Phe diều hâu với Iran phẫn nộ trước các điều khoản trong đề xuất hòa bình của Trump

Các điều khoản được báo cáo trong bản ghi nhớ ghi nhớ dài một trang nhằm chấm dứt chiến tranh với Iran đã vấp phải sự phản đối gay gắt từ các đồng minh của Tổng thống Trump — những người vốn luôn ủng hộ cuộc chiến của ông chống lại Cộng hòa Hồi giáo.

Các nhân vật truyền thông bảo thủ nổi tiếng và những người ủng hộ Israel đã lên tiếng phản đối thỏa thuận này. Theo đó, thỏa thuận sẽ chấm dứt việc làm giàu hạt nhân của Iran trong một thời gian hạn định và giữ nguyên bộ máy chính quyền hiện tại, đồng thời các lệnh trừng phạt của Mỹ sẽ được cắt giảm dần theo thời gian.

Đề xuất này được đưa ra sau thông báo bất ngờ của ông Trump vào thứ Ba về việc chấm dứt Chiến dịch Tự do (Project Freedom) — một hoạt động quân sự vừa bắt đầu trước đó một ngày nhằm giải cứu các tàu thương mại bị mắc kẹt tại Vịnh Ba Tư.

Phát ngôn viên của Fox News, Mark Levin, người từng được ông Trump khen ngợi vì đã bảo vệ cuộc chiến Iran trước những chỉ trích từ phe MAGA, cho biết thỏa thuận này sẽ là một “thảm họa” đối với người dân Iran và chính phủ Israel.

“Và ngay tại quê nhà, bất chấp tất cả những lời bàn tán về ‘lối thoát’ và coi các thỏa thuận là kết quả chính trị tốt nhất cho Tổng thống và Đảng Cộng hòa, sự thật hoàn toàn ngược lại,” ông viết trên X vào thứ Tư. “Phe Dân chủ, truyền thông và những người theo chủ nghĩa biệt lập sẽ tuyên bố chiến dịch này là một sự thất bại.”

Levin nói thêm rằng ông có xu hướng tin rằng báo cáo trên Axios về các điều khoản thỏa thuận “phần lớn là giả mạo.” Tuy nhiên, cả ông Trump lẫn Nhà Trắng đều không phủ nhận báo cáo này. Mỹ hiện đang chờ đợi phản hồi từ phía Iran. Ông Trump nói với Fox News hôm thứ Tư rằng Tehran có một tuần để đạt được thỏa thuận hòa bình.

Theo Bộ Chỉ huy Trung tâm (CENTCOM), Mỹ đã tấn công Iran vào thứ Năm lần đầu tiên kể từ khi lệnh ngừng bắn bắt đầu vào tháng trước, nhằm trả đũa các cuộc tấn công vào tàu chiến Mỹ ở eo biển Hormuz. Ông Trump gọi đó là một “cú chạm nhẹ yêu thương” (love tap) và khẳng định lệnh ngừng bắn vẫn có hiệu lực.

Theo Axios, thỏa thuận dài một trang này sẽ tạo ra một giai đoạn 30 ngày để thương thảo chi tiết về thỏa thuận hạt nhân. Trong thời gian đó, cả hai bên sẽ nới lỏng các lệnh phong tỏa tại eo biển Hormuz, tiến tới cho phép lưu thông tự do như trước chiến tranh. Đổi lại việc Iran đồng ý chấm dứt làm giàu hạt nhân trong khoảng 10-20 năm, Mỹ sẽ nới lỏng trừng phạt và trả lại các tài sản bị đóng băng cho chính quyền Tehran.

Phe diều hâu coi việc chấm dứt phong tỏa là từ bỏ đòn bẩy quan trọng khi Tehran đang chịu nỗi đau kinh tế tột cùng.

“Đây sẽ là một thỏa thuận khủng khiếp,” người dẫn chương trình phát thanh bảo thủ Hugh Hewitt, một người ủng hộ Trump khác, viết trên mạng xã hội. “Tôi hy vọng các điều khoản phải nghiêm ngặt hơn nhiều: Không bao giờ được làm giàu hạt nhân. Phải giao nộp toàn bộ uranium làm giàu cao (HEU) cho chúng tôi ngay lập tức.”

“Không còn các lực lượng ủy nhiệm. Phải mở lại internet. Tổng thống Trump chưa bao giờ từ bỏ đòn bẩy. Tại sao ông ấy lại bắt đầu làm thế ngay bây giờ khi Iran đang khốn đốn?” Hewitt nói thêm.

Nhiều người ủng hộ Israel kiên định nhất tại Mỹ không tin tưởng các lãnh đạo hiện tại của Iran sẽ tuân thủ bất kỳ thỏa thuận nào, và đang thúc giục ông Trump thực hiện mục tiêu thay đổi chế độ mà ông đã hình dung khi bắt đầu cuộc chiến.

