BRIAN BENGS VÀ CUỘC CHIẾN VỚI “MONEY POLITICS”

SBTN Xoáy Tin

Có một câu hỏi rất Mỹ:

Trong một nền dân chủ mà tiền có thể mua hàng triệu đô-la quảng cáo để nói với cử tri, một ứng viên không có nhiều tiền sẽ làm gì để được lắng nghe?

Brian Bengs có một câu trả lời khá đặc biệt:

Ông lái xe 3.700 dặm.

Không phải 3.700 dặm để tổ chức một cuộc mít-tinh lớn.

Không phải 3.700 dặm để xuất hiện trong một quảng cáo truyền hình.

Mà là 3.700 dặm xuyên qua Nam Dakota để gặp cử tri, từng county, từng cộng đồng, từng khu bảo tồn của người bản địa.

Và đằng sau chuyến đi đó là một câu chuyện lớn hơn nhiều: tiền đang làm thay đổi cuộc chơi chính trị Mỹ như thế nào?

1. Năm 2010: Tòa án Tối cao thay đổi cuộc chơi

Ngày 21 tháng 1 năm 2010, Tòa án Tối cao Hoa Kỳ ra phán quyết trong vụ Citizens United v. Federal Election Commission.

Phán quyết này bác bỏ những giới hạn đối với việc corporations và unions sử dụng tiền của mình cho independent expenditures — những khoản chi độc lập nhằm ủng hộ hoặc chống lại một ứng viên.

Tòa án lập luận rằng chi tiêu chính trị độc lập là một hình thức political speech được Tu chính án thứ Nhất bảo vệ.

Điểm cần phân biệt rất rõ:

Citizens United không xóa bỏ mọi giới hạn đóng góp trực tiếp cho ứng viên.

Nó mở rộng khả năng để các tổ chức và nhóm bên ngoài sử dụng tiền cho independent political spending.

FEC sau đó xác nhận rằng các corporations và labor unions không còn bị cấm thực hiện independent expenditures hoặc electioneering communications, trong khi các quy định về disclosure và disclaimer vẫn được duy trì.

Và từ đây, một khái niệm ngày càng trở nên quen thuộc trong chính trị Mỹ:

Super PAC.

Tiền không nhất thiết phải đi thẳng vào túi ứng viên.

Nó có thể đi qua một mạng lưới các tổ chức chính trị độc lập, rồi được biến thành:

• quảng cáo truyền hình,
• quảng cáo kỹ thuật số,
• mailers,
• polling,
• vận động cử tri,
• và cả những chiến dịch tấn công đối thủ.

Một cuộc bầu cử vì thế không chỉ còn là cuộc cạnh tranh giữa hai ứng viên.

Nó còn là cuộc cạnh tranh giữa những hệ sinh thái tiền bạc đứng phía sau họ.

2. Nhưng tiền có thực sự mua được lá phiếu?

Đây mới là câu hỏi đáng chú ý.

Tiền có thể mua sự chú ý.

Nhưng liệu tiền có mua được niềm tin?

Tiền có thể mua một quảng cáo xuất hiện hàng triệu lần.

Nhưng liệu một quảng cáo có thay thế được một cuộc trò chuyện 20 phút với một cử tri?

Đó chính là nơi Brian Bengs bước vào câu chuyện.

Bengs đang tranh cử Thượng viện tại South Dakota với tư cách ứng viên độc lập, đối đầu với Thượng nghị sĩ Cộng hòa đương nhiệm Mike Rounds.

Ông từng phục vụ trong Hải quân và Không quân, có bằng luật, từng giảng dạy đại học và làm ranger tại Wind Cave National Park.

Nhưng điều đáng chú ý nhất trong chiến dịch năm nay không phải lý lịch.

Mà là cách ông đi tìm cử tri.

3. 3.700 dặm — một chiến dịch bằng “shoe leather”

Tháng 7, Bengs cho biết chiến dịch của ông đã đi được khoảng 2.500 dặm.

Ông còn khoảng 1.200 dặm nữa.

Tổng cộng:

3.700 dặm.

Mục tiêu của ông là đến từng county và các reservation trên toàn tiểu bang.

Bengs kể rằng trong những chuyến đi đó, ông gặp chủ doanh nghiệp nhỏ, cư dân ở những thị trấn nhỏ và cử tri tại các cộng đồng bản địa.

Có một chi tiết rất đáng chú ý.

Bengs nói rằng ông chưa gặp một người nào không muốn loại bỏ “Big Money” khỏi chính trị.

Đây tất nhiên là nhận xét của chính ứng viên, không phải một cuộc khảo sát độc lập.

Nhưng nó cho thấy thông điệp mà ông đang xây dựng:

Nếu hệ thống chính trị ngày càng bị chi phối bởi tiền bạc, thì cách chống lại nó là đưa chính trị trở lại gần cử tri.

