Paxton vừa chê, Trump lập tức đáp trả.

0
2
Kiều Phong (kênh NVR Channel):

1. Mối quan hệ phức tạp giữa Donald Trump và Ken Paxton: Cạnh tranh, chê bai và lợi ích cử cử

Bối cảnh và màn đụng độ tại Texas

Cuộc đua vào Thượng viện Hoa Kỳ tại bang Texas vốn được coi là an toàn cho phe Cộng hòa bất ngờ trở nên căng thẳng. Nguyên nhân không chỉ đến từ đối thủ Đảng Dân chủ mà xuất phát từ mối quan hệ giữa cựu Tổng thống Donald Trump và người ông từng ủng hộ—Tổng trưởng Lý Texas Ken Paxton [00:35].
  • Sự cố tại Denton, Texas: Khi xuất hiện tại một nhà máy sản xuất xe tải để vận động cử tri [00:43], ông Trump công khai châm chọc Paxton bằng những từ ngữ thô tục [01:00], rồi thản nhiên nói: “À, ông ta ở đó à? Tốt. Tôi thậm chí còn không biết ông ta có đến hay không, mà tôi cũng chẳng quan tâm” [01:12].
  • Rò rỉ băng ghi âm: Trận châm chọc diễn ra ngay sau khi tờ The New York Times công bố đoạn ghi âm riêng tư [01:36]. Trong đó, Paxton phàn nàn rằng Đại hội giữa nhiệm kỳ của Đảng Cộng hòa tại Dallas (do Trump làm trung tâm) đã khiến các con số thăm dò ý kiến của ông và nhiều ứng viên khác bị sụt giảm [01:53].

Tình thế “tiến lui lưỡng lội” của hai bên

  • Bức tranh thăm dò e ngại: Dù cố vấn của Paxton khẳng định ông đang dẫn trước [02:18], khảo sát của Fox News lại chỉ ra Paxton (49%) đang bám đuổi suýt soát với ứng viên Dân chủ James Talarico (51%) [02:41].
  • Gánh nặng từ hình ảnh “quá gần Trump”: 51% cử tri Texas lo ngại Paxton quá thân cận với ông Trump [03:25]. Yếu tố từng giúp Paxton thắng vòng sơ bộ lại đang trở thành điểm yếu trong cuộc tổng tuyển cử [03:31].
  • Chỉ vì một mục tiêu — Chiến thắng: Trump từng công khai giễu cợt ngoại hình, trang phục và giọng nói của Paxton [04:48], nhưng ngay sau đó vẫn gọi Paxton là “Tổng trưởng lý xuất sắc nhất” [05:06]. Sang Oklahoma, Trump khẳng định: “Paxton sẽ vào Thượng viện, dù quý vị có yêu ông ấy hay không” [06:20]. Hai người không cần thích nhau, nhưng Đảng Cộng hòa bắt buộc phải giữ chiếc ghế Thượng viện này [04:12, 04:36].

2. Chính quyền Trump định nghĩa lại “Nhân quyền” và “Quỹ Dân chủ”

Chuyển hướng dòng tiền $177 triệu đô la

Ngoại trưởng Marco Rubio đã chấp thuận việc giải ngân từ Quỹ Dân chủ (trị giá khoảng 177 triệu USD) trước khi hết năm tài khóa [07:55]. Tuy nhiên, thay vì tài trợ cho các tổ chức xã hội dân sự, tù nhân chính trị hay báo chí độc lập ở các quốc gia độc tài [07:05, 09:50], chính quyền Trump tập trung vào các ưu tiên ý thức hệ riêng [07:15]:
  • Nam Phi: Bảo vệ quyền lợi của cộng đồng người Afrikaner (da trắng) trước chính sách bị cho là phân biệt chủng tộc [07:22, 12:23].
  • Châu Âu: Đánh giá tình trạng “thụt lùi văn minh” do di dân hàng loạt và theo dõi các hành vi kiểm duyệt tự do ngôn luận đối với phe bảo thủ [07:27, 10:13].
  • Brazil: Hỗ trợ chống lại sự lạm quyền tư pháp và kiểm duyệt [11:07], trong bối cảnh Washington từng cấm vận thẩm pháp can thiệp vào đồng minh Jair Bolsonaro [11:33].
  • Nigeria: Điều tra các vụ sát hại người Cơ Đốc giáo [10:38].

