Nếu bạn đứng về phía Joyce Beatty, bạn chính là người đồng hành của chúng tôi. Hãy tham gia cộng đồng của chúng tôi. Dân biểu Joyce Beatty đã kiện Donald Trump về việc ông đổi tên Trung tâm Kennedy một cách bất hợp pháp, và một thẩm phán liên bang vừa phán quyết có lợi cho bà, ra lệnh xóa tên của Trump khỏi địa điểm lịch sử này trong vòng 14 ngày.
Thẩm phán Liên bang Khu vực Christopher Cooper đã phán quyết rằng Trung tâm Kennedy không thể bị đổi tên nếu không có một đạo luật từ Quốc hội. Đây là một cái tát mạnh mẽ giáng vào một chính quyền vốn liên tục tìm cách định hình lại các thể chế liên bang chỉ bằng ý chí hành pháp đơn phương.
“Đạo luật thành lập mang tính hữu cơ của Trung tâm Kennedy đã nêu rõ ràng như pha lê rằng Trung tâm này phải được đặt theo tên của Tổng thống Kennedy, và nó không thể mang bất kỳ tên gọi chính thức hoặc đài tưởng niệm công cộng nào khác chỉ dựa trên quyết định đơn phương của Hội đồng quản trị,” Thẩm phán Cooper viết trong phán quyết. “Quốc hội đã đặt tên cho Trung tâm Kennedy, và chỉ có Quốc hội mới có quyền thay đổi điều đó.”
Bà Beatty, một dân biểu Đảng Dân chủ đến từ bang Ohio và cũng là một thành viên trong Hội đồng quản trị của Trung tâm Kennedy, đã khởi xướng vụ kiện này vào tháng 12 năm ngoái. Vụ kiện diễn ra sau khi bà bị tắt tiếng (mute) và bị ngăn cản phát biểu trong một cuộc họp trực tuyến của Hội đồng quản trị – nơi các đồng minh của Trump đã bỏ phiếu để đổi tên trung tâm bất chấp sự phản đối của bà. Bà đã từ chối bỏ qua vụ việc này, và hệ thống tòa án đã đứng về phía bà.
“Trung tâm Kennedy là một thể chế thuộc về nhân dân Mỹ, chứ không phải của Donald Trump,” bà Beatty phát biểu sau phán quyết. “Ông ấy đã bôi nhọ đài tưởng niệm thiêng liêng này vì lòng kiêu ngạo của riêng mình. Tôi tự hào vì đã chiến đấu cho thượng tôn pháp luật và bảo vệ thể chế thiêng liêng này.”
Chính quyền hiện có hai tuần để dỡ bỏ tất cả các biển hiệu và xóa bỏ mọi tài liệu tham chiếu đến cụm từ “Trung tâm Kennedy Trump” khỏi các tài liệu chính thức.
BÌNH LUẬN CỦA VIETNAMWEEK.NET: VÕ ĐÀI THỂ CHẾ VÀ CÁI GIÁ CỦA Ý CHÍ ĐƠN PHƯƠNG
Phán quyết của Thẩm phán Liên bang Christopher Cooper không đơn thuần là một tranh chấp hành chính về một tấm biển hiệu hay một cái tên trên bản đồ văn hóa Washington. Đối với giới quan sát chính trị Mỹ, đây là một lằn ranh đỏ thể chế được vẽ lại bởi hệ thống tư pháp, nhằm ngăn chặn xu hướng “tư nhân hóa” và “thương hiệu hóa” các di sản công bộc quốc gia dưới thời Chính quyền 47.
