Paul Krugman
Trump nói Nga đang làm “tốt” trong vấn đề Ukraine
Viết trên tờ New York Times, David Sanger đã làm nổi bật mức độ mà Donald Trump đang dốc toàn lực để ủng hộ cuộc chiến xâm lược của Vladimir Putin tại Ukraine:
Sự nỗ lực ngày càng gia tăng của Tổng thống Trump trong vài tuần qua nhằm tẩy trắng hình ảnh của Nga và đưa Tổng thống Vladimir V. Putin trở lại đời sống ngoại giao là điều đáng kinh ngạc về tốc độ, về cách ông mô tả Tổng thống Zelensky là trở ngại chính đối với hòa bình, và sự phủ nhận trơ tráo của ông về việc Nga đang tiếp tục cuộc chiến mà chính ông Trump nói rằng mình đang cố gắng kết thúc.
“Nói trắng ra, Nga đã làm rất tốt trong vấn đề Ukraine,” ông Trump phát biểu hôm thứ Hai với các phóng viên bên ngoài Nhà Trắng trước khi lên đường tham dự một buổi vận động cử tri. “Họ không làm gì nhiều,” ông nói và hoàn toàn không đề cập đến tên lửa cùng máy bay không người lái chạy bằng động cơ phản lực của Nga đang nhắm vào các tòa nhà chung cư ở Kyiv cũng như lưới điện còn sót lại của Ukraine.
Ngược lại, ông nói: “Chúng ta đã cho Ukraine rất nhiều. Họ chẳng cho chúng ta cái gì cả. Hãy nhớ lấy điều đó.”
Như Sanger đã lưu ý, sự ủng hộ của Trump dành cho Putin là chưa từng có trong lịch sử nước Mỹ. Các chính quyền trước đây từng thực hiện thỏa thuận với những đối thủ cũ, như cách Nixon đã làm với Trung Quốc, hoặc từ bỏ việc hỗ trợ các đồng minh thất thế, như Mỹ từng làm ở Việt Nam và Afghanistan. Nhưng chưa từng có tiền lệ nào về việc chúng ta công khai đổi phe, chứ đừng nói đến việc ủng hộ kẻ đi xâm lược trong khi lại lăng mạ nạn nhân của kẻ xâm lược đó.
Điều khiến sự ủng hộ của Trump dành cho Putin trở nên đáng kinh ngạc hơn nữa là việc Nga — theo nhiều nguồn tin — đã và đang tích cực trợ giúp Iran chống lại Mỹ trong cuộc chiến do chính Trump khởi xướng. Ai nói điều này? Trong số đó có Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân. Và sự giúp đỡ đó không chỉ dừng lại ở việc chia sẻ tình báo giúp Iran nhắm mục tiêu vào các lực lượng Mỹ; Nga còn được cho là đã gửi cho Iran chất nổ và các linh kiện vũ khí.
Đảng Cộng hòa sẽ nói gì nếu một tổng thống Đảng Dân chủ ủng hộ một kẻ độc tài nước ngoài ngay cả khi kẻ độc tài đó đang giúp một quốc gia khác sát hại binh lính Mỹ? Họ chắc chắn sẽ hô hào đó là “tội phản quốc”. Nhưng tất cả những điều này dường như đều “ổn” đối với Trump.
Chuyện gì đang xảy ra ở đây? Điều quan trọng cần hiểu là — như Phillips O’Brien đã đưa ra tài liệu chứng minh — Trump không phải mới “xoay trục” từ Ukraine sang Nga gần đây. Ông ấy vốn đã là một người ủng hộ Putin ngay từ đầu.
Vì vậy, khi Trump nói rằng “Chúng ta đã cho Ukraine rất nhiều”, chính xác thì ông ấy muốn nói “chúng ta” là ai? Ông ấy đã cắt toàn bộ viện trợ kinh tế và quân sự cho Ukraine ngay khi nhậm chức. Đây là tổng số tiền hỗ trợ cho Ukraine theo từng quốc gia kể từ tháng 1 năm 2025 (hình đính kèm).
Đúng là Mỹ vẫn tiếp tục chia sẻ thông tin tình báo quân sự với Ukraine, đồng thời cho phép Ukraine sử dụng mạng lưới Starshield của Elon Musk và cho phép các quốc gia Châu Âu chuyển giao một số vũ khí của Mỹ cho Ukraine. Nhưng những hành động này không tốn của Mỹ một xu nào. Điều duy nhất bạn có thể nói là cho đến gần đây, Trump đã né tránh việc công khai phá hoại khả năng tự vệ của Ukraine.