Đó là cái mà chính trị gia Mỹ đôi khi gọi là shoe-leather politics — chính trị bằng giày da.

Đi đến tận nơi.

Gõ cửa.

Bắt tay.

Ngồi xuống.

Nghe người dân nói.

Và thuyết phục từng người một.

4. Nhưng nghịch lý nằm ở đây

Bengs đang tranh cử chống lại chính thứ mà ông cho rằng đang làm méo mó hệ thống chính trị:

Big Money.

Nhưng chính chiến dịch của ông cũng cần tiền.

Theo dữ liệu FEC, từ ngày 28/4/2025 đến 30/6/2026, chiến dịch Bengs for South Dakota đã nhận khoảng:

$782.000.

Trong đó khoảng $775.000 đến từ cá nhân.

Chiến dịch đã chi khoảng $731.000.

Con số này không nhỏ.

Nhưng hãy đặt cạnh đối thủ.

Ủy ban tranh cử của Mike Rounds đã nhận khoảng $3,18 triệu trong riêng chu kỳ 2025–2026, tính đến cuối tháng 6/2026.

Và tổng số tiền mà ủy ban của Rounds đã huy động trong giai đoạn 2021–2026 lên hơn $4,5 triệu.

Như vậy, chúng ta có một hình ảnh khá rõ:

Một bên có nhiều tiền hơn để vận hành bộ máy chính trị.

Một bên cố biến khoảng cách tiền bạc thành khoảng cách tiếp xúc với cử tri.

Đó mới là điểm đáng xoáy.

5. Nhưng “Money Politics” không chỉ nằm trong tài khoản ứng viên

Câu chuyện còn phức tạp hơn.

Bởi sau Citizens United, chúng ta không thể chỉ nhìn vào tiền mà ứng viên trực tiếp huy động.

Phải nhìn cả outside spending.

Theo dữ liệu theo dõi independent expenditures hiện có, trong cuộc đua South Dakota năm 2026, các nhóm bên ngoài đã chi hơn $1,3 triệu cho các khoản independent expenditures ủng hộ hoặc chống lại hai ứng viên.

Một trong những câu chuyện đáng chú ý là sự xuất hiện của tiền từ các nhóm liên quan đến ngành AI và công nghệ.

Wired đưa tin các super PAC và nhóm liên quan tới ngành AI đã đổ gần $1 triệu vào cuộc đua này, chủ yếu nhằm hỗ trợ Rounds hoặc định hình cuộc tranh luận chính trị liên quan đến AI.

Đây là điểm Citizens United giúp chúng ta nhìn rõ hơn.

Cuộc bầu cử không chỉ là:

Bengs có bao nhiêu tiền?

Hay:

Rounds có bao nhiêu tiền?

Mà còn là:

Có bao nhiêu tiền đang được các tổ chức bên ngoài đưa vào cuộc đua?

Và:

Tiền đó đang mua thứ gì?

Một quảng cáo?

Một thông điệp?

Một hình ảnh về ứng viên?

Hay cuối cùng là khả năng định hình những vấn đề mà cử tri nghĩ tới khi bước vào phòng phiếu?

6. Và đây là lúc 3.700 dặm trở thành một câu chuyện chính trị

Có thể nhìn chuyến đi của Bengs theo một cách khác.

Một đô-la có thể mua được bao nhiêu lần xuất hiện trước cử tri?

Nhưng một cuộc gặp trực tiếp có giá trị gì?

Một quảng cáo có thể xuất hiện trước 100.000 người.

Nhưng bao nhiêu người nhớ nó?

Một ứng viên có thể mua hàng triệu lượt hiển thị.

Nhưng bao nhiêu người tin họ?

Đây là sự khác biệt giữa:

attention — sự chú ý

và

trust — sự tin tưởng.

Tiền rất mạnh trong việc mua attention.

Nhưng trust lại là thứ khó mua hơn.

Và Bengs đang đặt cược rằng tiếp xúc trực tiếp có thể bù đắp một phần cho bất lợi về tài chính.

Đó là một giả thuyết chính trị.

Không phải một kết luận đã được chứng minh.

7. Nhưng Bengs có thực sự làm cuộc đua thay đổi?

Ở đây cần rất thận trọng.

Không thể chỉ vì một ứng viên đi 3.700 dặm mà kết luận ông ta sẽ thắng.

Các cuộc thăm dò hiện vẫn cho thấy Mike Rounds dẫn trước.

Một polling average cập nhật ngày 4/10 đặt Rounds ở khoảng 49,3%, Bengs 44,9%, tức Rounds dẫn khoảng 4,4 điểm.

Tuy nhiên, các cuộc thăm dò riêng lẻ có kết quả rất khác nhau.

Có poll cho Rounds dẫn.