1. Khi di sản quốc gia bị biến thành “Thương hiệu cá nhân”
Trung tâm Biểu diễn Nghệ thuật John F. Kennedy (The Kennedy Center) không chỉ là một nhà hát quốc gia, mà là một đài tưởng niệm sống được Quốc hội Mỹ luật hóa để vinh danh vị Tổng thống thứ 35 của Hoa Kỳ. Việc các đồng minh của ông Trump trong Hội đồng quản trị tìm cách chèn chữ “Trump” vào trước tên của Kennedy – biến nó thành “Trump Kennedy Center” – phản ánh một tham vọng lớn hơn nhiều: Định hình lại lịch sử và áp đặt dấu ấn cá nhân lên mọi biểu tượng quyền lực của thủ đô.
Nó hoàn toàn đồng điệu với hàng loạt dự án cải tạo mà ông Trump đang ráo riết thúc đẩy song song: từ việc xây đại sảnh khiêu vũ xa hoa thay thế khu East Wing, sửa Vườn Hồng theo phong cách Mar-a-Lago, cho đến ý tưởng dựng Khải hoàn môn gần Nghĩa trang Quốc gia Arlington hay dựng võ đài UFC ngay trên bãi cỏ Tòa Bạch Ốc. Đối với ông Trump, không gian công cộng và các thể chế liên bang dường như là những bất động sản cần được “nâng cấp” và đóng dấu thương hiệu.
2. Vở kịch “Tắt tiếng” và sự phản kháng của Thượng tôn pháp luật
Chi tiết Dân biểu Joyce Beatty bị các thành viên thân Trump trong Hội đồng quản trị “tắt micro” và chặn phát biểu trong cuộc họp trực tuyến vào tháng 12 năm ngoái là một hình ảnh ẩn dụ sắc nét cho cách thức vận hành của chính quyền hiện tại: Vô hiệu hóa các tiếng nói phản biện để đạt được mục đích bằng mọi giá.
Tuy nhiên, phán quyết của Thẩm phán Cooper đã chứng minh một nguyên tắc cốt lõi của nền dân chủ Mỹ: Sự áp đặt của nhánh hành pháp không thể vượt qua luật pháp của nhánh lập pháp (Quốc hội). Bằng câu khẳng định “Quốc hội đã đặt tên… và chỉ Quốc hội mới có quyền thay đổi”, tòa án liên bang đã giáng một đòn mạnh vào cái gọi là “ý chí hành pháp đơn phương” (sheer executive will) mà chính quyền 47 đang lạm dụng để cải tổ bộ máy.
3. Thất bại liên tiếp trên mặt trận tư pháp
Trận thua pháp lý này, cùng với việc các thẩm phán liên bang liên tục bác bỏ các vụ truy tố mang tính trả đũa chính trị của Bộ Tư pháp nhắm vào cựu Giám đốc FBI James Comey hay Bộ trưởng Tư pháp New York Letitia James, cho thấy hệ thống tòa án Mỹ vẫn đang là tiền đồn kiên cố nhất để duy trì sự cân bằng quyền lực.
Dù ông Trump có thể kiểm soát Bộ Tư pháp thông qua các đồng minh thân cận, ông vẫn không thể dễ dàng khuất phục các thẩm phán liên bang – những người được bổ nhiệm trọn đời và vận hành dựa trên các đạo luật gốc (organic statutes) do Quốc hội ban hành.
KẾT LUẬN
Thời hạn 14 ngày để “bóc gỡ” cái tên Trump khỏi Trung tâm Kennedy là một chương bẽ mặt đối với nỗ lực đánh bóng danh tiếng của Tổng thống. Nó gửi đi một thông điệp đanh thép đến Tòa Bạch Ốc: Nước Mỹ có thể đang nằm dưới sự điều hành của Donald Trump, nhưng các thể chế và di sản của nước Mỹ thì không thuộc sở hữu của ông. Cuộc chiến bảo vệ luật pháp và các giá trị dân chủ tại Washington sẽ không dừng lại ở Trung tâm Kennedy, mà sẽ còn tiếp diễn gay gắt trên từng mét vuông của thủ đô hành pháp.
BNT – Ban Biên tập Vietnamweek.net