The editorial board is a group of opinion journalists whose views are informed by expertise, research, debate and certain longstanding values. It is separate from the newsroom.
Phán quyết của Tối cao Pháp viện vào thứ Tư vừa qua về Đạo luật Quyền Bầu cử là một sự lạm quyền tư pháp đến mức khó tin. Sáu thẩm phán bảo thủ đã bỏ phiếu để làm suy yếu đạo luật này, qua đó thay thế sự phán xét của chính họ cho phán xét của Quốc hội—cơ quan đã tái phê chuẩn luật này 20 năm trước với sự ủng hộ áp đảo từ cả hai đảng, bao gồm cả một cuộc bỏ phiếu nhất trí tại Thượng viện. Với phán quyết này, tòa án đã hành xử giống như những nhà lập pháp đảng phái hơn là những thẩm phán khách quan.
Thẩm phán Elena Kagan, thuộc phe thiểu số, đã đưa ra một tông giọng đúng đắn: “Tôi phản đối vì Quốc hội đã chọn lựa khác biệt,” bà viết. “Tôi phản đối vì tòa án đã phản bội nhiệm vụ thực thi trung thành đạo luật vĩ đại mà Quốc hội đã soạn thảo.”
Hệ quả sẽ rất đáng kể. Phán quyết trong vụ Louisiana v. Callais giúp các bang dễ dàng hơn trong việc phân chia khu vực bầu cử Quốc hội, cơ quan lập pháp bang và hội đồng địa phương theo hướng có lợi cho các ứng viên được các khối cử tri da trắng ưu tiên. Các quan chức lập bản đồ giờ đây không còn cần lo lắng nhiều về việc liệu họ có đang “rải” cử tri da đen vào nhiều khu vực bầu cử khác nhau và xóa bỏ các khu vực bầu cử mà người da đen chiếm đa số hay không.
Thực tế là dưới danh nghĩa tách biệt chủng tộc khỏi chính trị, Tối cao Pháp viện đã trao cho cử tri da trắng nhiều quyền lực hơn trên sự tổn hại của các nhóm thiểu số sắc tộc.
Chúng ta thừa nhận rằng những người thuộc các chủng tộc khác nhau giờ đây có xu hướng bỏ phiếu giống nhau hơn trước đây. Đó là một tín hiệu triển vọng. Tuy nhiên, tình trạng bỏ phiếu phân cực theo chủng tộc vẫn còn phổ biến ở phần lớn các bang Alabama, Arkansas, Georgia, Louisiana, Mississippi và Nam Carolina, nơi cử tri da đen nghiêng mạnh về đảng Dân chủ và cử tri da trắng nghiêng mạnh về đảng Cộng hòa. Vì Tối cao Pháp viện trước đây đã cho phép phân chia khu vực bầu cử theo mục đích đảng phái (partisan gerrymandering), các bang này sẽ được tự do vẽ nên những khu vực bầu cử mà ở đó bầu ra những ứng cử viên chỉ được một tỷ lệ nhỏ cử tri da đen ủng hộ. Những chính trị gia đó cũng có khả năng cao là người da trắng.
Không thể không nhận thấy bản chất đảng phái của phán quyết này. Cả sáu thẩm phán trong phe đa số đều là những người được các tổng thống đảng Cộng hòa bổ nhiệm, và họ rất có thể đã giúp cho chính đảng đã chọn mình dễ dàng nắm giữ quyền lực hơn tại Quốc hội. Quyết định hôm thứ Tư có thể chuyển dịch 9 ghế tại các bang miền Nam từ tay đảng Dân chủ sang đảng Cộng hòa, một số ngay trong chu kỳ năm 2026 và nhiều hơn nữa trong những năm tới. Các cơ quan lập pháp bang và địa phương chắc chắn cũng sẽ nghiêng theo hướng tương tự.
Ý kiến của phe đa số do Thẩm phán Samuel Alito soạn thảo tuyên bố rằng họ chỉ đơn thuần là “cập nhật” các tiêu chí kiểm tra phân chia khu vực bầu cử mà các tòa án đã sử dụng trong các vụ kiện về Đạo luật Quyền Bầu cử suốt 40 năm qua. Ông lập luận rằng việc này được thực hiện bằng cách yêu cầu các nguyên đơn phải chứng minh khả năng cao là bang đó đã “cố tình” tước bỏ quyền lực của cử tri da đen. Trên thực tế, quyết định này đã tiêu diệt tiêu chuẩn cũ vì việc chứng minh “ý đồ” là cực kỳ khó khăn. Kết quả là, các bang giờ đây sẽ có thể cắt nhỏ cử tri thiểu số thành những mảnh nhỏ yếu ớt, miễn là họ có thể tuyên bố rằng họ làm vậy vì lý do đảng phái chứ không phải vì lý do chủng tộc.
