Quốc Hội họp đột xuất, vụ Việt Á chưa xong điều tra, Chính phủ báo cáo cái gì?

0
1
Hình minh hoạ: Quốc hội Việt Nam ở Hà Nội năm 2021 và bộ xét nghiệm COVID-19 của công ty Việt Á AFP/ RFA edit

Bài bình luận của Gió Bấc
2022.01.04

Chính phủ vung tiền như nước cho bộ máy quản lý, công an quân đội và những tổn thương kinh tế nghiêm trọng do những biện pháp mạnh bạo, cực đoan chưa từng có tiền lệ chiến lược chống dịch như chống giặc, Quốc hội phải họp đột xuất để hợp pháp hóa các khoản nợ, khoản vay mới. Oái oăm thay, ngay trước kỳ họp đã bung vành vụ tham nhũng cấp cung đình kit Việt Á.

Chiều 30.12, Tiến sĩ chân vịt Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Bùi Văn Cường  họp báo công bố chương trình kỳ họp bất thường lần thứ nhất, Quốc hội khóa XV.

Án chưa kết luận điều tra, báo cáo cái gì?

Theo đó, Chính phủ bổ sung báo cáo về tình hình biến chủng Omicron và diễn biến dịch thời gian tới; báo cáo việc sử dụng ngân sách trong mua sắm trang thiết bị vật tư y tế phòng chống dịch, trong đó có việc báo chí nêu (liên quan mua sắm kit xét nghiệm của Công ty Việt Á). (1)

Thông tin này làm người đọc thắc mắc, đây là vụ án còn đang điều tra, chưa có kết luận. Khi có kết luận còn chờ Viện Kiểm Sát phúc tra, ra cáo trạng và Tòa án xét xử mới biết rõ ngay gian, ai công ai tội. Công An mới khởi động điều tra, Chính Phủ có gì mà báo cáo? Báo cáo để làm gì? Quả đây là sự lạ! Một sự thần tốc bất thường sau sự chậm chạp lỗi nhịp bất thường cũng trong chỉ đạo vụ án này như chúng tôi đã nêu trong bài “Vụ án cung đình Kit Việt Á: Vì sao Thủ tướng chỉ đạo “mở hẹp” điều tra?”

Tiếng là chỉ đạo mở rộng nhưng nội dung văn bản của Văn Phòng Chính Phủ chỉ đóng khung điều tra việc cấu kết nâng giá chia tiền giữa bên bán hàng là Việt Á và bên mua hàng là các Sở Y Tế, CDC và các bệnh viện địa phương (2)

Ngay từ đầu dân đen đã nhìn thấy tóe lòe một con chim non thế hệ 7 x không tài nào điều khiển cả guồng máy nhiều bộ ngành, moi ra 19 tỷ đồng cho nghiên cứu, cấp phép thần tốc, Văn phòng Chủ tịch nước, toàn bộ hệ thống truyền thông của Đảng và Nhà Nước cùng nhau tung hứng trùng trùng tin giả về chất lượng Kit Việt Á lên tận trời xanh. 

Bộ Y tế vừa cấp phép, mua, tiếp thị, ra giá cho Việt Á và cũng nhận “hoa hồng” khủng. Đây là đồng phạm liên quan đến nhiều mắt xích quan trọng trong đường dây tội phạm thế nhưng được Thủ tướng giao nhiều nhiệm vụ quan trong trong “mở rộng điều tra vụ án”. Trong chỉ đạo giao nhiệm vụ ngắn ngủi này, tên Bộ Y tế được nhắc đến ba lần trong khi Bộ Công an chỉ có hai lần. Chừng như văn bản này mở rộng quyền cho Bô Y tế hơn là mở rộng điều tra.

“Bộ Y tế và các bộ, ngành liên quan và…. khẩn trương, chủ động rà soát, kịp thời có biện pháp chấn chỉnh công tác đấu thầu, mua sắm và sử dụng thuốc, sinh phẩm, vật tư, trang thiết bị y tế, ….”

“Các bộ Y tế, Kế hoạch và Đầu tư, Tài chính cần kịp thời hướng dẫn, xử lý các vấn đề phát sinh, khó khăn, vướng mắc ….”

