còn là cái
bóng của chính mình, tương tự như số phận của các hãng xe Anh trong quá khứ.
Kết luận từ Vietnamweek.net
Cho phép Trung Quốc xây nhà máy xe điện tại Mỹ mà không có các rào cản về tỷ
lệ nội địa hóa linh kiện thực chất là một cuộc “tự sát công nghiệp”. Trong khi Mỹ
loay hoay với thuế quan và chính trị nội bộ, Trung Quốc đã hoàn thiện “cỗ máy xay
thịt” kinh tế, sẵn sàng nghiền nát mọi đối thủ bằng sự kết hợp giữa công nghệ vượt
trội và chi phí không tưởng.