Những lo ngại rằng chiếc máy bay mới của Tổng thống thiếu khả năng phòng thủ, kết hợp với cảnh báo từ phía Israel về một mối đe dọa tiềm tàng, đã khiến ông phải bay trên chiếc Air Force One đời cũ.
Dưới đây là phần tóm tắt nội dung cốt lõi và bình luận chi tiết từ Vietnamweek về bài báo độc quyền trên tờ The Wall Street Journal liên quan đến sự cố an ninh hy hữu của Tổng thống Donald Trump:
TÓM TẮT BÀI BÁO (THE WALL STREET JOURNAL)
-
Sự cố đột ngột: Sau khi kết thúc Hội nghị Thượng đỉnh NATO tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ), Tổng thống Donald Trump đã bất ngờ thay đổi kế hoạch di chuyển. Thay vì bay về Mỹ trên chiếc chuyên cơ siêu sang Boeing 747 do Qatar tặng, ông đã chuyển sang chiếc Không lực Một (Air Force One) truyền thống của quân đội Mỹ.
-
Nguyên nhân từ tình báo Israel: Quyết định đổi máy bay vào phút chót được đưa ra sau khi các cơ quan tình báo Israel gửi một cảnh báo khẩn cấp cho phía Mỹ. Họ phát hiện các mối đe dọa an ninh tiềm tàng từ phía Iran nhắm trực tiếp vào hành trình bay của Tổng thống Mỹ qua không phận quốc tế, trong bối cảnh căng thẳng vùng Vịnh đang ở mức báo động đỏ.
-
“Gót chân Achilles” của chiếc máy bay Qatar: Chiếc Boeing 747-8 sang trọng do Hoàng gia Qatar tặng cho ông Trump (thường được gọi vui là “Air Force Trump”) dù có nội thất xa hoa nhưng lại chưa được trang bị đầy đủ các hệ thống phòng thủ quân sự tối tân. Máy bay này thiếu các thiết bị tác chiến điện tử (EW), hệ thống chống tên lửa hành trình và bẫy mồi vệt nhiệt (flares) tiên tiến vốn là tiêu chuẩn bắt buộc trên chiếc Không lực Một (VC-25) do Không quân Mỹ vận hành.
-
Quy trình xử lý: Để đảm bảo an toàn tuyệt đối trước nguy cơ bị các khí tài phòng không hoặc drone của Iran quấy nhiễu, mật vụ Mỹ và các cố vấn an ninh quốc gia đã thuyết phục ông Trump bỏ qua sở thích cá nhân để quay lại chiếc chuyên cơ quân sự bọc thép bầu trời của nước Mỹ.
BÌNH LUẬN CỦA VIETNAMWEEK: CANH BẠC NGOẠI GIAO VÀ SỰ THẬT TRẦN TRỤI VỀ “QUÀ TẶNG”
Sự cố đổi máy bay giữa đường của Tổng thống Trump không chỉ là một câu chuyện ly kỳ về an ninh hàng không, mà nó còn bóc tách nhiều góc khuất trong trò chơi địa chính trị phức tạp hiện nay:
1. Sự thực dụng của Trump va phải thực tế chiến trường
Ông Trump vốn nổi tiếng là người yêu thích sự xa hoa và luôn muốn thể hiện vị thế “bậc thầy thương lượng” thông qua các biểu tượng vật chất — mà chiếc 747 do Qatar tặng chính là một minh chứng. Ông muốn biến nó thành một biểu tượng ngoại giao mới. Tuy nhiên, việc Iran đe dọa thực tế trên thực địa đã giáng một đòn mạnh vào tư duy này: Trong vùng chiến sự, sự xa hoa phải nhường chỗ cho tính thực dụng quân sự. Một chiếc giường mạ vàng không thể cứu được tổng thống trước một quả tên lửa tầm nhiệt; chỉ có hệ thống tác chiến điện tử của Lầu Năm Góc mới làm được điều đó.
2. Cái bẫy địa chính trị từ chiếc máy bay Qatar
Chiếc máy bay này vốn là món quà mang tính chiến lược của Qatar nhằm lấy lòng chính quyền Trump. Việc ông Trump hào hứng nhận và sử dụng nó đã từng vấp phải nhiều chỉ trích từ phe đối lập về xung đột lợi ích. Việc Israel — đồng minh thân cận nhất của Mỹ nhưng lại luôn nghi ngại các quốc gia vùng Vịnh khác — chính là bên đưa ra lời cảnh báo an ninh tạo nên một tình huống trớ trêu. Nó cho thấy mạng lưới tình báo Israel bao trùm khu vực như thế nào, và cũng ngầm gửi thông điệp: “Chỉ có công nghệ và thông tin của Israel/Mỹ mới bảo vệ được ông, chứ không phải những món quà xa xỉ từ vùng Vịnh.”
3. Iran chứng minh năng lực răn đe “phi đối xứng”
Việc một siêu cường như Mỹ phải thay đổi lộ trình và phương tiện di chuyển của nguyên thủ quốc gia dựa trên mối đe dọa từ Iran cho thấy Tehran đã thành công trong việc tạo ra tâm lý răn đe. Dù Mỹ vừa mở các đợt không kích lớn vào Iran, nhưng Tehran vẫn cho thấy họ có đủ khả năng tình báo và vũ khí tầm xa (drone, tên lửa) để tạo áp lực trực tiếp lên người đứng đầu Nhà Trắng. Đây là một lời nhắc nhở rằng cuộc chiến vùng Vịnh hiện tại không còn là cuộc chơi một chiều của Mỹ nữa.
KẾT LUẬN
Câu chuyện “bóng chim tăm cá” của thỏa thuận hòa bình Mỹ – Iran không chỉ diễn ra trên bàn đàm phán bị xé bỏ ở Ankara, mà nó hiện hữu ngay trên bầu trời. Việc ông Trump phải nép mình vào sự bảo vệ của chiếc Air Force One truyền thống cho thấy: Dù chính quyền của ông có muốn cắt giảm ngân sách quốc phòng hay chuyển giao bớt trách nhiệm an ninh cho các đồng minh, thì bộ máy quân sự khổng lồ của Mỹ vẫn là cái neo duy nhất giữ mạng sống cho nền địa chính trị toàn cầu khi đại bão nổi lên.