Vietnamweek.net – Sáng ngày 14/05, cuộc hội đàm song phương kéo dài 2 giờ giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình đã diễn ra trong bầu không khí đan xen giữa những cử chỉ thân thiện cá nhân và những thông điệp chiến lược đầy sức nặng.
1. Phát biểu của Chủ tịch Tập Cận Bình: “Đối tác, không phải đối thủ”
Chủ tịch Tập Cận Bình đã sử dụng những ngôn từ mang tính triết lý và cứng rắn để định hình khuôn khổ quan hệ:
-
Về tầm nhìn chung: Ông Tập đề xuất xây dựng một “quan hệ ổn định chiến lược mang tính xây dựng”. Ông nhấn mạnh thế giới đang biến động chưa từng thấy và đặt câu hỏi liệu hai nước có thể vượt qua “bẫy Thucydides” để tạo ra một hình mẫu quan hệ nước lớn mới hay không.
-
Cảnh báo đỏ về Đài Loan: Đây là phần quyết liệt nhất. Ông Tập khẳng định vấn đề Đài Loan là “lằn ranh đỏ” không thể xâm phạm, ví von độc lập của Đài Loan và hòa bình eo biển như “nước với lửa”. Ông cảnh báo nếu xử lý sai lầm, hai nước có thể đối mặt với “xung đột và va chạm trực diện”.
-
Về kinh tế: Ông Tập khẳng định “thương chiến không có người thắng” và cho biết các nhóm đàm phán đã đạt được kết quả “cân bằng và tích cực”.
2. Phát biểu của Tổng thống Donald Trump: “Tương lai tuyệt vời cùng nhau”
Ngược lại với những cảnh báo của phía Trung Quốc, Tổng thống Trump tập trung vào mối quan hệ cá nhân và các mục tiêu kinh tế:
-
Về mối quan hệ cá nhân: Ông Trump ca ngợi ông Tập là một “nhà lãnh đạo vĩ đại” và tuyên bố hai người có “mối quan hệ tốt đẹp và lâu dài nhất trong lịch sử các đời tổng thống”.
-
Về mục tiêu kinh tế: Ông Trump nhấn mạnh Mỹ “hào hứng làm ăn với Trung Quốc” và đi cùng ông là những CEO hàng đầu như Elon Musk, Tim Cook, Jensen Huang để bày tỏ sự tôn trọng đối với Trung Quốc.
-
Về hòa bình thế giới: Ông cho rằng hai nước là mạnh nhất thế giới và khi hợp tác, họ có thể làm được “những điều lớn lao”.
Bình luận của Vietnamweek.net: “Kèo dưới” và sự đánh đổi của Trump?
Nhìn vào nội dung hai bài phát biểu, có thể thấy rõ sự lệch pha về ưu tiên:
-
Sự chủ động của Bắc Kinh: Ông Tập đã rất thành công trong việc đặt vấn đề Đài Loan lên hàng đầu chương trình nghị sự, buộc phía Mỹ phải lắng nghe những lời cảnh báo sắc lạnh ngay tại sân nhà. Trong khi đó, thông cáo từ Nhà Trắng hầu như lờ đi vấn đề Đài Loan để tập trung vào thương mại và Iran.
-
Lá bài Iran và Dầu mỏ: Để đổi lấy sự ổn định, ông Trump dường như đã tìm kiếm sự ủng hộ của Trung Quốc trong việc duy trì eo biển Hormuz tự do và đề nghị Trung Quốc mua thêm dầu của Mỹ để giảm phụ thuộc vào Iran.Đây là một “thỏa thuận thực dụng” điển hình của Trump: dùng lợi ích kinh tế để giải quyết các vũng lầy quân sự.
-
Vị thế của “Tứ đại CEO”: Sự hiện diện của Musk và Huang cho thấy công nghệ cao chính là “con tin” trong cuộc chơi này. Trump cần những gã khổng lồ này để duy trì tăng trưởng, còn Trung Quốc cần họ để đảm bảo chuỗi cung ứng không bị đứt gãy hoàn toàn.
Kết luận: Hội nghị thượng đỉnh lần này không phải là một “thỏa thuận lịch sử” giúp giải quyết tận gốc mâu thuẫn. Đó là một “lệnh ngừng bắn chiến thuật”. Trump chấp nhận vị thế yếu hơn để lấy một “chiến thắng hình ảnh” phục vụ bầu cử giữa kỳ, trong khi ông Tập khôn ngoan thiết lập những “hàng rào bảo vệ” mới cho lợi ích cốt lõi của Trung Quốc tại Đài Loan.
Analysis of the Trump-Xi Beijing Summit Video này cung cấp phân tích sâu sắc từ các chuyên gia về việc tại sao cuộc gặp này lại thiên về những màn trình diễn ngoại giao rầm rộ hơn là những kết quả thực chất lâu dài.