Morton Klein, người đứng đầu Tổ chức Phục quốc Do Thái tại Hoa Kỳ (ZOA), nói với The Hill: “Nếu chế độ này vẫn tồn tại, họ sẽ làm tất cả những gì có thể để tiếp tục thúc đẩy chương trình nghị sự, tài trợ khủng bố, phát triển vũ khí hạt nhân và tên lửa đạn đạo. Nếu họ đang tuyệt vọng vì một thỏa thuận như Tổng thống Trump nói, tại sao chúng ta không ở vị thế áp đặt các điều kiện?”

Ông Trump một lần nữa khẳng định vào thứ Tư rằng chính Tehran mới là bên đang thúc đẩy thỏa thuận. Tuy nhiên, đằng sau hậu trường, Nhà Trắng đang ngày càng lo lắng về những tác động kinh tế và chính trị nếu chiến tranh kéo dài và eo biển Hormuz tiếp tục bị đóng cửa.

Tờ Wall Street Journal đưa tin hôm thứ Năm rằng các cố vấn của ông Trump đang nôn nóng kết thúc xung đột để giảm giá xăng và tránh tình trạng thiếu hụt nhiên liệu máy bay có thể khiến chi phí du lịch mùa hè tăng vọt.

Những nhân vật hoài nghi hơn trong vòng thân cận của Trump, tiêu biểu là Phó Tổng thống Vance, được cho là đã bày tỏ lo ngại về việc cạn kiệt kho dự trữ quân sự của Mỹ trong chiến tranh đang làm tổn hại đến khả năng bảo vệ các đồng minh và lợi ích của Mỹ ở những khu vực khác trên thế giới.

Ông Klein cho rằng nếu những tuyên bố của chính quyền Trump về sự thành công của lệnh phong tỏa là đúng, thì Iran chỉ còn cách sự sụp đổ vài tuần nữa. “Một thỏa thuận yếu kém sẽ là mối nguy chính trị lớn hơn cho Donald Trump và Đảng Cộng hòa so với việc tiếp tục những gì cần làm để xóa sổ chế độ này.”

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cũng dự báo cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran đang xuống cấp nhanh chóng dưới lệnh phong tỏa và chính quyền này có thể phải đóng cửa các giếng dầu “vào tuần tới”. Ông cho biết ông Trump đã chỉ thị Bộ Tài chính tung ra một cơn “cuồng phong kinh tế” để bóp nghẹt chế độ này đến mức không thể trả lương cho binh lính.

Trong khi Bessent và Trump lập luận giá xăng sẽ giảm nhanh sau chiến tranh, sự chia rẽ trong nội bộ phe ủng hộ Trump còn sâu sắc hơn cả tác động kinh tế. Những nhân vật như Tucker Carlson và Megyn Kelly cáo buộc Tổng thống đã phá vỡ lời hứa giữ Mỹ khỏi các cuộc chiến thay đổi chế độ và mạo hiểm mạng sống người Mỹ trong các cuộc xung đột nước ngoài.

Các chuyên gia từ Quỹ Bảo vệ Dân chủ (FDD) cảnh báo ông Trump không nên dỡ bỏ trừng phạt hay chấm dứt phong tỏa cho đến khi đạt được những nhượng bộ tối đa. Tờ Wall Street Journal cũng cảnh báo rằng các đường nét của thỏa thuận này có vẻ giống với thỏa thuận hạt nhân thời Obama mà ông Trump từng rút khỏi trong nhiệm kỳ đầu tiên.

Nhận định: Bài viết cho thấy một sự rạn nứt sâu sắc ngay trong lòng phe MAGA và những người ủng hộ ông Trump. Một bên muốn kết thúc chiến tranh để cứu vãn kinh tế (giá xăng, lạm phát), một bên muốn thừa thắng xông lên để lật đổ hoàn toàn chính quyền Iran. Việc ông Trump chọn giải pháp “thỏa thuận” đang khiến những đồng minh thân cận nhất của ông cảm thấy bị phản bội.