“Các bộ Thông tin và Truyền thông, Y tế, Công an và các bộ, cơ quan, địa phương liên quan đẩy mạnh thông tin truyền thông, …. góp phần tạo đồng thuận xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân”. (3)

Đọc qua văn bản, giới am tường công việc cung đình có thể hồ nghi rằng tác giả chắp bút văn bản nằm ở Bộ Y tế chứ không phải Văn phòng Chính phủ.

000_9LD9VW.jpg
Hình minh hoạ: Xét nghiệm COVID-19 ở Hà Nội hôm 20/8/2021. AFP

Bùng lửa vì giao quyền cho kẻ phạm tội?

Tác dụng chỉ đạo mở rộng mà thu hẹp của Thủ tướng chừng như đã châm dầu vào lửa. Sáu ngày sau chỉ đạo của Thủ Tướng, Bộ Công an đã lên tiếng. “Trả lời câu hỏi liên quan trách nhiệm của Bộ Y tế, Bộ KH&CN trong vụ kit xét nghiệm COVID-19 của Công ty Việt Á, đại diện cơ quan điều tra cho rằng sẽ điều tra trong vụ mọi khía cạnh của vụ án sẽ được làm rõ và xử lý nghiêm, không có vùng cấm” (4)

Cũng trong ngày này, ngành Hải quan không hề được Thủ tướng chỉ đạo tham gia nhưng bỗng dưng vào cuộc ở ngay khâu hiểm hóc nhất của vụ án kit Việt Á mà nhiều người đang nghi ngại đây là thiết bị nhập từ Trung Quốc dán nhãn Việt Nam như hàng điện tử Asanzo từng gây chấn động.

Tại Hội nghị hợp tác giữa Hải quan Việt Nam và Hải quan Trung Quốc về chống buôn lậu lần thứ 14 theo hình thức trực tuyến diễn ra ngày 28/12, đại diện Hải quan Việt Nam (Cục Điều tra chống buôn lậu) đề nghị Hải quan Trung Quốc phối hợp đấu tranh chống buôn lậu và gian lận thương mại trong lĩnh vực thiết bị y tế, chuyển tiền bất hợp pháp…

Theo Cục Điều tra chống buôn lậu, thời gian qua, doanh nghiệp Việt Nam có nhập khẩu mặt hàng kit xét nghiệm, hóa chất, nguyên liệu, vật tư sản xuất sinh phẩm phục vụ phòng chống dịch COVID-19 từ nhiều nước trong đó có Trung Quốc. (5)

Nhà xưởng chỉ 10m2, phép màu nào giúp Việt Á sản xuất ba triệu kit tháng? Đến nay cả hai Bộ Khoa học Công nghệ và Y tế đều chưa trả lời câu hỏi này trong khi thủ tục cấp phép sản xuất sinh phẩm nhất định phải có hồ sơ về điều kiện sản xuất an toàn. Nếu Hải quan thực tâm điều tra đến đầu đến đũa chắc hẳn sẽ giải ảo phép màu sái đậu thành binh này dễ dàng.

Lò đã cháy, lửa sẽ lan đến đâu?

Nhiều ngọn lửa nhỏ đã thành cơn bão lửa, chỉ hai ngày tiếp theo, thiên đình đã chuyển động. Ngày 30-12 Thường trực Ban Chỉ đạo thống nhất đưa vụ án xảy ra tại Công ty Việt Á vào diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực theo dõi, chỉ đạo. Tức là từ đó, vụ án không còn trong tầm tay của Thủ Tướng anh minh nữa mà thuộc về Tổng Bí thư và trực tiếp là Phó Ban Thường trực, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Nội chính Trung ương.

Nội dung chỉ đạo điều tra lần này hoàn toàn khác với Thủ tướng. Thành phần tham gia gồm những cơ quan quyền lực cao nhất: Đảng ủy Công an Trung ương, Ban Cán sự Đảng Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao,  Ủy ban Kiểm tra Trung ương phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan, chỉ đạo các cơ quan chức năng tập trung lực lượng

Ban chỉ đạo cũng yêu cầu mạnh mẽ: “khẩn trương, quyết liệt, mở rộng điều tra làm rõ bản chất của vụ án, xử lý nghiêm các sai phạm theo quy định của pháp luật; không có vùng cấm, không có ngoại lệ, không chịu bất kỳ sự can thiệp trái pháp luật của bất kì tổ chức, cá nhân nào”.