Tranh cãi Pháp lý & Quyền kiểm soát ngân sách

  • Phe Chính quyền: Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Tommy Pigot tuyên bố chính quyền sẽ không xin lỗi vì sử dụng ngân sách để “chống lại chương trình nghị sự ‘Woke’ phá hoại, bảo vệ nền văn minh phương Tây và chấm dứt di dân hàng loạt” [09:07, 09:20].
  • Phe Đối lập (Đảng Dân chủ): Thượng nghị sĩ Jeanne Shaheen phản đối mạnh mẽ và đặt lệnh giữ 10 khoản tài trợ (trị giá 22 triệu USD) [08:12]. Bà cho rằng chính quyền đang lạm dụng tiền thuế được Quốc hội phê chuẩn cho mục đích nhân quyền truyền thống để tài trợ cho các nhóm cực hữu [13:27, 13:43].
  • Bản chất cuộc tranh luận: Đây không chỉ là xung đột tài chính mà là cuộc chiến về thẩm quyền Hiến pháp (Quốc hội nắm túi tiền vs. Hành pháp thực thi chính sách) [14:05] và câu hỏi: Liệu khái niệm “Nhân quyền” có nên bị co giãn theo tư tưởng của phe cầm quyền tại Washington? [16:08]

3. Hiện tượng “Ai dám ngừng vỗ tay trước”: Từ Stalin đến Trump

Từ góc nhìn của nhà bình luận Jamel Bouie (NYT)

Nhà bình luận Jamel Bouie chú ý đến một đoạn video ghi lại cảnh Tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh [17:04]. Sau khi ký xong, dàn quan chức nội các xung quanh vỗ tay kéo dài liên tục đến mức kỳ quặc [17:16]. Bouie nhận xét: Mọi người dường như dòm ngó nhau và sợ mình trở thành người đầu tiên đặt tay xuống [17:29, 17:34].

Những tiền lệ lịch sử về nghi thức phục tùng

  1. Liên Xô thời Stalin: Trong tác phẩm Quần đảo Gulag, Aleksandr Solzhenitsyn kể lại buổi họp Đảng nơi mọi người vỗ tay tán thưởng Stalin suốt 11 phút [18:16, 18:46]. Cuối cùng, một giám đốc nhà máy giấy vì quá mệt đã ngừng vỗ tay và ngồi xuống trước [18:52]. Đêm đó, ông bị bắt và nhận án 10 năm tù cùng lời cảnh báo: “Đừng bao giờ là người đầu tiên ngừng vỗ tay” [18:58, 19:03].
  2. Trung Quốc thời Mao Trạch Đông: Trong Cách mạng Văn hóa, việc vỗ tay, tung hô khẩu hiệu hay giơ cao cuốn Mao Tuyển là bài kiểm tra lòng trung thành tập thể [20:30, 20:49].
  3. Bắc Triều Tiên: Nghi thức vỗ tay được phân tầng rõ rệt [21:24]—quan chức phải vỗ nhanh, giơ cao tay để thể hiện sự phục tùng tuyệt đối [21:35].

Bài học về tâm lý quyền lực

Bản tin nhấn mạnh: Không thể đánh đồng nước Mỹ hiện tại với các chế độ độc tài vì Mỹ vẫn có thể chế dân chủ, báo chí độc lập và tòa án [22:38, 22:51]. Một quan chức Mỹ ngừng vỗ tay sẽ không bị đi tù hay bị trừng phạt thể xác [23:01].
Tuy nhiên, hiện tượng này phản ánh một quy luật tâm lý xã hội về áp lực tuân thủ (conformity pressure) và sự biểu diễn lòng trung thành [23:49, 24:43]:
“Sự sùng bái không chỉ tạo ra bởi một cá nhân, nó cần một đám đông—những người luôn dòm ngó người bên cạnh để quyết định xem mình nên vỗ tay bao lâu” [23:20, 23:37].