Saudis feared Trump’s Project Freedom would spur Iran to attack, officials say
Washington launched the operation without notifying key Gulf allies first, U.S. officials tell NBC News. Then Trump abruptly canceled it.
May 8, 2026, 2:47 PM PDT
By Courtney Kube, Mosheh Gains, Garrett Haake and Natasha Lebedeva
Saudi officials were angered by President Donald Trump’s surprise announcement that the U.S. would start guiding ships through the Strait of Hormuz, fearing the move could spur more Iranian attacks on Gulf allies and reignite the conflict, two U.S. officials said.
NBC News reported this week that Washington launched the operation without notifying key Gulf allies first.
In response, the Kingdom informed the U.S. it would not allow the U.S. military to fly aircraft from Prince Sultan Airbase southeast of Riyadh or fly through Saudi airspace to support the effort, the officials said. Trump paused the operation 36 hours after it was started, and the airspace was reopened.
Project Freedom was the Trump administration’s effort to get traffic moving through the strait that has been blocked by Iran since the U.S. and Israel-led war began. The operation came after a ceasefire was declared April 8 to broker a peace deal. The U.S. and Iran are negotiating.
Unlike some other countries in the region, Saudi Arabia can still move oil without ships transiting the Strait of Hormuz. Their East-West pipeline, which runs 750 miles from the Persian Gulf to the Red Sea, bypasses the strait and can export millions of gallons of oil every day. The pipeline better positions the Saudis if the strait remains closed or too dangerous to transit because they can still move their oil out of the region.
“The Kingdom of Saudi Arabia continues to stand in support of de-escalation and avoiding escalation, as well as negotiations and the efforts undertaken regarding them,” Ambassador Dr. Rayed Krimly, the Saudi deputy minister for public diplomacy, posted on X.
A Middle East official said the Kingdom preferred diplomacy, but reserves the right to self-defense and supports Gulf allies’ right to self-defense.
“The way Project Freedom was to be executed was risky and could have triggered escalation,” the official said. Gulf allies could have suffered “catastrophic” strikes, the official said. “All was resolved though within hours and was less dramatic than it sounds,” the official said.
The official said these issues would have been handled previously with a few phone calls, “but given the world we live in today the rush to put things out on social media puts things on high focus,” the official said.
The White House will not say whether or when Project Freedom will resume, and the president reserves all options available to him, according to a senior White House official. The White House continues to dispute that there were ever restrictions placed on the U.S. related to the operation.
“The focus is on getting a deal done,” according to the senior Trump administration official.
One of the officials said the operation would not resume anytime soon because the Gulf allies’ concerns remained.
When the Saudis and other Gulf allies spoke with both Trump administration and U.S. military officials to express their concerns that the operation might be too risky, and to ask how the U.S. would respond to Iranian aggression over the operation, the U.S. made clear that a peace deal was the primary focus and the U.S. would likely not respond to Iranian strikes on infrastructure in the region, the U.S. officials said.
The president announced the operation Sunday in a social media post, and his top national security advisers spent the next 36 hours talking up the effort to help commercial vessels through the strait, only for Trump to abruptly call it off.
The U.S. military had been lining up a number of additional ships in the Gulf for transit through the strait when the operation was stopped, a third U.S. official said. U.S. Central Command had earlier announced that two U.S.-flagged ships had made it through the strait as part of the operation.

Kuwait also said it would revoke U.S. military use of its bases and airspace to support Project Freedom until Trump reversed course, according to the two officials. The Kuwaiti embassy didn’t immediately return a message seeking comment.
The U.S. military refers to permission to use another country’s territory as ABO, which stands for access, basing and overflight. Fighter jets, refueling tankers and support aircraft all need permission to fly from key regional allies. Saudi Arabia and Jordan are critical for allowing aircraft to base there, Kuwait is critical for overflight, and Oman for both overflight and naval logistics.
The White House has previously said that “regional allies were notified in advance.”
President Donald Trump in the East Room of the White House on Wednesday.Yuri Gripas / Abaca/Bloomberg via Getty Images
The president has said it’s possible U.S. negotiators could strike a deal with Iran’s regime before he travels to Beijing next week for meetings with his Chinese counterpart, Xi Jinping.
But on Friday, U.S. Central Command said it had fired on two more tankers that allegedly violated its blockade of Iranian ports after the U.S. and Iran exchanged fire a day earlier near the strait, which 20% of the world’s oil used to pass through before the U.S. and Israel attacked Iran on Feb. 28.
The president insisted the ceasefire remained in effect, even as he acknowledged the conflict was not over.
“It’s over when it’s over,” the president told NBC News. “But we certainly have won militarily. We have to get people to come out of the caves [in Iran] and sign something.”
There was no ship traffic observed in the Strait of Hormuz Friday, the third day in a row that traffic has been nonexistent, according to S&P and Bloomberg data.
China’s Foreign Minister Wang Yi met with Iranian leaders this week and said it was critical the war ended as soon as possible.
“We believe that a comprehensive ceasefire is urgently needed, that a resumption of hostilities is not acceptable, and that it is particularly important to remain committed to dialogue and negotiations,” Wang said in a video of the meeting according to The Associated Press.

Courtney Kube is a correspondent covering national security and the military for the NBC News Investigative Unit.
I am NBC News’ producer & off-air reporter covering stories about and related to the Defense Department around the world.

Garrett Haake is NBC News’ senior White House correspondent.
Natasha Lebedeva is NBC’s Senior Director for International Affairs, based in Washington.
Monica Alba and Steve Kopack contributed.