BẮC KINH – KYIV (Vietnamweek.net) – Cục diện địa chính trị thế giới tuần qua chứng kiến những biến động dồn dập khi Tổng thống Mỹ Donald Trump hoàn tất chuyến công du đầy tranh cãi tới Bắc Kinh, trong bối cảnh chiến trường Ukraine phát đi những tín hiệu xoay chuyển cục diện sau hơn 4 năm giao tranh ròng rã.
1. Chuyến công du Bắc Kinh: Washington đang “xuống thang” trước Trung Quốc?
Giới quan sát quốc tế đồng loạt mô tả chuyến đi tới Bắc Kinh của Tổng thống Donald Trump giống như một “cuộc tiếp kiến” hơn là màn đấu trí sòng phẳng giữa hai siêu cường. Trái ngược với những tuyên bố cứng rắn thường thấy, chính quyền Trump bị cáo buộc đã nhượng bộ sâu sắc trên cả 3 mặt trận chiến lược:
-
Mặt trận Công nghệ (Bán dẫn AI): Mỹ được cho là đã “bật đèn xanh” chuyển cơ chế cấp phép, cho phép khoảng 10 công ty Trung Quốc tiếp cận dòng chip bán dẫn H200 – loại linh kiện AI tối tân vốn thuộc danh mục cấm vận ngặt nghèo vì an ninh quốc gia. Bước lùi này đảo ngược hoàn toàn chiến lược cô lập công nghệ mà Washington theo đuổi bấy lâu.
-
Hồ sơ Đài Loan: Trước tối hậu thư cứng rắn từ Chủ tịch Tập Cận Bình rằng Đài Loan là “ranh giới đỏ tuyệt đối”, nội các của ông Trump phản ứng vô cùng yếu ớt. Ngoại trưởng Mike Rubio và Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent chỉ đưa ra những tuyên bố mập mờ, né tránh cam kết bảo vệ hòn đảo .
-
Vấn đề Nhân quyền Hồng Kông: Từng tuyên bố sẽ giải cứu nhà hoạt động dân chủ Jimmy Lai trong vòng 24 giờ, ông Trump bất ngờ “quay xe” ngay trước chuyến đi khi mô tả nhân vật này là người “gây nhiều hỗn loạn cho Trung Quốc” và hoàn toàn lờ đi chủ đề này tại Bắc Kinh.
Đòn tâm lý từ “Bẫy Thucydides”: Tại Đại lễ đường Nhân dân, ông Tập Cận Bình đã trực tiếp nhắc về “Bẫy Thucydides” – khái niệm về sự xung đột tất yếu khi một cường quốc mới trỗi dậy đe dọa vị trí của cường quốc thống trị. Tuy nhiên, thay vì xem Trung Quốc là kẻ mới nổi, Bắc Kinh ngầm khẳng định họ là một nền văn minh lâu đời đang quay trở lại vị trí bá chủ vốn có, coi Mỹ chỉ là “hiện tượng ngắn hạn”. Sự suy thoái của Mỹ từ thời tiền nhiệm Joe Biden cũng được ông Trump gián tiếp thừa nhận trên mạng xã hội Truth Social, tạo ra làn sóng bất bình ngay trong nội bộ đảng Cộng hòa.
2. Chiến trường Ukraine: Lần đầu tiên sau 4 năm, Nga bị đẩy vào thế “đuối sức”
Trong lúc Washington bộc lộ khoảng trống quyền lực do chính sách America First (Nước Mỹ trên hết), cục diện tại Đông Âu lại đang đảo chiều đầy bất ngờ.
Theo báo cáo thực địa từ Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) và các sĩ quan máy bay không người lái Ukraine, quân đội Nga đang rơi vào trạng thái kiệt quệ tinh thần và mất đi thế chủ động.
-
Mất ròng lãnh thổ: Lần đầu tiên kể từ sau các chiến dịch lớn, số diện tích đất Ukraine tái chiếm được trong tháng qua đã vượt qua số đất Nga chiếm thêm.
-
Chiến thuật “Cắt gân chân”: Thay vì đối đầu trực diện tại các chiến hào vốn dày đặc drone, Ukraine chuyển sang đánh tầm trung, triệt hạ toàn bộ chuỗi hậu cần, kho nhiên liệu, trạm phòng không và trung tâm chỉ huy của Nga. Tại trung tâm hậu cần quan trọng Pokrovsk, đà tiến công của Moscow hoàn toàn bị bẻ gãy.
-
Khủng hoảng truyền thông nội bộ: Moscow đang tự làm khó mình khi siết chặt quyền truy cập internet Starlink và hạn chế ứng dụng Telegram – công cụ liên lạc sống còn của binh lính Nga ngoài mặt trận, gây ra làn sóng phẫn nộ trong giới blogger quân sự thân Điện Kremlin.
3. Biến động chính trường Mỹ: Thượng viện tự “cắt lương” và bê bối bủa vây Giám đốc FBI
Nội bộ nước Mỹ cũng trải qua một tuần lễ không yên ả với những quyết định lập pháp thực tế nhưng đầy cay đắng.
-
Nghị quyết tự phạt của Thượng viện: Sau hàng loạt vụ đóng cửa chính phủ (shutdown) kéo dài kỷ lục dưới thời Trump khiến hàng chục ngàn viên chức bị treo lương , Thượng viện Mỹ đã thông qua nghị quyết lịch sử: Đóng băng lương của chính các nghị sĩ nếu để chính phủ bị tê liệt. Nghị sĩ John Kennedy ví von tình trạng đấu đá ngân sách tại Hạ viện hiện nay không khác gì “hai đứa trẻ đang đánh nhau ở ghế sau xe minivan”.
-
Kash Patel đối mặt tương lai bị “đi sứ phương xa”: Giám đốc FBI Kash Patel đang chìm sâu trong khủng hảng tín nhiệm sau loạt bê bối lạm quyền, lập “đội trả đũa” chính trị, thao túng dữ liệu thành tích và mới nhất là vụ dùng công quỹ đi lặn biển VIP tại khu tưởng niệm Trân Châu Cảng. Với việc Nhà Trắng hoàn toàn im lặng không bảo vệ, giới thạo tin cho biết ông Trump đang cân nhắc tìm cho Patel một vùng đất xa xôi để làm đại sứ nhằm đẩy nhân vật này khuất mắt khỏi truyền thông.
Nhận định của Vietnamweek.net: Bức tranh địa chính trị giữa năm 2026 đang vẽ nên những mảng màu đối lập: Một Ukraine kiên cường thích ứng đang đục thủng huyền thoại bất bại của Nga bằng công nghệ rẻ tiền; một nội bộ Washington rạn nứt vì lợi ích phe phái; và trên hết là một Trung Quốc đầy tham vọng đang từng bước dẫn dắt nghị trình, tận dụng sự xuống thang của Mỹ để thiết lập một trật tự thế giới mới.
Theo dõi Vietnamweek.net để cập nhật các phân tích sâu nhất về dòng chảy thời sự quốc tế.