Những người trong cuộc có được quyền tiếp cận mà bạn không có
DAN RATHER VÀ ĐỘI NGŨ STEADY
20 THÁNG 7
Có một lý do khiến Donald Trump dẫn đầu phong trào gây khó khăn cho việc bỏ phiếu. Ông ta biết rằng bất kỳ ai nắm giữ sự thật đều sẽ khó lòng chấp nhận “gánh xiếc” của mình. Kiến thức là sức mạnh, hỡi những người bạn Steady của tôi, và với tư cách là những độc giả am hiểu thông tin, các bạn chính là tuyến phòng thủ tốt nhất để khôi phục nền dân chủ của chúng ta.
Nếu bạn cho rằng gần đây Tổng thống đã đẩy mạnh các hành vi gây hoang mang, chà đạp lên các chuẩn mực đạo đức và đầy rẫy sự dối trá, thì bạn không hề đơn độc. Dường như ông ta biết — và quan trọng hơn là những kẻ tiếp tay cho ông ta cũng biết — rằng thời gian để họ tiếp tục phá vỡ các chuẩn mực chính trị và đạo đức của chúng ta đang dần cạn kiệt.
Động thái mới nhất của ông ta thực sự gây sốc, ngay cả theo tiêu chuẩn của “Trump phiên bản 2.0”. Vào cuối ngày thứ Năm, khi mọi người đang đồn đoán về bài phát biểu “tin lớn” của Tổng thống (nhưng rốt cuộc lại chẳng có tin gì quan trọng), Trump Media — công ty mẹ của nền tảng mạng xã hội Truth Social — đã thông báo rằng họ sẽ bán (vâng, là bán) quyền truy cập sớm vào các bài đăng của mình.
Các công ty và ngân hàng ở Phố Wall sẵn sàng trả tiền cho Trump sẽ có quyền tiếp cận các bài đăng trước bất kỳ ai khác, cho phép họ giao dịch và kiếm lời từ thông tin đó. Đây là hành vi giao dịch nội gián được Nhà Trắng “bật đèn xanh”, đồng thời mang lại lợi ích phụ là làm đầy thêm túi tiền vốn đã phình to nhờ tham nhũng của Tổng thống.
Động thái này có nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh quốc gia và thị trường tài chính toàn cầu. Khi các tổng thống lên tiếng (hoặc đăng bài), họ thường gây biến động thị trường. Hãy nhớ lại lúc Trump đăng tin về việc áp thuế quan, năm giờ trước khi có thông báo chính thức? Giá cổ phiếu đã lao dốc. Hay khi ông ta tiết lộ với thế giới rằng Mỹ đã tấn công Iran? Giá dầu kỳ hạn đã tăng vọt.
“Thật đáng ghê tởm khi bán quyền truy cập cho những người trả giá cao nhất ở Phố Wall. Mọi điều ông ta nói đều tác động đến thị trường,” Dylan Hedler-Gaudette thuộc tổ chức Project on Government Oversight (Dự án Giám sát Chính phủ) chia sẻ với tạp chí Fortune.
Chi phí để tham gia “dịch vụ” trắng trợn và thiếu đạo đức này không được tiết lộ, nhưng CEO Kevin McGurn cho biết ông kỳ vọng nó sẽ trở thành nguồn doanh thu “đáng kể” cho công ty đang gặp khó khăn này. Giá cổ phiếu của Trump Media đã giảm 70% kể từ Ngày Nhậm chức.
Hành động này rõ ràng là phi đạo đức, thiếu nguyên tắc và mang tính tham nhũng, nhưng đáng kinh ngạc thay, nó lại không vi phạm pháp luật. Một đạo luật chống tham nhũng có từ nhiều thập kỷ trước áp dụng cho tất cả nhân viên liên bang, ngoại trừ tổng thống và phó tổng thống. Người ta từng cho rằng vì tổng thống phải giải quyết quá nhiều vấn đề nên việc thực thi luật này sẽ rất khó khăn. Trên thực tế, tất cả các đời tổng thống đều tự nguyện tuân thủ tinh thần của đạo luật đó. Tất cả, ngoại trừ vị tổng thống đương nhiệm này – có lẽ vì ông tin rằng mình miễn nhiễm với sự chỉ trích của công chúng.
Ông Trump phần lớn được nhiều người Mỹ bỏ qua cho những hành vi của mình. Sau khi ông đắc cử nhiệm kỳ thứ hai, một số cử tri cho rằng miễn là đất nước đi đúng hướng thì mọi chuyện vẫn ổn. Nhưng điều gì sẽ xảy ra khi nền kinh tế lao dốc và người dân không còn khả năng chi trả cho thực phẩm hay bảo hiểm y tế?
Một cuộc thăm dò gần đây của YouGov cho thấy những từ ngữ mà đa số người Mỹ dùng để mô tả ông Trump là: ngạo mạn, cơ hội, liều lĩnh, thiếu trung thực và tham nhũng. Những từ không phù hợp với ông Trump? Giàu lòng trắc ẩn, truyền cảm hứng, trung thực và đáng mến.
