Biden nói rằng việc Mỹ tiến gần tới Việt Nam là nhằm mang lại sự ổn định toàn cầu, không nhằm kiềm chế Trung Quốc

0
5
U.S. President Joe Biden shakes hands with Vietnam's President Vo Van Thuong at the Presidential Palace in Hanoi on September 11. Nhac Nguyen—AFP/ Getty Images

Cù Tuấn

– Cù Tuấn dịch bài của tạp chí Time.

(HÀ NỘI, Việt Nam) – Tổng thống Mỹ Joe Biden hôm Chủ nhật cho biết chuyến thăm Việt Nam của ông để thể hiện mối quan hệ bền chặt hơn với Hà Nội không phải nhằm mục đích khơi mào một “cuộc chiến tranh lạnh” với Trung Quốc, mà là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn nhằm mang lại sự ổn định toàn cầu bằng cách xây dựng nền kinh tế Mỹ. quan hệ khắp châu Á vào thời điểm căng thẳng với Bắc Kinh.

“Vấn đề không phải là kiềm chế Trung Quốc,” Biden nói trong cuộc họp báo ở thủ đô của Việt Nam sau khi tham dự Hội nghị thượng đỉnh G20 ở Ấn Độ. “Đó là về việc có một cơ sở ổn định.”

Tổng thống Mỹ đến Hà Nội và Việt Nam nâng Mỹ lên vị thế ngoại giao cao nhất, đối tác chiến lược toàn diện. Đó là bằng chứng cho thấy mối quan hệ đã phát triển đến mức nào so với cái mà Biden gọi là “quá khứ cay đắng” của chiến tranh Việt Nam.

Quan hệ đối tác mở rộng phản ánh nỗ lực rộng lớn hơn trên khắp châu Á nhằm chống lại ảnh hưởng của Trung Quốc. Biden cho biết Việt Nam muốn linh hoạt ở một mức độ độc lập nào đó và các công ty Mỹ đang tìm kiếm giải pháp thay thế cho hàng nhập khẩu từ các nhà máy Trung Quốc. Ông đang theo đuổi các đồng minh tiềm năng đồng thời cố gắng xoa dịu căng thẳng với Trung Quốc.

“Tôi nghĩ chúng ta nghĩ quá nhiều với… thuật ngữ chiến tranh lạnh,” Biden nói trong cuộc họp báo của mình. “Không phải về vấn đề đó. Vấn đề là về việc tạo ra sự tăng trưởng và ổn định kinh tế ở mọi nơi trên thế giới. Và đó là điều chúng ta đang cố gắng thực hiện.”

Ông nói thêm: “Chúng ta có cơ hội tăng cường liên minh trên toàn thế giới để duy trì sự ổn định. Đó chính là mục đích của chuyến đi này.”

Biden mở đầu cuộc họp báo bằng cách nói rằng ông đã “đi vòng quanh thế giới trong 5 ngày,” từ Washington đến New Delhi và bây giờ là Hà Nội, thể hiện nỗ lực của chính quyền ông nhằm củng cố các liên minh. Tổng thống Mỹ sẽ dừng lại ở Alaska trên đường về nhà vào thứ Hai để kỷ niệm vụ tấn công 11/9.

Trả lời một câu hỏi, Biden nói với các phóng viên rằng ông đã gặp Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường ở Ấn Độ. Cuộc tiếp xúc này là sự tương tác cấp cao nhất giữa các quan chức Mỹ và Trung Quốc kể từ khi ông Biden và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hội đàm tại G20 năm ngoái ở Indonesia. Tập đã bỏ qua các cuộc đàm phán với Ấn Độ và cử Lý thay thế.

“Chúng tôi đã nói về sự ổn định. … Không phải là sự đối đầu chút nào,” Biden nói.

Theo một quan chức cấp cao của chính quyền Biden, cuộc trao đổi giữa các phiên họp G20 hôm thứ Bảy diễn ra ngắn gọn. Không rõ ai đã tiếp cận ai, nhưng Biden muốn gặp Lý và nhấn mạnh mong muốn ổn định mối quan hệ thăng trầm giữa hai nước, một quan chức không được ủy quyền thảo luận vấn đề một cách công khai và phát biểu ẩn danh cho biết.

Biden đã gặp gỡ các nhà lãnh đạo Việt Nam sau khi đến nước này. Ông hoan nghênh quan hệ đối tác mới và cho biết ông hy vọng sẽ đạt được tiến bộ về khí hậu, kinh tế và các vấn đề khác trong chuyến dừng chân 24 giờ tại Hà Nội.

“Chúng ta có thể theo dõi một vòng tiến bộ 50 năm giữa các quốc gia chúng ta: từ xung đột đến bình thường hóa cho đến vị thế nâng cao mới này,” Biden nói với Nguyễn Phú Trọng, Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam, tại trụ sở đảng.

Biden tự mô tả mình là một phần của “thế hệ Việt Nam” mặc dù ông không phục vụ trong chiến tranh. Ông được hoãn nhập ngũ 5 lần và được miễn nghĩa vụ quân sự vì đã mắc bệnh hen suyễn khi còn là thiếu niên.