Và giờ đây, ngay cả sự kiềm chế đó cũng không còn. Theo Volodymyr Zelenskyy, việc chia sẻ thông tin tình báo của Mỹ đã bị chặn “trong một khoảng thời gian”, mặc dù dường như hiện tại nó đã được khôi phục. Quyền truy cập của Ukraine vào Starshield đã bị giới hạn. Và tờ Washington Post đưa tin rằng Mỹ đang trì hoãn việc Châu Âu chuyển giao tên lửa Patriot cho Ukraine.
Có hai câu hỏi đặt ra ở đây. Thứ nhất, tại sao Trump lại yêu Putin và ghét Zelenskyy? Thứ hai, tại sao ông ấy lại tháo mặt nạ và công khai ủng hộ Nga hoàn toàn trong vài tuần qua?
Về câu hỏi đầu tiên, Zelenskyy đã đưa ra câu trả lời thẳng thắn trong một cuộc phỏng vấn gần đây với tờ Financial Times: Trump, ông khẳng định, có một sự gắn kết bản năng với những kẻ độc tài và giới siêu giàu: “Ông ấy nói công khai rằng ông ấy yêu thích và tôn trọng những người như vậy.” Điều đó rõ ràng là đúng.
Tôi xin bổ sung ba điểm.
▪︎ Thứ nhất, Trump và thân tín của ông không chỉ yêu thích những kẻ độc tài. Họ ghét dân chủ và thượng tôn pháp luật — điều đó có nghĩa là họ ghét nước Mỹ và các giá trị của nước Mỹ.
▪︎ Thứ hai, việc sùng bái Putin đã lan rộng trong phe cánh hữu độc tài ngay cả trước khi Trump xuất hiện, với nhiều người ca ngợi tính chất “chống-woke” (chống các phong trào xã hội tiến bộ) và nam tính của Nga. Điều đáng kinh ngạc là sự tôn sùng sức mạnh tưởng tượng của Nga vẫn tồn tại bất chấp những thất bại quân sự lặp đi lặp lại của họ. Vì vậy, Trump chỉ đang đi theo một con đường đã có sẵn.
▪︎ Cuối cùng, dù bạn có nói gì khác về Zelenskyy, ông ấy là một anh hùng đích thực, người đã thể hiện lòng dũng cảm cá nhân to lớn khi ở lại Kyiv lúc Nga xâm lược. Và Trump chắc chắn phẫn uất trước thực tế rằng Zelenskyy sở hữu mọi phẩm chất mà ông ấy không có.
Câu hỏi thứ hai là, tại sao lại là bây giờ?
Tại sao Trump lại chọn thời điểm này để chuyển từ sự ủng hộ ngầm, có thể chối bỏ dành cho Putin sang việc công khai đứng về phía Nga?
Như tôi đã gợi ý ngày hôm qua, câu trả lời nằm chính ở sự sụp đổ niềm tin của cử tri đối với Trump ở trong nước. Không có gì ông ấy làm bây giờ có thể ngăn cản thảm họa của Đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ. Các chính trị gia Đảng Cộng hòa đang tìm mọi cách để tránh xuất hiện cùng ông ấy trên đường đua tranh cử. Các quan chức của Trump đã bắt đầu thuê luật sư để chuẩn bị cho các cuộc điều tra mà Quốc hội do Đảng Dân chủ kiểm soát sẽ khởi xướng.
Tại thời điểm này, Trump thực sự không còn gì để mất trên mặt trận chính trị — và sự phá sản về mặt chính trị đã giải phóng ông ấy để trở thành phiên bản tồi tệ nhất của chính mình, tự nuông chiều bản thân bằng cách làm những gì ông ấy luôn muốn làm — bao gồm cả việc ủng hộ những kẻ độc tài tham nhũng và sát nhân.
Và sẽ còn nhiều điều như thế này xảy ra nữa. Trump không thể và sẽ không làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại. Nhưng ông ấy có thể phản bội lại tất cả những gì nước Mỹ đại diện, và ông ấy đang làm điều đó ngay lúc này.
Lời bàn:
Trump đến giờ, tình thế bắt buộc, đã hiện nguyên hình là một tay sai của KGB, của Putin, vì không có một lý do gì mà một Tổng Thống Hoa kỳ lại thực hiện những động tác ủng hộ Nga lộ liễu như Trump đã làm. Lật mặt Trump vụ này rất khó, ngoại trừ có bằng chứng từ phía Nga. Có nghĩa là nếu có một tiết lộ ở cấp cao nhất từ tình báo Nga.