Cách tiếp cận nhiệm kỳ tổng thống theo kiểu “có qua có lại” (coi mọi việc là một thương vụ) của ông có thể cuối cùng lại gây tác dụng ngược. Ngay trước khi ông Trump trở lại Nhà Trắng, một cuộc thăm dò của Echelon Insights cho thấy chỉ 8% người Mỹ coi “tham nhũng chính trị” là vấn đề lớn nhất. Trong cuộc thăm dò mới nhất của Echelon, con số này đã tăng hơn gấp đôi lên 17%. Hiện nay, đây là vấn đề quan trọng thứ hai đối với người Mỹ, chỉ đứng sau “chi phí sinh hoạt”.
Trong nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump tập trung vào việc gia tăng thu nhập cá nhân thay vì nâng cao thu nhập cho người dân Mỹ bình thường. Theo Trung tâm Công lý Brennan, trong 18 tháng qua, tài sản của ông Trump đã tăng vọt; ông đã bỏ túi thêm khoảng 3 tỷ USD vào tổng giá trị tài sản ròng của mình.
Việc ông Trump công khai lợi dụng những kẽ hở trong các quy tắc đạo đức đã cho phép ông và gia đình hưởng lợi tài chính theo những cách mà không ai có thể hình dung nổi. Từ các dự án tiền mã hóa, máy bay được tặng cho đến các chiêu trò “trả tiền để được ân xá”, hầu như không có lĩnh vực quản trị nào không bị vấy bẩn bởi các hành vi trục lợi bất chính.
Eric và Donald Trump Jr. đã đầu tư mạnh vào các công ty quốc phòng và công nghệ chỉ vài tuần sau khi cuộc chiến với Iran nổ ra. Theo tờ The Times of London, các công ty này sau đó đã giành được những hợp đồng trị giá hơn 3 tỷ USD từ chính phủ Hoa Kỳ. Con rể của ông Trump, Jared Kushner, đã huy động được 2 tỷ USD vốn đầu tư mạo hiểm từ phía Ả Rập Xê Út trong thời gian ông giữ vai trò là một trong những nhà đàm phán chủ chốt của Tổng thống tại Trung Đông.
Ông Trump – người từng cam kết sẽ loại bỏ tình trạng “lãng phí, gian lận và lạm dụng” – vẫn khẳng định mình đang thực hiện điều đó. Theo thông tin trên trang web của Nhà Trắng, cái gọi là “Lực lượng Đặc nhiệm Chống Gian lận” đang “triển khai một cuộc tấn công toàn diện và không khoan nhượng nhắm vào những kẻ gian lận, lừa đảo và các đối tượng tham nhũng – những kẻ đã cuỗm hàng tỷ USD từ tiền thuế của người dân Mỹ.”
Lực lượng đặc nhiệm này chẳng cần phải đi đâu xa để tìm ra kẻ gian lận lớn nhất – bởi chính ông Trump tuyên bố rằng mình đã bị thua lỗ trong nhiệm kỳ thứ hai. “Tôi không kiếm chác được gì từ bất cứ việc gì cả,” ông nói với các phóng viên.
Trong khi đó, ông vẫn tiếp tục công cuộc cải tạo đầy phô trương Nhà Trắng và phần lớn khu vực Điện Capitol. Gần đây, ông đã quyết định thay thế bãi đáp trực thăng bằng cỏ ở bãi cỏ phía Nam (South Lawn) bằng một bãi đáp lớn hơn nhiều, được lát đá granite, mà không thông qua các thủ tục phê duyệt của liên bang.
Trong những tuần gần đây, ông đã đơn phương cho đặt rải rác khắp khuôn viên Nhà Trắng các bức tượng đồng của Christopher Columbus, Benjamin Franklin và nhiều nhân vật khác.
Ông đang nỗ lực thúc đẩy việc dựng một Khải Hoàn Môn, bất chấp quy trình xây dựng các đài tưởng niệm mới tại Washington, D.C. vốn được thiết kế để diễn ra một cách chậm rãi. Để lách quy trình lâu đời này, ông Trump đã đưa các thân tín của mình vào Hội đồng Cố vấn về Bảo tồn Di tích Lịch sử, với hy vọng họ có thể thay đổi các quy định nhằm giúp việc thực hiện những thay đổi kiểu này trở nên dễ dàng và nhanh chóng hơn.
Không ai nên ảo tưởng rằng hành vi của ông Trump sẽ đột ngột thay đổi nếu đảng Dân chủ giành lại quyền kiểm soát Quốc hội vào tháng 11; tuy nhiên, họ sẽ có khả năng hành động nhiều hơn là chỉ đứng nhìn “thảm họa đang tiếp diễn” này cố gắng nhào nặn lại đất nước chúng ta.