Chỉ còn chưa đầy hai tuần trước bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ ngày 3/11, cánh cửa hòa đàm Mỹ–Iran vẫn chưa đóng, nhưng nguy cơ chiến tranh tái bùng phát đang gia tăng.
Pakistan tiếp tục đóng vai trò trung gian. Tuy nhiên, Tehran tuyên bố chưa thể đàm phán nếu Washington chưa đáp ứng các điều kiện, trong đó có chấm dứt phong tỏa cảng Iran, nới trừng phạt dầu mỏ và kết thúc chiến sự trên các mặt trận. Iran cũng bác bỏ yêu cầu đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ, trong khi Mỹ đòi Iran giảm đáng kể năng lực làm giàu uranium. Bất đồng hạt nhân vẫn là nút thắt lớn nhất. Reuters ghi nhận ngày 20/10, Iran tiếp tục truyền đi lập trường cứng rắn trong các cuộc tiếp xúc với lãnh đạo Pakistan.
Ở chiều ngược lại, Mỹ và Israel được cho là đang xây dựng phương án không kích mới sau bầu cử, nhắm vào cơ sở năng lượng, hạt nhân và kho tên lửa, drone của Iran. Nhà Trắng tuyên bố Mỹ sẽ không tấn công Iran trước bầu cử, nhưng kế hoạch quân sự được chuẩn bị không đồng nghĩa quyết định khai hỏa đã được đưa ra.
Tehran cảnh báo sẽ mở rộng trả đũa nhằm vào căn cứ Mỹ và các mục tiêu kinh tế trong khu vực. Trong khi đó, căng thẳng tại Hormuz tiếp tục đẩy giá dầu Brent lên vùng 113 USD/thùng, làm gia tăng sức ép kinh tế và chính trị đối với Washington.
Vì sao hòa đàm vẫn bế tắc? Mỹ muốn Iran nhượng bộ về hạt nhân và an ninh hàng hải trước khi nới sức ép. Iran muốn Mỹ dỡ phong tỏa, giải tỏa tài sản và chấm dứt chiến sự trước khi bàn hồ sơ hạt nhân. Mỗi bên đều muốn giữ đòn bẩy, nhưng chính điều đó khiến thỏa thuận khó thành hình.
Đánh giá hiện nay: Một thỏa thuận toàn diện trước bầu cử ít khả năng hơn một thỏa thuận hạn chế hoặc tình trạng giằng co. Nếu không có đột phá ngoại giao, vòng chiến tranh mới sau bầu cử là rủi ro cần tính đến, chưa phải kết cục đã được định đoạt.
Bầu cử có thể làm thay đổi thời điểm ra quyết định của Washington, nhưng không giải quyết được mâu thuẫn chiến lược giữa ba bên. Và nếu Hormuz tiếp tục bất ổn, cái giá của cuộc đối đầu sẽ không chỉ nằm ở chiến trường Trung Đông, mà còn hiện diện trong hóa đơn xăng dầu và chi phí sinh hoạt của người dân Mỹ.
Nguồn: Reuters, 20–21/10; ABC News, 22/10/2026; CBS News, 22/10/2026.