Có lẽ câu chuyện tranh cử Thượng viện của bà Darline Graham, em gái cố Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, là một trong những màn hài chính trị đáng chú ý nhất mùa bầu cử giữa kỳ năm nay.
Lindsey Graham từng can đảm nói Trump không xứng đáng làm tổng thống. Nhưng rồi ông phát hiện ra rằng, ở Washington thời Trump, đôi khi vứt bỏ chính những lời mình từng nói lại là con đường ngắn nhất để giữ ghế và có quyền lực.
Sau khi Lindsey Graham qua đời hồi tháng 7, Darline được Thống đốc South Carolina bổ nhiệm thay anh trai vào Thượng viện. Trump lập tức hết lời ca ngợi, thúc giục bà tranh cử và tuyên bố dành cho bà sự ủng hộ hoàn toàn.
Nhưng có vẻ chiếc ghế Thượng viện không hấp dẫn bà như Trump tưởng. Trong một cuộc trò chuyện được New York Times dẫn lại, Darline thừa nhận bà không hề mong muốn trở thành thượng nghị sĩ, thậm chí còn đùa rằng khi lên thiên đàng sẽ bóp cổ ông anh Lindsey vì đã đẩy mình vào hoàn cảnh này!
Trớ trêu hơn, người được Trump hết lòng hậu thuẫn lại đang đối diện với một cuộc đua cực kỳ khó khăn. Theo Washington Post ngày 29/10, các cuộc thăm dò cho thấy bà gần như ngang phiếu với đối thủ Dân chủ Annie Andrews. Fox News đã chuyển cuộc đua này sang nhóm Toss-up (chưa thể xác định bên dẫn trước).
Trump đã trực tiếp vận động, tổ chức mít-tinh, công kích đối thủ thay bà. Nhưng cử tri vẫn có những câu hỏi riêng về năng lực, kinh nghiệm và khả năng độc lập của một người gần như chưa từng trải qua hoạt động chính trị dân cử.
Từ Darline Graham, tôi lại nghĩ đến Marco Rubio.
Khi còn là thượng nghị sĩ Florida, Rubio từng là một chính khách trẻ đầy triển vọng, có lập trường cứng rắn với Nga, Trung Quốc, ủng hộ Ukraine, NATO và các giá trị dân chủ. Nhưng từ khi trở thành Ngoại trưởng trong chính quyền Trump, ông đã thay đổi đáng kể. Người từng bảo vệ các liên minh truyền thống giờ đây trở thành người giải thích và bảo vệ những quyết định của Trump, kể cả khi chúng đi ngược với những quan điểm ông từng công khai bảo vệ.
Washington Post, Reuters và Christian Science Monitor đều đã phản ánh sự chuyển hướng này.
Lindsey Graham, Marco Rubio và nhiều chính khách Cộng hòa khác cho thấy một hiện tượng ngày càng rõ: Muốn giữ vị trí cao trong chính quyền Trump, người ta phải sẵn sàng từ bỏ một phần, thậm chí phần lớn, những quan điểm chính trị từng làm nên tên tuổi của mình.
Đảng Cộng hòa trước thời Trump không phải không có những người cơ hội, nhưng vẫn còn một truyền thống tranh luận và bất đồng nội bộ. Ngày nay, lòng trung thành với một cá nhân dường như đã trở thành điều kiện quan trọng để tồn tại và thăng tiến.
Trump không chỉ muốn những người làm việc cho mình. Ông muốn những người đó nói theo mình và tuân phục như những chú chó cảnh!
Và đó chính là điều đáng lo ngại nhất đối với một nền dân chủ: khi chính kiến trở thành thứ có thể đem ra mặc cả để đổi lấy quyền lực, còn lòng trung thành cá nhân được đặt cao hơn trách nhiệm với đất nước.
Nước Mỹ không thiếu những người có tài. Điều đáng tiếc là ngày càng có nhiều người phải giấu tài năng và cả chính kiến của mình sau cái bóng của Donald Trump!
Cho nên dù cuộc bầu cử còn 2 ngày nữa mới bắt đầu nhưng chúng ta đã có thể tiên đoán một sự thất bại của đảng Cộng Hoà, một chính đảng lớn dường như đã trở thành một giáo phái chính trị của giáo chủ Trump!