Giao Ban Nội chính Trung ương – Cơ quan Thường trực của Ban Chỉ đạo chủ trì phối hợp với các cơ quan chức năng đôn đốc, kiểm tra, tham mưu Thường trực Ban Chỉ đạo để chỉ đạo xử lý kịp thời, nghiêm minh (6)

Với thành phần mạnh và yêu cầu “không có vùng cấm, không ngoại lệ, …” có thể hiểu là lò có thể thiêu bất kỳ ai, kể cả ủy viên Trung ương hay là trên nữa!

Lò của thiên đình vừa nhóm, ngay lập tức đã có củi to. Chỉ một ngày sau, ngày cuối cùng của năm 2021,  Bộ Công an đã khởi tố một vụ trưởng, một cựu vụ trưởng, một phó vụ trưởng hai Bộ Y tế, Bộ Khoa học và Công nghệ về tội “Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ”.

Đó là Nguyễn Minh Tuấn, nguyên Vụ trưởng Vụ Trang thiết bị & Công trình y tế, Bộ Y tế; Nguyễn Nam Liên, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch Tài chính, Bộ Y tế; Trịnh Thanh Hùng, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ các ngành kinh tế kỹ thuật, Bộ Khoa học và Công nghệ.

Cũng khác với chỉ đạo Thủ tướng chỉ tập trung vào việc thổi giá kit, Cơ quan điều tra đã bấm vào lĩnh vực khá căn bản là “Có căn cứ xác định dấu hiệu sai phạm trong việc quản lý, nghiên cứu, chuyển giao Đề tài khoa học về sản phẩm kit xét nghiệm COVID-19 tại Bộ Khoa học và Công nghệ và trong việc cấp phép đăng ký lưu hành tạm thời (theo Quyết định số 774/QĐ-BYT ngày 04/3/2020), cấp phép đăng ký lưu hành chính thức (theo Quyết định số 5071/QĐ-BYT ngày 04/12/2020) sản phẩm kit xét nghiệm COVID-19, việc hiệp thương giá sản phẩm kit xét nghiệm COVID-19 với Công ty Việt Á tại Bộ Y tế. ” (7)

Song song với việc bấm đúng vào mắt xích “sai phạm trong việc quản lý, nghiên cứu, chuyển giao Đề tài khoa học về sản phẩm kit xét nghiệm COVID-19 tại Bộ Khoa học và Công nghệ và trong việc cấp phép đăng ký lưu hành tạm thời của Bộ Y tế”, cơ quan điều tra cũng đã khởi tố bắt giam hàng chục nhân viên Việt Á. khởi tố bổ sung Phạm Quốc Việt và một số đồng phạm về hành vi đưa hối lộ, nhiều giám đốc CDC các tỉnh cũng đã bị khởi tố.

phanquocvietvieta2022.jpeg.gif
Ông Phan Quốc Việt, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty Cổ phần công nghệ Việt Á. RFA edit

Sai phạm con voi, báo cáo thành thành con kiến!

Với những kết quả điều tra bước đầu này, vụ án đã hé ra tầm mức rộng lớn về quy mô, giá trị vật chất tiền bạc đến 4.000 tỉ đồng nhưng điều nghiêm trọng hơn là đã bộc lộ tính chất vô cùng man rợ, một hình thức tham nhũng mới “chưa từng có tiền lệ” (từ ngữ thời thượng mà Thủ tướng và guồng máy truyền thông bưng bô sính dùng trong mùa COVID) là “tham nhũng chính sách, tham nhũng trên thảm họa của dân tộc”.

Đây là vụ tham nhũng có tổ chức được phối hợp nhịp nhàng bởi nhiều cơ quan quản lý tầng cao nhất của nhà nước, trước mắt đã lộ hình Bộ Khoa học Công nghệ, Bộ Y tế ngoài ra còn thấp thoáng bóng dáng của Ban Thi đua Khen thưởng, Văn phòng Chủ tịch nước, các cơ quan báo chó truyền thông … Và cao hơn thế nữa là những ai đó hàng ngày đốc thúc chỉ đạo xét nghiệm thần tốc với áp lực nặng nề “nếu để dịch bùng phát lãnh đạo phải chịu trách nhiệm”.

