Trong khi phái đoàn Ukraine đang ở Washington và tiến hành đàm phán với các đặc phái viên của Donald Trump, Tổng thống Mỹ đã thông báo vào ngày 9 tháng 10 về việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với dầu mỏ Nga, đồng thời công bố một thỏa thuận cung cấp ngay lập tức 300.000 tấn dầu diesel.
RFI 10/10/2026 – 13:06
Khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ chỉ còn vài tuần nữa là diễn ra và phe của ông đang đối mặt với nhiều khó khăn đáng kể, Donald Trump hy vọng sẽ kéo giảm giá nhiên liệu tại các trạm xăng. Đây chính là mục tiêu đằng sau các thỏa thuận đạt được vào mùa hè này với Venezuela, và nay là với Điện Kremlin.
Ông Nathanaël Vittrant, thuộc ban kinh tế của RFI, giải thích rằng có thông tin về việc giao 300.000 tấn dầu diesel trong những tuần tới—tương đương khoảng 74.000 thùng mỗi ngày theo đánh giá của các chuyên gia.
Theo lời Donald Trump, Nga đã cam kết cung cấp tổng cộng 1,8 triệu tấn dầu diesel cho thị trường, tương đương 440.000 thùng mỗi ngày tính đến cuối năm. Theo số liệu chính thức của chính phủ Mỹ, trong năm 2025, nước này tiêu thụ trung bình gần 4 triệu thùng dầu diesel mỗi ngày.
Do đó, thỏa thuận này đáp ứng hơn 10% nhu cầu dầu diesel của Mỹ; tuy nhiên, con số này cần được xem xét kỹ lưỡng, bởi vì mức 440.000 thùng mỗi ngày không chỉ dành riêng cho thị trường Mỹ mà là tổng khối lượng cung ứng. Hiện nay, Trung Quốc và Ấn Độ là những khách hàng chính mua dầu của Nga. Nói cách khác, tác động đến giá nhiên liệu tại các trạm xăng ở Mỹ có thể sẽ không đáng kể.
**Sự gia tăng xuất khẩu dầu trong tháng 9**
Tuy nhiên, đối với Nga, đây là một tin rất tốt. Trước hết, Moscow đã không chờ đợi “đèn xanh” từ Mỹ để đưa dầu ra thị trường—xuất khẩu dầu thô đã tăng 8% trong tháng 9. Tuy nhiên, do các lệnh trừng phạt, dầu của Nga đã phải bán với mức chiết khấu lớn. Khi các lệnh trừng phạt được dỡ bỏ, Nga sẽ có thể bán dầu với giá thị trường đầy đủ, nhất là trong bối cảnh nhu cầu đang ở mức cao.
Hơn nữa, Điện Kremlin từng ngừng xuất khẩu dầu diesel—một sản phẩm dầu mỏ đã qua tinh chế—để dành nguồn cung cho thị trường nội địa do các cuộc tấn công của Ukraine nhắm trúng và gây thiệt hại cho các nhà máy lọc dầu của Nga. Bằng việc đồng ý nối lại hoạt động xuất khẩu, Điện Kremlin hy vọng Nhà Trắng sẽ gây sức ép buộc Kyiv phải chấm dứt các cuộc tấn công này, vốn đang gây áp lực nặng nề lên nền kinh tế Nga. Ukraine vô cùng phẫn nộ: Tổng thống Zelensky đã lên án các cuộc tấn công của Nga vào Ukraine, coi đó là cách Moscow nói lời “cảm ơn” đối với thỏa thuận này với Washington.
**Liên minh châu Âu chỉ trích việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt**
Cú “đâm sau lưng” này càng khiến Ukraine đau đớn hơn bởi lẽ, vào thời điểm hiện tại, hành động này vấp phải rất ít sự lên án từ các thủ đô phương Tây khác.
Hôm thứ Bảy, bà Kaja Kallas, người đứng đầu chính sách đối ngoại của EU, đã lên tiếng chỉ trích quyết định của Mỹ. “Việc tạm ngưng các lệnh trừng phạt đối với dầu diesel của Nga mang lại cho Moscow thêm nguồn thu để tiến hành chiến tranh. Đây không phải là lúc để nới lỏng sức ép lên Nga, và châu Âu sẽ không làm như vậy,” bà viết trên mạng xã hội. EU cũng cam kết sẽ tiếp tục tăng cường các biện pháp trừng phạt của riêng mình đối với Moscow. Vào thứ Hai, ngày 12 tháng 10, các bộ trưởng ngoại giao EU dự kiến sẽ chính thức bổ sung khoảng 1.600 cái tên vào danh sách đen gồm các cá nhân và thực thể chịu lệnh trừng phạt của châu Âu liên quan đến cuộc chiến tại Ukraine.
Liên minh châu Âu, Đức, Anh và Pháp đều có liên quan trong bối cảnh này; tuy nhiên, điều đó không ngăn được Văn phòng Thủ tướng Anh (Downing Street) đưa ra tuyên bố khẳng định cam kết của chính phủ Anh trong việc “duy trì sức ép” lên Điện Kremlin thông qua “những biện pháp trừng phạt nghiêm khắc nhất từng áp đặt lên Nga”, cũng như hợp tác chặt chẽ với các đối tác quốc tế để đảm bảo hỗ trợ quân sự và tài chính cần thiết cho Ukraine. Trong khi đó, người phát ngôn chính phủ Đức cho biết các biện pháp trừng phạt mới đối với Nga đang được chuẩn bị trong nội bộ EU, nhưng chỉ dừng lại ở mức “ghi nhận” thỏa thuận giữa Mỹ và Nga. Tuy nhiên, lập trường của các bên đã trở nên rõ ràng kể từ khi Hoa Kỳ nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với dầu mỏ của Nga vào tháng 3 năm 2026 – một động thái bị ông Valdis Dombrovskis, Ủy viên châu Âu phụ trách vấn đề kinh tế, mô tả là “tự làm hại chính mình”.
Xem thêm: Theo tờ *The Guardian*, Hàn Quốc được cho là đã cung cấp dầu cho Nga.