BÙI CHÁT GIẢ CHẤT LIỆU VỚI “VÙNG LỤA”?

0
12
Hoạ sĩ Bùi Chát và triển lãm hội họa

Bui Quang Vien đã thêm 12 ảnh mới vào album: Vùng lụa.

Lý Đợi

“Vùng lụa” là triển lãm cá nhân lần thứ 6, chỉ sau gần 2 năm, chứng tỏ sự tập trung và tốc độ phát triển nghề nghiệp mạnh mẽ của của Bùi Chát.

“Vùng lụa” do J Art Space tổ chức – thực hiện, khai mạc lúc 18h ngày 21/3/2024 tại J Art Space (30 đường số 10, Thảo Điền, TP. Thủ Đức).

Xem “Vùng lụa”, chúng ta có thể liên tưởng đến tinh thần của chủ nghĩa thoát ly (escapism), muốn chạy trốn khỏi thực tại để được sống trong cảm giác an toàn, thoải mái của thế giới tưởng tượng, hư vô. 

Cũng có thể liên tưởng đến các tác phẩm văn học thoát ly hiện thực thời 1930-1945 của Việt Nam. Hiện thực mà Bùi Chát đối diện lúc vẽ loạt tranh này, đó là Covid-19, nên muốn thoát ly nó. Có lẽ vì vậy mà Bùi Chát chọn một bảng màu mỏng mảnh, mờ ảo kiểu tranh lụa để bày tỏ cõi lòng.

“Vùng lụa” do J Art Space tổ chức – thực hiện, khai mạc lúc 18h ngày 21/3/2024 tại J Art Space (30 đường số 10, Thảo Điền, TP. Thủ Đức).

Xem “Vùng lụa”, nhà phê bình mỹ thuật Nguyên Hưng nhận xét: “Thoạt trông, như những bức tranh lụa. Tuy nhiên, đây không chỉ là trò chơi ‘giả chất liệu’ thuần túy, mang tính hình thức. Mà mỗi bức tranh ở đây đều gợi mở những xúc cảm những suy tưởng vừa sâu lắng, vừa mênh mang, miên man như trước những ‘long lanh đáy nước in trời’ – vừa thật gần gũi, vừa bất định, mơ hồ”.

Không gian trưng bày của J Art Space rất hợp với loạt tranh này, góp phần đáng kể trong việc tạo ra cảm giác về một vùng sáng của lụa, đúng nghĩa là “long lanh đáy nước in trời”.

Tất nhiên, Bùi Chát không muốn giả chất liệu, vì nếu muốn, thì vẽ luôn tranh lụa, giả làm gì cho mất công.

Tuy nhiên, nếu có giả chất liệu lụa, thì cũng đâu có sao. Dù rằng những quan niệm kiểu căn bản, trường quy luốn muốn khư giữ rằng vẽ lụa phải ra lụa, sơn dầu ra sơn dầu, sơn mài ra sơn mài… Cái này cứ học, hoặc tuân thủ giáo trình, thì sẽ làm được thôi, có gì phải lăn tăn.

“Vùng lụa” do J Art Space tổ chức – thực hiện, khai mạc lúc 18h ngày 21/3/2024 tại J Art Space (30 đường số 10, Thảo Điền, TP. Thủ Đức).

Nhưng sáng tạo mà, bên cạnh việc khư giữ, tuân thủ quy chuẩn, thì cũng nên có phá cách, thể nghiệm, hoặc hòa trộn. Vẽ sơn dầu như lụa, vẽ lụa như sơn dầu, hoặc dùng chất liệu tổng hợp…, thế mới vui.

Xem “Vùng lụa”, nhà nghiên cứu Hà Vũ Trọng nhận định: “… như thể lấy cảm hứng từ khoảnh khắc giữa ngủ và thức khi ta cảm nhận được luồng ánh sáng ban mai ập vào sau mí mắt khi chưa kịp mở ra, vào khoảnh khắc ấy những màu sắc hỗn độn mờ nhạt như khi nhìn thật gần. 

Trong con mắt tâm trí, ta thấy một ngày mới đang từ từ đến với đời sống, những khoảng màu sắc lung linh và luân lưu như những luồng ánh sáng bức xạ của những tinh vân đang chuyển động, khuếch tán màu sắc, và se nên những sợi siêu tơ trời, dệt nên những vùng như lụa uyển chuyển và trữ tình.

Thủ pháp vẽ tranh ở đây tương tự sfumato (tiếng Ý, tức khói mờ) làm dịu quá trình chuyển đổi giữa các màu sắc, làm mọi thứ mờ nhoè, mọi thứ không còn tiêu điểm, và những màu sắc như ở trạng thái của khí lỏng. Trong khoảng chân không đó, mọi hình thể dường như đã tan biến trong sự chuyển động hoà trộn tất cả những mặt phẳng, đường nét và màu sắc thành một tổng thể không ngừng chuyển động và đang tan biến…”. 

Triển lãm kéo dài đến ngày 14/4/2024. Vào cửa tự do. Cà phê tại chỗ.