Những bằng chứng đã rành rành như thế nhưng rất tiếc báo cáo bổ sung của Chính phủ trước Quốc hội lại một lần nữa bóp nhỏ sự kiện trong con vật tế thần Việt Á. 

“Công ty Việt Á đã lợi dụng tình trạng dịch bệnh để trục lợi, đồng thời một số cá nhân đã vi phạm các quy định trong tổ chức thực hiện mua sắm, đấu thầu và lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”.

Báo cáo cũng phủi trách nhiệm cho Thủ tướng và các quan chức có liên quan bằng lập luận như là có công phát hiện và xử lý “Chính phủ đánh giá vi phạm của Công ty cổ phần công nghệ Việt Á là vụ việc vi phạm pháp luật nghiêm trọng đã được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Công an tiến hành điều tra và khởi tố các cá nhân vi phạm”.

Báo cáo cũng dẫn chứng là “Hiện nay, Bộ Y tế, Bộ Khoa học và ôcng nghệ đang khẩn trương rà soát toàn bộ quá trình nghiên cứu, nghiệm thu, chuyển giao, cấp phép, quản lý giá… để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra và điều tra của các cơ quan chức năng, làm rõ các sai phạm và xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm”. (8)

Xin thưa Thủ tướng, việc các Bộ Khoa học Công nghệ và Bộ Y tế phải rà soát công việc để “phục vụ điều tra” hoàn toàn khác với chỉ đạo của Thủ Tướng trong văn bản ngày 22-12 là chỉ đạo các Bộ này rà soát để chấn chỉnh kịp thời và xử lý các khó khăn vướng mắc.

Nói một cách nghiêm túc, chính Thủ tướng đã đẻ ra chiến lược xét nghiệm thần tốc diện rộng mở đường cho tham nhũng và sau khi tham nhũng bị phát hiện, Thủ tướng lại nhân danh chỉ đạo mở rộng điều tra để giao thêm quyền cho các đối tượng vi phạm hoạch định chính sách, biện pháp để xử lý dấu vết, che lấp hậu quả.

Bản báo cáo vụ Việt Á của Chính phủ giống như lấy tay che mặt trời, lấy mùi xoa che voi. Bản báo cáo này chắc chắn sẽ không thuyết phục được ái nhưng Quốc hội xưa nay vẫn là cổ máy đưa tay, bấm nút theo ý của trên nên lửa có lan đến phủ chúa hay không hoàn toàn tùy thuộc vào những cuộc lượng giá, mặc cả bên trong nhà đỏ. Dân đen cũng khoan vui Tổng Chủ công minh nhóm lò đầu năm, Tô Thượng Thư (Tô Lâm) cương trực khai đao. Người đang cần xóa chàm cái huân chương Lao Động, kẻ cần tẩy vết mỡ bì dát vàng. Vụ án bùng thêm hay xẹp lép không tùy thuộc vào lòng dân, sẽ hoàn toàn tùy vào lợi quyền phe nhóm.

 ____________________

Tham khảo:

1-https://laodong.vn/thoi-su/chinh-phu-bao-cao-vu-cong-ty-viet-a-tai-ky-ho…

2-https://www.rfa.org/vietnamese/news/blog/why-pm-only-wants-to-narrow-inv…

3-https://tuoitre.vn/thu-tuong-yeu-cau-mo-rong-dieu-tra-thu-hoi-tai-san-bi-chiem-doat-xu-som-vu-an-tai-cong-ty-viet-a-20211222195516777.htm

4-https://nld.com.vn/phap-luat/bo-cong-an-tra-loi-ve-trach-nhiem-cua-bo-y-te-va-bo-kh-cn-trong-vu-kit-xet-nghiem-viet-a-20211228180713954.htm

5-https://haiquanonline.com.vn/de-nghi-hai-quan-trung-quoc-phoi-hop-chong-…

6-https://laodong.vn/thoi-su/dua-vu-viet-a-vao-dien-ban-chi-dao-trung-uong…

7-https://laodong.vn/phap-luat/khoi-to-1-vu-truong-1-vu-pho-cua-bo-y-te-bo-khoa-hoc-cong-nghe-lien-quan-vu-kit-viet-a-990490.ldo

8-https://tuoitre.vn/bao-cao-quoc-hoi-ve-tieu-cuc-trong-phong-chong-covid-…

* Bài viết không thể hiện quan điểm của Đài Á Châu Tự Do