BẢN TIN THỜI SỰ QUỐC TẾ • 30/10/2026
ATLANTA, Georgia — Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio chủ trì cuộc họp ngoại trưởng Nhóm 20 nền kinh tế lớn (G20) trong hai ngày 30–31/10, giữa lúc chiến tranh Nga–Ukraine, xung đột Mỹ–Israel với Iran, giá năng lượng leo thang và cạnh tranh chiến lược Mỹ–Trung làm sâu sắc thêm những bất đồng quốc tế.
Cuộc họp diễn ra trong bối cảnh Washington muốn sử dụng vai trò chủ tịch G20 để thúc đẩy thương mại, an ninh năng lượng, chuỗi cung ứng và hợp tác kinh tế, nhưng chính những cuộc chiến mà Mỹ đang tham gia hoặc tìm cách giải quyết lại khiến khả năng đạt đồng thuận giữa các thành viên trở nên khó khăn.
Theo Reuters và Associated Press, triển vọng đạt một tuyên bố chung thống nhất về các vấn đề gây tranh cãi lớn là rất thấp.
Reuters+1
1. Bất đồng ngay trước giờ họp: Mỹ hủy ảnh tập thể vì sự hiện diện của Nga
Một trong những diễn biến đáng chú ý nhất trước cuộc họp là quyết định của Washington hủy kế hoạch chụp ảnh tập thể truyền thống của các ngoại trưởng G20.
Theo AP, một số nhà ngoại giao châu Âu phản đối việc đứng chụp ảnh chung với Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov, thậm chí đe dọa rời khỏi sự kiện nếu kế hoạch được thực hiện. Ngoại trưởng Rubio quyết định hủy buổi chụp ảnh để tránh biến nghi thức ngoại giao thành tâm điểm tranh cãi.
Sự việc cho thấy những chia rẽ không chỉ nằm trong các tuyên bố chính sách mà đã xuất hiện ngay ở cấp độ nghi thức ngoại giao.
Nga tham dự cuộc họp trong khi cuộc chiến tại Ukraine vẫn tiếp diễn. Moscow muốn sử dụng diễn đàn để thúc đẩy quan điểm về một trật tự thế giới đa cực và phản đối các biện pháp trừng phạt.
Đối với nhiều chính phủ châu Âu, việc Nga được tiếp đón tại một diễn đàn quốc tế lớn đặt ra câu hỏi về thông điệp chính trị mà phương Tây muốn gửi đi.
Tuy nhiên, sự tham dự của Nga tại G20 không đồng nghĩa với việc các nước khác công nhận hoặc ủng hộ chính sách của Điện Kremlin.
CBS News+1
2. Ukraine: Washington muốn ngoại giao với Moscow, châu Âu đòi trách nhiệm
Cuộc chiến Nga–Ukraine là một trong những vấn đề gây bất đồng sâu sắc nhất tại Atlanta.
Chính quyền Trump đang theo đuổi cách tiếp cận kết hợp đàm phán với sức ép, trong khi một số đồng minh châu Âu lo ngại những nhượng bộ đối với Moscow có thể làm suy yếu an ninh lâu dài của châu lục.
Các vấn đề nổi bật gồm:
-
Trừng phạt Nga: Liệu Mỹ và châu Âu có tiếp tục duy trì sức ép kinh tế, hay chuyển sang nới lỏng để tạo điều kiện thương lượng?
-
Hỗ trợ Ukraine: Vai trò của Mỹ trong cung cấp thông tin tình báo, hậu cần và hỗ trợ quân sự sẽ được duy trì đến mức nào?
-
Trách nhiệm của Nga: Làm thế nào để bảo đảm mọi thỏa thuận hòa bình không chỉ dừng lại ở một lệnh ngừng bắn thiếu cơ chế thực thi?
Ngoại trưởng châu Âu dự kiến thúc đẩy hỗ trợ Ukraine và trách nhiệm đối với hành động của Nga. Trong khi đó, Washington muốn duy trì không gian ngoại giao với Moscow.
Một chi tiết đáng chú ý: Ukraine không được mời tham dự cuộc họp ngoại trưởng lần này. Quan chức Mỹ giải thích Washington chủ ý chỉ mời các thành viên chính thức của G20.
Quyết định này càng khiến cuộc họp trở nên nhạy cảm, bởi một quốc gia trực tiếp chịu tác động của chiến tranh lại không có mặt tại bàn thảo luận ngoại trưởng.
Reuters+1
3. Iran: Chiến tranh Trung Đông trở thành phép thử đối với chính sách của Mỹ
Nếu Ukraine phơi bày bất đồng giữa Washington và các đồng minh châu Âu, thì Iran cho thấy những khó khăn rộng hơn trong việc tập hợp các nền kinh tế lớn quanh một chiến lược an ninh chung.
Các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran từ cuối tháng 2, cùng việc Tehran phong tỏa eo biển Hormuz, đã gây sức ép lên thị trường năng lượng và hoạt động thương mại toàn cầu.
Tại Atlanta, Mỹ muốn ưu tiên vấn đề tự do hàng hải tại những tuyến đường chiến lược:
-
Eo biển Hormuz.
-
Biển Đỏ.
-
Biển Đen.
-
Biển Đông.
Washington muốn bảo đảm các tuyến hàng hải được duy trì thông suốt, không bị đe dọa hoặc áp đặt phí qua lại.
Nhưng việc xây dựng một lập trường chung sẽ khó khăn khi các nước có lợi ích khác nhau về năng lượng, an ninh và quan hệ với Mỹ, Nga, Trung Quốc.
