Người ta ví World Liberty Financial như chiếc ví nhận tiền của gia đình Trump. Phép ví von ấy có thể gây tranh cãi, nhưng không phải xuất hiện từ khoảng trống.
Theo Reuters, cơ chế kinh tế của WLF dành cho pháp nhân liên kết với gia đình Trump quyền hưởng 75% doanh thu ròng từ bán token, theo các điều khoản được công bố. Trong khi đó, người mua token không mặc nhiên được hưởng cổ tức hay quyền chia doanh thu tương ứng.
Mô hình này tạo ra một câu hỏi đáng ngại: nếu một tổ chức nước ngoài muốn tạo ảnh hưởng đối với Tổng thống Mỹ, liệu đầu tư vào một doanh nghiệp tiền số liên kết với gia đình ông có thể trở thành một con đường thuận lợi hơn những kênh chính trị truyền thống?
Câu hỏi đó không còn thuần túy giả định. Thương vụ đầu tư 500 triệu USD liên quan một công ty gắn với Sheikh Tahnoon bin Zayed Al Nahyan vào WLF, được báo chí Mỹ đưa tin, đã đặt ra những nghi vấn nghiêm trọng về xung đột lợi ích. Sau đó, chính quyền Trump đưa ra những quyết định có lợi cho UAE, bao gồm việc chấp thuận cung cấp chip AI tiên tiến.
Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren và các đồng nghiệp đã đặt những sự kiện ấy vào một báo cáo về nguy cơ an ninh quốc gia bị đem ra trao đổi lợi ích. Phía WLF bác bỏ việc gắn thương vụ đầu tư với các quyết định của chính quyền.
Chưa thể lấy sự trùng hợp về thời điểm làm bằng chứng kết luận có hối lộ. Nhưng cũng không thể lấy lý do đây là đầu tư tư nhân để gạt bỏ câu hỏi về đạo đức công quyền.
Một nền dân chủ không chỉ cần chứng minh hành vi phạm pháp sau khi nó xảy ra. Nó còn cần cơ chế ngăn ngừa những cấu trúc lợi ích có khả năng làm méo mó quyết định công quyền.
WLF vì thế đặt ra một vấn đề lớn hơn tiền số: khi gia đình người đứng đầu hành pháp có thể hưởng lợi từ dòng vốn toàn cầu, trong khi chính quyền quyết định những quy tắc định hình ngành kinh doanh ấy, ai bảo đảm rằng chính sách được ban hành vì lợi ích quốc gia chứ không phải vì lợi ích của người nắm quyền?
Chiếc ví có thể là của tư nhân. Nhưng nếu dòng tiền chảy vào đó có khả năng tạo ra những hệ quả đối với chính sách công, thì câu chuyện không còn là việc riêng của một gia đình.
Đó là vấn đề trách nhiệm giải trình của quyền lực.