Cuộc chiến của Mỹ chống lại Iran đã không đạt được các mục tiêu then chốt. Đồng thời, cái giá phải trả cho cuộc xung đột này vẫn không ngừng tăng lên và tác động trực tiếp đến túi tiền của hầu hết mọi người dân Mỹ.
Nếu các cuộc thăm dò dư luận gần đây là chính xác, Đảng Cộng hòa đang đứng trước nguy cơ hứng chịu một thất bại thảm hại trong cuộc bầu cử. Mặc dù việc đảng cầm quyền gặp khó khăn trong các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ là điều thường thấy, nhưng tình thế hiện nay của Đảng Cộng hòa lại nguy cấp hơn nhiều — và một phần lớn nguyên nhân xuất phát từ quyết định phát động chiến tranh với Iran của Tổng thống Donald Trump.
Sau hơn 200 ngày kể từ khi nổ ra, rõ ràng cuộc chiến với Iran là một thảm họa về mặt chiến lược, và quan điểm này được đông đảo người dân Mỹ chia sẻ. Tỷ lệ ủng hộ cuộc chiến thường xuyên chỉ dao động ở mức thấp (khoảng hơn 30%), nhưng điều khiến Đảng Cộng hòa lo ngại hơn cả là những hệ quả dây chuyền mà cuộc chiến này gây ra.
Giá xăng dầu đã tăng khoảng 50% kể từ khi chiến tranh bắt đầu — và tăng vọt trong tháng này. Cú sốc về giá nhiên liệu đã góp phần đẩy lạm phát lên cao, khiến giá vé máy bay tăng hơn 20% (do chi phí nhiên liệu bay tăng) và thậm chí làm lãi suất thế chấp tăng thêm 1,25 điểm phần trăm, do Cục Dự trữ Liên bang (Fed) buộc phải duy trì mức lãi suất cao hơn.
Trong một báo cáo mới mà tôi thực hiện tuần này cho Trung tâm Stimson — một tổ chức tư vấn chính sách đối ngoại phi đảng phái tại Washington, D.C. — ông Mark Zandi, chuyên gia kinh tế trưởng tại Moody’s Analytics, ước tính tổng chi phí cho cuộc chiến là 220 tỷ USD; con số này tương đương khoảng 1.650 USD cho mỗi hộ gia đình Mỹ trung bình.
SAU HƠN 200 NGÀY KỂ TỪ KHI NỔ RA, RÕ RÀNG CUỘC CHIẾN VỚI IRAN LÀ MỘT THẢM HỌA VỀ MẶT CHIẾN LƯỢC, VÀ QUAN ĐIỂM NÀY ĐƯỢC ĐÔNG ĐẢO NGƯỜI DÂN MỸ CHIA SẺ.
Phần chi phí mà Lầu Năm Góc phải gánh chịu trong thảm họa Iran này vào khoảng 40 tỷ USD và con số đó vẫn đang tiếp tục tăng. Tồi tệ hơn, theo báo cáo từ Tổng thanh tra Lầu Năm Góc, Hoa Kỳ đã sử dụng quá nhiều bom, tên lửa và đạn đánh chặn, dẫn đến việc kho dự trữ đạn dược bị cạn kiệt nghiêm trọng.
Các báo cáo cho thấy tính đến tháng 8, quân đội Mỹ đã sử dụng 80% kho tên lửa đánh chặn THAAD và khoảng một nửa số tên lửa đánh chặn Patriot hiện có. Quân đội Mỹ đã sử dụng “gần như toàn bộ” kho dự trữ Hệ thống Tên lửa Chiến thuật Lục quân (ATACMS) và Tên lửa Tấn công Chính xác (PrSM). Đây là những loại vũ khí tầm xa được kỳ vọng sẽ đóng vai trò chủ chốt trong bất kỳ cuộc xung đột nào với Trung Quốc.
Việc bổ sung lại kho dự trữ của Mỹ có thể mất nhiều năm — và tình trạng thiếu hụt đạn dược hiện nay đã gây ra những hệ quả đáng kể tại khu vực Viễn Đông và châu Âu. Theo tờ Washington Post, các đồng minh chủ chốt của Mỹ đã báo cáo về tình trạng chậm trễ trong các lô hàng vũ khí, đồng thời bày tỏ lo ngại ngày càng tăng rằng Mỹ thiếu năng lực cần thiết để thực hiện các nghĩa vụ trong liên minh và hiệp ước nếu xảy ra xung đột.
Mặc dù khía cạnh này ít được chú ý, nhưng cuộc chiến liên quan đến Iran cũng gây ra thương vong cực kỳ lớn. Theo Bộ Quốc phòng Mỹ, 18 quân nhân nước này đã thiệt mạng trong giao tranh (dù một số báo cáo cho thấy con số thực tế có thể lên tới 22 hoặc 23 người) và hơn 820 người khác bị thương. Tuy nhiên, những con số đó chỉ phản ánh một phần nhỏ của thực tế.