Biden gọi Việt Nam là “người bạn, đối tác đáng tin cậy và thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế”. Ông lưu ý rằng các cựu chiến binh như John Kerry, thủ lĩnh về khí hậu của ông, và cựu binh John McCain đã mất, một tù binh chiến tranh Việt Nam và thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa từ Arizona, đã tìm ra cách để xây dựng mối quan hệ với Việt Nam sau chiến tranh.

Ông nói: “Cả hai người này đều nhìn thấy rất rõ ràng, như tôi và rất nhiều người khác đã thấy, chúng ta sẽ đạt được rất nhiều khi cùng nhau vượt qua quá khứ cay đắng”.

Ông Trọng cam kết nước ông sẽ nỗ lực thực hiện thỏa thuận. “Chỉ khi đó chúng ta mới có thể nói đó là một thành công,” ông cam kết.

Biden mô tả Mỹ và Việt Nam là “những đối tác quan trọng vào thời điểm mà tôi cho là rất quan trọng”. Cả hai nhà lãnh đạo đều không thảo luận cụ thể về việc sự trỗi dậy về kinh tế và địa chính trị của Trung Quốc đã góp phần mở rộng quan hệ đối tác giữa hai nước như thế nào, tuy nhiên thật khó để giải thích sự gắn kết lẫn nhau giữa hai nước nếu không có ảnh hưởng ngày càng tăng của Bắc Kinh.

Việt Nam trước đây đã có mối quan hệ ở mức độ tương tự với Trung Quốc và Nga. Nâng cao vị thế của Mỹ cho thấy Việt Nam muốn bảo vệ mối quan hệ hữu nghị của mình khi các công ty Mỹ và châu Âu tìm kiếm giải pháp thay thế cho các nhà máy Trung Quốc.

Với sự suy thoái kinh tế của Trung Quốc và việc Tập Cận Bình củng cố quyền lực chính trị, Biden nhận thấy cơ hội đưa nhiều quốc gia hơn, bao gồm cả Việt Nam và Campuchia, vào quỹ đạo của Mỹ.

Biden đã được chào đón khi đến Việt Nam bằng một buổi lễ trang trọng bên ngoài Phủ Tổng thống sơn màu mù tạt. Những học sinh xếp hàng trên bậc thềm vẫy cờ Mỹ và Việt Nam. Biden từ một khán đài trên cao quan sát các thành viên cấp cao của quân đội diễu hành qua.

Cả hai ông Biden và ông Trọng đều bày tỏ sự vui mừng khi gặp lại nhau sau lần gặp nhau gần nhất cách đây khoảng 8 năm ở Washington. Lúc đó Biden đang là Phó Tổng thống.

Ông Trọng đã có những lời tâng bốc dành cho Biden, người sẽ tái tranh cử vào năm tới và phải đối mặt với những câu hỏi dai dẳng ở quê nhà về tuổi tác của mình.

“Ông chưa già đi một chút nào, và tôi có thể nói rằng ông trông thậm chí còn đẹp trai hơn trước,” ông Trọng nói. “Tôi muốn nói rằng mọi thứ của ông, thưa ngài Tổng thống, đều tôn vinh hình ảnh của ông.” Biden đã cười khúc khích trước lời khen.

Nhưng lịch trình dày đặc và tình trạng trễ chuyến bay dường như đã gây tổn hại cho vị tổng thống 80 tuổi, người đã kết thúc cuộc họp báo của mình bằng câu nói “Thôi tôi đi ngủ đây”.

Jon Finer, phó cố vấn an ninh quốc gia chính của Biden, giải quyết các báo cáo rằng Việt Nam đang theo đuổi thỏa thuận mua vũ khí từ Nga, ngay cả khi Hà Nội đang tìm kiếm mối quan hệ mạnh mẽ hơn với Mỹ. Finer thừa nhận mối quan hệ quân sự lâu dài của Việt Nam với Nga. Ông cho biết Mỹ sẽ tiếp tục hợp tác với Việt Nam và các quốc gia khác có quan hệ tương tự với Nga để cố gắng hạn chế tương tác của họ với Matxcơva, quốc gia mà Washington cáo buộc phạm tội ác chiến tranh và vi phạm luật pháp quốc tế khi gây hấn ở Ukraine.

Thương mại của Mỹ với Việt Nam đã tăng tốc nhưng vẫn có những hạn chế về mức độ phát triển hơn nữa nếu không có cải thiện về cơ sở hạ tầng, kỹ năng của người lao động và khả năng quản lý của Việt Nam. Thương mại gia tăng cũng không tự động đưa nền kinh tế Việt Nam vào quỹ đạo đi lên.

Bộ trưởng Thương mại Mỹ Gina Raimondo cho biết các CEO mà bà nói chuyện đều đánh giá cao Việt Nam là nơi đa dạng hóa chuỗi cung ứng, mà vào thời điểm trước đại dịch virus Corona, đã phụ thuộc quá nhiều vào Trung Quốc.

Theo Cục điều tra dân số Mỹ, nhập khẩu hàng hóa Việt Nam của Mỹ đã tăng gần gấp đôi kể từ năm 2019 lên 127 tỷ USD hàng năm. Nhưng khó có khả năng Việt Nam với dân số 100 triệu người có thể sánh ngang với quy mô sản xuất của Trung Quốc. Năm 2022, Trung Quốc với 1,4 tỷ dân, xuất khẩu hàng hóa sang Mỹ nhiều gấp 4 lần Việt Nam.

Nguồn : https://time.com/6312573/biden-vietnam-china/