Hãy xem xét tác động tại Louisiana. Bang này đã không có đại diện da đen nào tại Quốc hội trong hơn một thế kỷ sau khi kết thúc thời kỳ Tái thiết, và cuối cùng mới bầu được một thành viên da đen vào năm 1990. Thành viên da đen thứ hai phục vụ từ năm 1993 đến 1997. Vào năm 2001, Louisiana đã vẽ lại bản đồ để quay trở lại chỉ còn duy nhất một khu vực bầu cử có đa số người da đen trên tổng số sáu khu vực, tại một bang mà dân số da đen hiện chiếm khoảng một phần ba tổng số.
Vụ kiện này bắt đầu vào năm 2022, khi bang chỉ có một thành viên Quốc hội là người da đen và một nhóm cử tri da đen đã kiện bản đồ của bang. Các nguyên đơn đã thắng tại các tòa cấp dưới dựa trên những bằng chứng sâu rộng về việc bỏ phiếu phân cực theo chủng tộc, và sau đó Louisiana đã vẽ lại bản đồ vào năm 2024 để bao gồm hai khu vực bầu cử có đa số người da đen.
Một nhóm cử tri da trắng đã kiện bản đồ mới này. Giờ đây khi Tối cao Pháp viện đã đứng về phía họ, Louisiana được tự do quay trở lại bản đồ năm 2022 — hoặc cố gắng tạo ra một bản đồ mà ở đó cử tri da đen hoàn toàn không có cơ hội thực tế để bầu ra ứng cử viên mà họ lựa chọn. Miễn là bang tuyên bố rằng họ đang cố gắng tước quyền lực của đảng Dân chủ chứ không phải của người da đen, họ sẽ đứng trên nền tảng pháp lý an toàn.
Kết quả hôm thứ Tư không phải là những gì Quốc hội mong muốn. Khi Quốc hội sửa đổi Đạo luật Quyền Bầu cử vào năm 1982, họ đã bác bỏ yêu cầu nguyên đơn phải chứng minh sự phân biệt đối xử có chủ đích. Thay vào đó, luật sửa đổi yêu cầu nguyên đơn chứng minh rằng tiến trình chính trị, bao gồm cả việc phân chia lại khu vực bầu cử, là “không mở rộng bình đẳng cho sự tham gia” của một nhóm thiểu số theo nghĩa “các thành viên của nhóm đó có ít cơ hội hơn các thành viên khác của cử tri đoàn trong việc tham gia vào tiến trình chính trị và bầu ra các đại diện mà họ lựa chọn”. Một phán quyết của Tối cao Pháp viện năm 1986 đã cụ thể hóa tiêu chuẩn này. Nếu cử tri da đen đủ đông đảo và tập trung, và nếu họ ủng hộ một đảng nhiều hơn hẳn so với cử tri da trắng, thì các biện pháp bảo vệ của Đạo luật Quyền Bầu cử sẽ được kích hoạt. Tiêu chuẩn đó là hợp lý, và phán quyết hôm thứ Tư đã thay thế nó một cách hiệu quả.
Có quá nhiều điều trong phán quyết này bị đảo ngược. Vào năm 2019, trong một vụ kiện khác, Rucho v. Common Cause, Tối cao Pháp viện đã công nhận một sự thật hiển nhiên: Phân chia khu vực bầu cử theo đảng phái là một vấn đề đối với nền dân chủ Mỹ. Nhưng phe đa số khi đó lại nói rằng các tòa án liên bang không thể tuyên bố một bản đồ là vi hiến chỉ vì nó được vẽ vì lý do đảng phái. Do đó, các hạn chế đối với việc phân chia khu vực bầu cử theo chủng tộc vẫn là một trong những rào cản lớn nhất đối với việc phân chia khu vực bầu cử bất công, ít nhất là cho đến thứ Tư vừa qua.
Tối cao Pháp viện đã sử dụng những lập luận đầy hoài nghi để đưa ra một phán quyết mà nhiều khả năng sẽ giúp ích cho Đảng Cộng hòa và tăng số lượng thành viên da trắng trong Quốc hội cũng như các cơ quan lập pháp bang. Phán quyết đó sẽ dẫn đến sự nghi ngờ lớn hơn nữa rằng tòa án đang ưu tiên tính đảng phái hơn là các nguyên tắc.
Nguồn : The New York Times