Có poll cho thấy hai người ngang nhau.

Và có poll cho Bengs dẫn.

Điều đó khiến cuộc đua đáng chú ý hơn nhiều so với hình ảnh một cuộc bầu cử mà kết quả đã được định trước.

Nhưng “đang cạnh tranh” không đồng nghĩa với “đang dẫn đầu”.

Đó là hai điều hoàn toàn khác nhau.

8. Điều đáng chú ý nhất: Bengs đang biến chính vấn đề tiền bạc thành thông điệp tranh cử

Bengs nói rằng hệ thống kinh tế và hệ thống chính trị của Mỹ có cùng một vấn đề:

quá nhiều sự tập trung của tiền bạc và quá ít cạnh tranh.

Đây là quan điểm của Bengs, và nó nằm ngay trung tâm chiến dịch của ông.

Nhưng nghịch lý ở đây rất thú vị.

Để chống lại Money Politics, ông vẫn cần tiền.

Để truyền tải thông điệp chống tiền bạc, ông vẫn phải mua quảng cáo.

Để đi 3.700 dặm, ông vẫn cần tiền xăng.

Để in yard signs, tổ chức sự kiện và tiếp cận hàng nghìn cử tri, ông vẫn cần fundraising.

Nói cách khác:

Muốn chống lại quyền lực của tiền trong chính trị, trước hết phải sống được trong một hệ thống chính trị vận hành bằng tiền.

Đó có thể là nghịch lý lớn nhất của chiến dịch Brian Bengs.

9. Và đây mới là câu hỏi lớn của nền dân chủ Mỹ

Citizens United đặt ra một nguyên tắc:

Không thể hạn chế political speech chỉ vì người nói có nhiều tiền.

Đó là lập luận hiến định của Tòa án Tối cao.

Nhưng từ đó nảy sinh một câu hỏi chính trị-xã hội khác:

Nếu một người có thể chi hàng triệu đô-la để được nghe, còn một người khác phải lái xe 3.700 dặm để được nghe — liệu hai người đó có thực sự có tiếng nói ngang nhau trong nền dân chủ?

Đây không phải câu hỏi chỉ dành cho Brian Bengs.

Nó là câu hỏi dành cho toàn bộ hệ thống bầu cử Mỹ.

Bởi một nền dân chủ không chỉ cần freedom of speech.

Nó còn cần một không gian trong đó cử tri có cơ hội nghe được nhiều tiếng nói khác nhau.

Nếu tiền có thể quyết định ai được xuất hiện trước mắt cử tri nhiều nhất, thì vấn đề không nhất thiết là tiền đã “mua” lá phiếu.

Vấn đề có thể đơn giản hơn:

Tiền đã giúp quyết định cử tri được nghe ai trước khi họ quyết định bỏ phiếu cho ai.

10. 3.700 dặm không phải câu trả lời — mà là phép thử

Brian Bengs đang thực hiện một cuộc thử nghiệm chính trị rất đáng chú ý.

Ông đang thử xem:

Liệu một ứng viên có thể dùng thời gian, tiếp xúc trực tiếp và niềm tin cá nhân để cạnh tranh với một hệ thống có nhiều tiền hơn?

Nếu Bengs thành công, người ta có thể nhìn 3.700 dặm như một mô hình mới của grassroots politics.

Nếu ông thất bại, chuyến đi vẫn để lại một câu hỏi:

Liệu trong chính trị Mỹ hiện đại, “đi tìm cử tri” còn đủ sức cạnh tranh với “mua sự chú ý của cử tri” hay không?

Và đó có lẽ mới là câu chuyện lớn hơn Brian Bengs.

Từ phán quyết Citizens United năm 2010, nước Mỹ đã có một cuộc tranh luận kéo dài về tiền và political speech.

Mười sáu năm sau, một ứng viên độc lập tại South Dakota đang đưa cuộc tranh luận ấy xuống mặt đường.

Không phải bằng một super PAC.

Không phải bằng hàng triệu đô-la quảng cáo.

Mà bằng:

3.700 dặm.

Và hàng nghìn cuộc gặp với những người cuối cùng sẽ cầm lá phiếu trong tay.

Câu hỏi cuối cùng không phải là Brian Bengs có đi được bao nhiêu dặm.

Mà là:

Trong nền dân chủ Mỹ, điều quyết định giá trị của một lá phiếu là số tiền bỏ ra để tiếp cận cử tri — hay số thời gian bỏ ra để lắng nghe cử tri?

Đó mới là cuộc chiến thật sự phía sau 3.700 dặm của Brian Bengs.

Nguồn chính: U.S. Supreme Court/FEC về Citizens United v. FEC; FEC campaign-finance filings của Brian Bengs và Mike Rounds; South Dakota Searchlight; Vox; Wired; dữ liệu polling cập nhật tháng 10/2026.