Rất khó để có được những con số chính xác, nhưng tính đến nay, tổng số người thiệt mạng trong cuộc chiến với Iran ước tính vào khoảng từ 8.000 đến 10.000 người. Phần lớn nạn nhân là dân thường Iran, nhưng cũng có hàng nghìn người tại Lebanon thiệt mạng sau khi Hezbollah – nhằm thể hiện tình đoàn kết với Iran – bắt đầu ném bom các mục tiêu ở miền bắc Israel, dẫn đến những đợt đáp trả quân sự mạnh mẽ từ phía Israel. Gần 50.000 người tại nhiều quốc gia trong khu vực đã bị thương, trong đó có gần 8.000 người tại Israel, do các cuộc tấn công bằng tên lửa của Iran.
Liệu tất cả những mất mát và tàn phá này có mang lại lợi ích tích cực nào cho lợi ích an ninh quốc gia của Hoa Kỳ hay không? Câu trả lời là hầu như không. Trên thực tế, việc Hoa Kỳ thất bại trong hầu hết các mục tiêu then chốt là điều đáng chú ý.
Khi ông Trump tuyên bố quyết định tiến hành chiến tranh với Iran vào cuối tháng 2, ông đã vạch ra bốn mục tiêu chính: chấm dứt chương trình hạt nhân của Iran, phá hủy ngành công nghiệp tên lửa, tiêu diệt lực lượng hải quân và chấm dứt sự ủng hộ của Iran đối với các lực lượng ủy nhiệm khủng bố ở Trung Đông.
Sau đợt tấn công đầu tiên bắt đầu từ tháng 2 và kết thúc vào đầu tháng 4 – thời điểm Hoa Kỳ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn – không có mục tiêu then chốt nào trong số đó đạt được kết quả. Đúng là Hoa Kỳ đã gây thiệt hại nặng nề cho hải quân Iran, nhưng điều đó không ngăn được Tehran phong tỏa hoạt động giao thông hàng hải tại Vịnh Ba Tư. Đúng là ngành công nghiệp tên lửa của Iran đã bị suy giảm đáng kể, nhưng báo cáo của chúng tôi cho thấy nó còn lâu mới bị phá hủy hoàn toàn; Iran vẫn duy trì hàng trăm, thậm chí hàng nghìn tên lửa có khả năng phô trương sức mạnh quân sự trên khắp khu vực.
Không có gì ngạc nhiên khi một số nghị sĩ Cộng hòa tại Quốc hội đang bắt đầu giữ khoảng cách với cuộc chiến này và hối thúc ông Trump chấm dứt xung đột. Tuy nhiên, điều cho thấy rõ nhất việc cuộc chiến với Iran đã đi chệch hướng nghiêm trọng chính là việc mọi mục tiêu ban đầu của Mỹ đều đã bị gạt sang một bên; thay vào đó, mục tiêu bao trùm của cuộc chiến lại trở thành việc mở lại Eo biển Hormuz cho hoạt động hàng hải — một mục tiêu chỉ nảy sinh do chính quyết định khai chiến ban đầu, vốn đã dẫn đến việc Iran đóng cửa eo biển này.
Quả thực, mặc dù các quan chức chính quyền vẫn khẳng định cuộc chiến là cần thiết để ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân, nhưng theo Tiến sĩ Jeffrey Lewis — chuyên gia về hạt nhân tại Trung tâm An ninh và Hợp tác Quốc tế thuộc Đại học Stanford — thì “không có” cuộc tấn công nào của Mỹ kể từ sau tháng Tư tập trung vào chương trình hạt nhân của Iran. Thay vào đó, các hoạt động quân sự của Mỹ hầu như chỉ tập trung vào việc ngăn chặn Iran can thiệp vào hoạt động hàng hải tại vùng Vịnh. Thực tế là, trong khi các cuộc oanh tạc chỉ diễn ra ngắt quãng, Mỹ vẫn tiếp tục duy trì lệnh phong tỏa đối với tàu thuyền và các cảng biển của Iran.
Tóm lại, Mỹ đã thất bại trong việc đạt được các mục tiêu then chốt; giờ đây nước này lại tập trung vào một mục tiêu vốn là hệ quả trực tiếp từ quyết định khai chiến thiếu sáng suốt, trong khi cái giá phải trả cho cuộc xung đột vẫn không ngừng tăng lên và ảnh hưởng trực tiếp đến túi tiền của hầu hết người dân Mỹ.
Không có gì ngạc nhiên khi một số nghị sĩ Cộng hòa bắt đầu giữ khoảng cách với cuộc chiến và hối thúc ông Trump chấm dứt xung đột (mặc dù đảng này vẫn từ chối ủng hộ dự luật yêu cầu ông Trump phải kết thúc chiến tranh). Tuy nhiên, ngay cả khi điều đó xảy ra — và hiện có rất ít dấu hiệu cho thấy Nhà Trắng đang tích cực tìm kiếm lối thoát cho cuộc chiến — thì những tác động của nó nhiều khả năng vẫn sẽ tiếp diễn trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng tới.
Đối với đảng Cộng hòa — cũng như đảng Dân chủ đang hy vọng thay thế họ tại Quốc hội — một cuộc “tính sổ” chính trị đang đến gần, và câu hỏi duy nhất lúc này là mức độ thiệt hại đối với đảng Cộng hòa sẽ nghiêm trọng đến đâu. Cuộc chiến do ông Trump chủ động phát động, cùng những hậu quả thảm khốc mà nó gây ra cho nước Mỹ và thế giới, có thể sẽ là yếu tố lớn nhất dẫn đến thất bại đó.
Nguồn : MS NOW