WASHINGTON — 4/9/2026
Một thẩm phán liên bang tại Massachusetts hôm nay tiếp tục ngăn chính quyền Tổng thống Donald Trump và Bưu điện Hoa Kỳ — USPS — áp dụng các quy định mới đối với phiếu bầu qua đường bưu điện trong cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11.
Thẩm phán Indira Talwani ban hành preliminary injunction — lệnh cấm sơ bộ, thay thế lệnh cấm tạm thời trước đó và tiếp tục chặn việc thực thi những phần quan trọng của quy định USPS cho đến sau cuộc bầu cử ngày 3 tháng 11.
Reuters cho biết chính quyền Trump đã lập tức kháng cáo lên Tòa Phúc thẩm Liên bang Khu vực 1 — First Circuit.
USPS đã định làm gì?
Tranh chấp bắt nguồn từ Executive Order 14399 mà Tổng thống Trump ký hồi tháng 3.
Theo chỉ thị này, USPS được yêu cầu xây dựng quy định mới đối với việc gửi phiếu bầu liên bang qua bưu điện.
Quy định cuối cùng của USPS được công bố ngày 26/8 đưa ra một số yêu cầu đáng chú ý:
- Các phong bì phiếu bầu phải đáp ứng những tiêu chuẩn thiết kế nhất định.
- Phiếu bầu phải sử dụng unique Intelligent Mail barcode — mã vạch riêng biệt.
- Các cơ quan bầu cử phải đăng ký trên một cổng điện tử của USPS.
- Các bang phải cung cấp danh sách những cử tri được nhận và gửi phiếu bầu qua bưu điện.
- USPS có thể không chuyển những phiếu hoặc phong bì không đáp ứng các yêu cầu mới.
Điểm quan trọng là USPS không có quyền xác định ai đủ điều kiện bỏ phiếu theo luật bầu cử của từng bang. Nhưng quy định mới sẽ tạo ra một bước kiểm soát của USPS trước khi một số phiếu được chuyển qua hệ thống bưu điện.
Vì sao thẩm phán lại chặn?
Trong phán quyết mới nhất, Thẩm phán Talwani cho rằng các nguyên đơn có khả năng chứng minh rằng USPS đã vượt quá thẩm quyền được Quốc hội trao.
Lập luận trọng tâm của bà là:
Hiến pháp trao quyền điều chỉnh bầu cử cho Quốc hội và các bang; USPS không được Quốc hội trao quyền tự đặt ra những điều kiện mới đối với các bang trước khi chấp nhận chuyển phiếu bầu.
Reuters dẫn phán quyết cho biết Talwani nhận định rằng Quốc hội chưa từng ủy quyền cho USPS quyền kiểm soát vấn đề này, và quy định của USPS có nguy cơ xung đột với hệ thống luật do Quốc hội thiết lập.
Đây là điểm pháp lý quan trọng nhất của vụ kiện.
Nó không đơn thuần là tranh luận về một mẫu phong bì hay một mã vạch.
Vấn đề sâu hơn là:
Một cơ quan hành pháp có thể tự tạo ra điều kiện mới đối với quy trình bầu cử của các bang nếu Quốc hội chưa ban hành đạo luật trao quyền hay không?
Vấn đề thời gian trở thành yếu tố quyết định
Thẩm phán Talwani đặc biệt quan tâm đến thời điểm quy định được đưa ra.
Theo phán quyết, khoảng 10.000 đơn vị hành chính bầu cử trên toàn quốc có thể phải thay đổi quy trình, mẫu phong bì và hệ thống liên quan nếu quy định có hiệu lực.
Trong khi đó, nhiều bang đã hoàn tất việc chuẩn bị phiếu bầu cho cuộc bầu cử tháng 11.
North Carolina hôm nay, 4/9, đã bắt đầu gửi những lá phiếu qua bưu điện đầu tiên cho cử tri, bắt đầu với cử tri quân đội và cử tri ở nước ngoài.
Thẩm phán cho rằng việc buộc các bang thay đổi hệ thống vào thời điểm này có thể tạo ra sự hỗn loạn hành chính và nguy cơ cử tri đủ điều kiện bị mất quyền bỏ phiếu.
CBS dẫn phán quyết cho biết bà nhận định những khó khăn thực tế trong việc triển khai quy định quá sát ngày bầu cử có thể “gần như bảo đảm” xảy ra tình trạng tước quyền bỏ phiếu đáng kể.
Một cuộc tranh luận pháp lý đáng chú ý tại tòa
Trước khi thẩm phán ban hành lệnh mới, luật sư Bộ Tư pháp Michael Velchik lập luận rằng nếu các bang có khiếu nại đối với quy định USPS, họ có thể sử dụng thủ tục khiếu nại tại Postal Regulatory Commission — Ủy ban Điều tiết Bưu chính.
