Sau khi Thủ tướng Đức nhận định Mỹ đã bị Iran “sỉ nhục”, kết hợp với cuộc điện đàm thân mật giữa Tổng thống Donald Trump và Vladimir Putin, ông Trump đã ngay lập tức ra lệnh rút 5.000 quân khỏi Đức và áp thuế 25% lên ô tô châu Âu.
So với lời đe dọa rút Mỹ khỏi NATO, việc cắt giảm 5.000 quân có vẻ chỉ là một đòn dằn mặt nhỏ. Tuy nhiên, quyết định này cho thấy một sự đảo lộn nguy hiểm trong tư duy chiến lược: Sự hiện diện của quân đội Mỹ tại châu Âu không phải là một đặc ân ban phát, mà chính là để phục vụ lợi ích cốt lõi của Washington.
Ba cái lợi chiến lược của Mỹ tại châu Âu
1. Phòng thủ từ xa (Depth and Forward Defense)
Bằng cách đặt quân tại châu Âu, Mỹ đảm bảo rằng bất kỳ cuộc xung đột tiềm tàng nào với một đối thủ ngang hàng như Nga sẽ diễn ra trên đất châu Âu chứ không phải đất Mỹ (bài học Trân Châu Cảng năm 1941 vẫn còn nguyên giá trị).
Các căn cứ quân sự như Ramstein ở Đức chính là trung tâm hậu cần sống còn cho các chiến dịch ở châu Phi và Trung Đông. Trong bối cảnh Mỹ đang sa lầy vào cuộc chiến với Iran, đồng thời liên tục không kích các mục tiêu tại Nigeria và Somalia từ đầu nhiệm kỳ, Washington cần các căn cứ tại châu Âu hơn bao giờ hết.
2. Ổn định kinh tế toàn cầu
Kinh tế Mỹ dựa trên sự ổn định của thị trường Đại Tây Dương. Hãy nhìn vào hậu quả tàn khốc của chiến tranh Iran đối với kinh tế toàn cầu và nội tại nước Mỹ hiện tại để thấy: Một cuộc chiến tại châu Âu sẽ còn tàn khốc hơn gấp nhiều lần. NATO cung cấp một chiếc ô an ninh giúp thương mại và thị trường chứng khoán không bị sụp đổ.
3. Mạng lưới tình báo và công nghệ
Các căn cứ và quân đội đồng minh giúp giám sát chặt chẽ di biến động của quân đội Nga và mạng lưới khủng bố toàn cầu, bảo vệ Mỹ khỏi các nguy cơ tấn công mạng. Nên nhớ, các thành phố lớn của Mỹ mới là mục tiêu định sẵn cho tên lửa Nga, chứ không phải châu Âu (như bài học Khủng hoảng tên lửa Cuba năm 1962).
Ai thực sự trả tiền cho các căn cứ Mỹ?
Nhiều người lầm tưởng Mỹ đang phải “bao cấp” an ninh, nhưng thực tế hoàn toàn ngược lại:
-
Gánh vác chi phí vận hành: Các nước sở tại như Đức, Nhật, Hàn… không trả tiền mặt trực tiếp nhưng gánh vác toàn bộ chi phí hạ tầng: tiền thuê đất, xây dựng đường xá, nhà ở cho lính Mỹ, thậm chí trả luôn tiền điện, nước, sưởi ấm và lương cho lao động địa phương.
-
Chia sẻ áp lực tài chính: Sức mạnh quân sự và kinh tế của toàn bộ khối NATO cộng lại vượt xa các đối thủ ngang hàng là Nga và Trung Quốc, giúp giảm đáng kể chi phí quốc phòng cho chính nước Mỹ.
-
“Bơm tiền” ngược lại cho kinh tế Mỹ: Châu Âu là khách hàng sừng sỏ của các tập đoàn vũ khí Mỹ như Lockheed Martin hay Raytheon.
Con số biết nói về doanh thu vũ khí Mỹ từ Châu Âu:
Năm 2023: 53 tỷ USD
Năm 2024: 72 tỷ USD
Năm 2025: 85 tỷ USD
Xuất khẩu vũ khí sang châu Âu đã tăng vọt hơn 200% (giai đoạn 2021-2025), giúp duy trì hàng triệu việc làm kỹ thuật cao tại Mỹ và bù đắp chi phí nghiên cứu (R&D) vũ khí thế hệ mới.
Theo các báo cáo chiến lược năm 2026, nếu Mỹ rút khỏi các cam kết NATO, GDP của Mỹ có thể sụt giảm khoảng 4% (tương đương 100 tỷ USD/năm).
Bên cạnh đó, với hơn 1.300 thỏa thuận tiêu chuẩn hóa (STANAGs) của NATO, khi châu Âu mua công nghệ Mỹ, họ đang thực tế hóa hệ thống hậu cần của Mỹ. Một chiếc F-35 của Đan Mạch có thể đáp xuống Ba Lan và được kỹ thuật viên Mỹ bảo trì bằng linh kiện Mỹ. Đây là “mạng lưới hậu cần toàn cầu” khổng lồ mà Mỹ được hưởng lợi mà không cần tự tay xây dựng toàn bộ.
Sự phản bội đồng minh và hệ lụy hạt nhân
Nếu ông Trump lo ngại về việc Iran có vũ khí hạt nhân, ông nên lo lắng hơn về kho hạt nhân khổng lồ của Nga – quốc gia đang tiến hành cuộc chiến xâm lược Ukraine. Thực tế cho thấy, cả Trung Quốc và Nga đều đang hỗ trợ tình báo và công nghệ cho Iran trong cuộc đối đầu với Mỹ.
Sự kiện ngày 19/3/2026, khi một chiếc F-35 tiên tiến của Mỹ phải hạ cánh khẩn cấp sau khi trúng đạn trên không phận Iran, là minh chứng rõ nhất cho thấy Tehran đã nhận được công nghệ phòng không tối tân từ Bắc Kinh và Moscow.
Việc chính quyền Trump chặn viện trợ của Quốc hội cho Ukraine – một quốc gia từng tự nguyện từ bỏ kho vũ khí hạt nhân lớn thứ ba thế giới năm 1991 theo thỏa thuận với Mỹ – là một bước đi phản bội tai hại. Hành động này gửi đi một thông điệp nguy hiểm đến toàn thế giới: Bỏ vũ khí hạt nhân là một sai lầm. Quyết định trơ trẽn này sẽ kích hoạt một cuộc chạy đua vũ khí hạt nhân ngầm trên toàn cầu.
Kết luận
Kinh tế và an ninh Mỹ đang hưởng lợi khổng lồ từ NATO. Kẻ vui mừng nhất khi Mỹ quay lưng với đồng minh chính là Nga và Trung Quốc. Nếu ông Trump tiếp tục chính sách sỉ nhục, đe dọa, trừng phạt thuế quan với đồng minh, o bế Nga và đơn phương gây chiến với Iran, những chiếc F-35 của Mỹ sẽ không còn may mắn thoát hiểm khi cuộc đụng độ thực sự với Trung – Nga nổ ra trong tương lai.