Đáng chú ý, AP cho biết các nước Trung Đông và một số đồng minh đã được phía Mỹ cảnh báo chuẩn bị cho khả năng Washington tái tiến hành các cuộc tấn công quân sự vào Iran sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11, cùng nguy cơ Tehran trả đũa.
Diễn biến này khiến cuộc họp G20 không chỉ là một diễn đàn kinh tế, mà còn trở thành nơi các nước phải tính toán hậu quả của một cuộc xung đột có thể mở rộng.
CBS News+1
4. Mỹ–Trung: An ninh kinh tế và cuộc cạnh tranh kiểm soát chuỗi cung ứng
Bên cạnh hai cuộc chiến, Washington muốn đưa chương trình nghị sự G20 trở lại các ưu tiên kinh tế.
Chính quyền Trump đang thúc đẩy hợp tác về khoáng sản thiết yếu, chuỗi cung ứng và năng lượng, đặc biệt những nguyên liệu có ý nghĩa chiến lược đối với ngành công nghệ và trí tuệ nhân tạo.
Một trong các hướng vận động của Mỹ là xây dựng liên minh nhằm giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc trong lĩnh vực khoáng sản quan trọng, gắn với sáng kiến Pax Silica.
Tuy nhiên, nhiều nền kinh tế G20 vừa phụ thuộc vào thương mại với Trung Quốc, vừa có quan hệ an ninh với Mỹ. Các nước như Ấn Độ và Brazil có xu hướng bảo vệ không gian chiến lược riêng, thay vì hoàn toàn đứng về một phía.
Ngoài ra, chính sách thuế quan của Washington cũng tạo thêm bất đồng với các đối tác.
Theo Reuters, việc xây dựng đồng thuận về các vấn đề chiến lược lớn sẽ rất khó khăn, trong bối cảnh cạnh tranh Mỹ–Trung, chiến tranh và bất ổn kinh tế cùng diễn ra.
Blue Water Healthy Living+1
5. G20 đang gặp khủng hoảng về khả năng đồng thuận?
Cuộc họp tại Atlanta còn gây chú ý vì những tranh cãi về thành phần tham dự.
Mỹ không mời Nam Phi, một thành viên G20, tham dự cuộc họp ngoại trưởng. Trong khi đó, Nga được mời và cử Ngoại trưởng Lavrov đến Atlanta.
Trung Quốc cử Thứ trưởng Ngoại giao thay vì Ngoại trưởng Vương Nghị.
Những quyết định này đặt ra câu hỏi về tính đại diện và vai trò điều phối của nước chủ nhà.
Reuters+1
G20 vốn không phải một liên minh quân sự hay một tổ chức có quyền buộc các nước thực hiện các quyết định chung. Sức mạnh của diễn đàn chủ yếu nằm ở khả năng phối hợp chính sách giữa những nền kinh tế lớn.
Khi các thành viên không thống nhất được về chiến tranh, trừng phạt, thương mại và an ninh hàng hải, khả năng tạo ra một chương trình hành động chung sẽ bị thu hẹp.
Các nguồn tin ngoại giao dự báo thay vì tuyên bố chung, cuộc họp có thể kết thúc với bản tổng kết của nước chủ tịch Mỹ, phản ánh những nội dung thảo luận nhưng không nhất thiết thể hiện đồng thuận của toàn bộ thành viên.
6. Phép thử chính trị đối với Tổng thống Trump
Cuộc họp ngoại trưởng G20 là bước chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh lãnh đạo G20 dự kiến diễn ra từ ngày 14–16/12 tại Miami, do Tổng thống Donald Trump chủ trì ở khu nghỉ dưỡng Doral của ông.
Thời điểm tổ chức cuộc họp Atlanta cũng đặc biệt nhạy cảm: chỉ còn vài ngày trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ.
Giá năng lượng, chiến tranh Iran và chính sách đối với Nga đều có thể tác động đến đánh giá của cử tri về chính quyền Trump.
Washington đứng trước một bài toán khó.
Một mặt, chính quyền muốn thể hiện khả năng thương lượng, kiểm soát khủng hoảng và giảm chi phí năng lượng.
Mặt khác, việc sử dụng đe dọa quân sự, áp lực kinh tế và những điều chỉnh trong quan hệ với Nga có thể khiến đồng minh nghi ngờ mức độ ổn định của chính sách Mỹ.
Theo AFP, một số nhà ngoại giao đánh giá cuộc họp khó tạo ra đột phá, và hội nghị tháng 12 có thể thiên về trình diễn sức mạnh, các ưu tiên kinh tế của Mỹ hơn là một thỏa thuận chiến lược lớn.
CNA+1
Kết luận
Cuộc họp G20 tại Atlanta phản ánh một nghịch lý trong chính sách đối ngoại của Washington: Mỹ muốn dẫn dắt một trật tự quốc tế dựa trên hợp tác, nhưng đồng thời theo đuổi các biện pháp gây sức ép khiến chính những đối tác của mình phải cân nhắc lại lợi ích.
Chiến tranh Ukraine thử thách quan hệ Mỹ–châu Âu. Chiến tranh Iran thử thách khả năng phối hợp an ninh và năng lượng. Cạnh tranh Mỹ–Trung thử thách nền tảng kinh tế của toàn bộ hệ thống.
Câu hỏi quan trọng không phải Mỹ có đủ sức mạnh để triệu tập G20 hay không, mà là Washington còn có thể chuyển sức mạnh đó thành sự đồng thuận quốc tế đến mức nào.
Đó sẽ là thước đo thực sự đối với vai trò lãnh đạo của Mỹ trước hội nghị thượng đỉnh G20 tháng 12 tại Miami.
Nguồn chính: Reuters, Associated Press, AFP; thông tin cập nhật ngày 30/10/2026.