Nhưng vấn đề nằm ở thời gian.
Thủ tục này có thể mất tới 90 ngày, trong khi ngày bầu cử là 3/11.
Điều đó dẫn đến câu hỏi của thẩm phán:
Nếu một cử tri hoặc một cơ quan bầu cử bị ảnh hưởng ngay trước hoặc trong kỳ bầu cử, liệu việc chờ 90 ngày để có câu trả lời có thực sự bảo vệ được quyền bỏ phiếu hay không?
Đây chính là một trong những điểm gây tranh luận mạnh tại phiên tòa.
Nhưng Tối cao Pháp viện đã từng cho phép kế hoạch tiến lên?
Đúng — và đây là phần rất dễ bị hiểu sai.
Ngày 24/8, Tối cao Pháp viện đã đình chỉ lệnh cấm trước đó của Thẩm phán Talwani trong vụ Trump v. California.
Nhưng Tối cao Pháp viện không phán quyết rằng kế hoạch của Trump hay quy định USPS là hợp hiến.
Tòa cho rằng vào thời điểm đó, vụ kiện còn quá sớm bởi Executive Order mới chỉ là chỉ thị nội bộ cho các cơ quan hành pháp và quy định cuối cùng của USPS chưa được ban hành.
Sau khi USPS ban hành Final Rule ngày 26/8, các nguyên đơn quay trở lại tòa với một đối tượng tranh chấp cụ thể.
Hồ sơ chính thức của Tối cao Pháp viện xác nhận quyết định ngày 24/8 chỉ đình chỉ lệnh cấm trước đó trong khi vụ việc tiếp tục được xét ở cấp phúc thẩm và có thể lên lại Tối cao Pháp viện.
Nói cách khác:
Tối cao Pháp viện chưa quyết định câu hỏi cuối cùng: USPS có quyền làm như vậy hay không.
Chính quyền Trump lại đưa vụ việc lên Tối cao Pháp viện
Ngày 3/9, Bộ Tư pháp đã yêu cầu Tối cao Pháp viện can thiệp khẩn cấp để cho phép quy định USPS được thực thi.
Đây là lần thứ hai tranh chấp này được đưa lên Tối cao Pháp viện trong thời gian rất ngắn.
Nhưng trong ngày 4/9, trước khi chờ giải quyết toàn bộ tranh chấp ở cấp cao hơn, Thẩm phán Talwani đã ban hành preliminary injunction, tiếp tục chặn quy định cho cuộc bầu cử tháng 11.
Chính quyền Trump hiện đang theo đuổi hai con đường pháp lý:
First Circuit → Tòa Phúc thẩm Khu vực 1
và
Supreme Court → Tối cao Pháp viện.
Một chi tiết đáng chú ý: chưa bang nào sử dụng hệ thống mới
Theo AP, tính đến ngày 4/9, chưa có bang nào công bố việc sử dụng hệ thống mới của USPS.
Điều này có nghĩa là, trong khi cuộc tranh chấp pháp lý tiếp diễn, hệ thống bầu cử hiện hành của các bang vẫn đang được sử dụng.
TẠI SAO VỤ NÀY QUAN TRỌNG?
Đây là một cuộc tranh chấp về phân quyền trong hệ thống bầu cử Hoa Kỳ.
Một bên cho rằng chính phủ liên bang và USPS có thẩm quyền quản lý việc vận chuyển thư liên quan đến bầu cử.
Bên kia cho rằng việc đặt ra những điều kiện có thể quyết định một lá phiếu có được chuyển đi hay không đã đi quá xa khỏi chức năng bưu chính và xâm nhập vào quyền quản lý bầu cử vốn thuộc các bang và Quốc hội.
Vì vậy, câu hỏi lớn của vụ kiện không chỉ là:
“Phong bì nào được USPS chấp nhận?”
mà là:
“Ai có quyền đặt ra điều kiện để một lá phiếu được đi qua hệ thống bưu điện liên bang?”
Và rộng hơn nữa:
“Nếu Hiến pháp và luật liên bang chưa trao quyền đó cho USPS, một cơ quan hành pháp có thể tự tạo ra quyền đó bằng một quy định hay không?”
Đó là câu hỏi mà các tòa án đang phải giải quyết.
Trong lúc đó, cuộc bầu cử giữa kỳ đã bước vào giai đoạn bỏ phiếu: North Carolina bắt đầu gửi phiếu ngày 4/9, trong khi chính quyền Trump tiếp tục yêu cầu các tòa án cho phép quy định mới được triển khai.
Vì vậy, tranh chấp pháp lý này có thể tiếp tục diễn biến rất nhanh trong những ngày tới.
Điểm cần theo dõi: quyết định của First Circuit và hành động tiếp theo của Tối cao Pháp viện đối với yêu cầu khẩn cấp của chính quyền Trump.