LỰA CHỌN 2026: CUỘC CHIẾN GIÀNH QUYỀN KIỂM SOÁT QUỐC HỘI

0
5

(Người dẫn chương trình: Hallie Jackson, Kristen Welker, Steve Kornacki, Ryan Nobles, Garrett Hake cùng các phóng viên hiện trường)

PHẦN 1: TỔNG QUAN VÀ BỐI CẢNH BẦU CỬ GIỮA KỲ 2026

  • Mở đầu:

    • Chỉ còn chưa đầy 4 tuần nữa là đến Ngày Bầu cử Giữa kỳ 2026. Tại nhiều tiểu bang, phiếu bầu qua bưu điện đã được gửi đi và các điểm bầu cử sớm trực tiếp đã mở cửa.

    • Quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện Mỹ cũng như chương trình nghị sự của Tổng thống Donald Trump đang được đặt lên bàn cân.

  • Cán cân quyền lực hiện tại:

    • Đảng Cộng hòa (GOP): Đang nắm giữ đa số ở cả Hạ viện và Thượng viện.

    • Đảng Dân chủ: Cần tăng ròng 4 ghế để kiểm soát Thượng viện và 3 ghế để lấy lại đa số tại Hạ viện.

    • Thông điệp của Tổng thống Trump: Ông kêu gọi cử chi ủng hộ coi như ông đang có tên trên phiếu bầu (“Hãy giả vờ như tôi đang tranh cử”).

  • Thách thức đối với Đảng Cộng hòa (Phân tích của Steve Kornacki tại Bảng điện tử):

    • Tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Trump: Hiện rơi xuống mức trung bình 39% .

    • So sánh lịch sử (Cuộc bầu cử giữa kỳ 2018): Năm 2018, tỷ lệ ủng hộ của ông Trump là 43%, nhưng Đảng Cộng hòa khi đó vẫn bị mất 40 ghế Hạ viện vào tay Đảng Dân chủ .

    • So sánh với năm 2022 (Thời Tổng thống Biden): Tỷ lệ ủng hộ của ông Biden ở mức thấp và lạm phát cao, nhưng Đảng Dân chủ đã hạn chế tối đa tổn thất (GOP chỉ tăng số ghế tối thiểu ở Hạ viện).

    • Lợi thế phản đòn của Đảng Cộng hòa 2026:

      1. Vẽ lại bản đồ cử chi (Redistricting): Giúp kiên cố hóa vị thế ở một số địa hạt.

      2. Mức độ ủng hộ Đảng Dân chủ chạm đáy: Tỷ lệ ủng hộ dành cho bản thân Đảng Dân chủ hiện tại còn thấp hơn so với năm 2018.

PHẦN 2: CÁC DẤU HIỆU VÀ BẢN ĐỒ CHIẾN TRƯỜNG TẠI THƯỢNG VIỆN

  • Đánh giá từ các chuyên gia tại bàn tròn (Ryan Nobles & Garrett Hake):

    • So sánh với năm 2006: Cuối nhiệm kỳ George W. Bush, cuộc chiến không phổ biến ở Iraq và kinh tế khó khăn đã giúp Đảng Dân chủ tăng 30 ghế. Năm 2026 có nhiều điểm tương đồng nhưng đất nước phân hóa cực đoan hơn .

    • Phản ứng từ Nhà Trắng: Tỷ lệ ủng hộ của Tổng thống Trump giảm liên tục trong 20 tháng qua.

    • Chiến thuật dòng tiền: Đảng Cộng hòa đang phải chi viện hàng triệu USD để phòng thủ tại các bang vốn là “địa bàn đỏ” an toàn như Texas, South Carolina, Iowa, Kansas.

  • Bản đồ các ghế Thượng viện nóng nhất (Steve Kornacki, Garrett Hake, Ryan Nobles):

    • Bang phe Dân chủ đang phòng thủ:

      • New Hampshire: Chris Pappas (Dân chủ) đang dẫn trước khoảng 5,5 điểm.

      • Minnesota: Phó Thống đốc Peggy Flanagan (Dân chủ) chỉ đang dẫn 1 điểm do ảnh hưởng tiêu cực từ các bê bối phúc lợi của chính quyền Thống đốc Tim Walz.

    • Các kịch bản đảo chiều (Kịch bản tốt nhất/tồi tệ nhất):

      • Đảng Dân chủ tấn công: Đang dẫn trước hoặc áp sát ở North Carolina, Maine (ghế của Susan Collins), Texas (Ken Paxton đấu với James Talarico), Ohio, Alaska, Georgia.

      • Thách thức từ thăm dò: Các tiểu bang có cử chi da trắng bảo thủ, nông thôn, công nhân cơ khí (như Iowa, Kansas, Missouri) thường bị thăm dò đánh giá thấp lực lượng cử chi ngầm của ông Trump (như đã từng xảy ra năm 2018).

      • Kịch bản tối đa của Dân chủ: Nếu có một “làn sóng xanh”, Dân chủ có thể vọt lên kiểm soát tới 54 ghế Thượng viện.

PHẦN 3: KINH TẾ VÀ CHI PHÍ SỐNG – YẾU TỐ QUYẾT ĐỊNH CỬ CHI

  • Tiếng nói cử chi:

    • 28% cử chi trong cuộc khảo sát của NBC News coi Lạm phát & Chi phí sinh hoạt là mối quan tâm hàng đầu.

    • Giá nhiên liệu (xăng trên $4/gallon, giá dầu diesel tăng vọt), giá thực phẩm, lãi suất ngân hàng (lãi suất vay mua nhà 7,6%) và thuế quan đang gây sức ép nặng nề lên nông dân, tài xế xe tải và người tiêu dùng.

  • Phản ứng của Chính quyền & Lời hứa tranh cử:

    • Tổng thống Trump tuyên bố nước Mỹ đang ở “Thời kỳ Hoàng kim” và đưa ra các đề xuất như phát séc $5.000 cho người dân hay hoãn thuế xăng liên bang.

    • Giới phân tích và nghị sĩ nhận định đề xuất phát séc $1.000–$5.000 là bất khả thi về mặt lập pháp tại Quốc hội và sẽ càng làm tăng lạm phát.

PHẦN 4: TIÊU ĐIỂM HAI BÃI CHIẾN TRƯỜNG: TEXAS VÀ MICHIGAN

1. Texas – Ghế Thượng viện đầy sóng gió:

  • Ứng cử viên: James Talarico (Đảng Dân chủ) đấu với Ken Paxton (Bộ trưởng Tư pháp bang Texas – Đảng Cộng hòa).

  • Tình hình thăm dò: Talarico bất ngờ dẫn trước trong 17/20 cuộc khảo sát gần nhất (mới nhất là NYT/Siena dẫn 6 điểm).

  • Yếu tố then chốt: Cử chi khu vực nông thôn và vùng biên giới Rio Grande đang bức xúc vì giá dầu diesel, chi phí phân bón, thuế quan và vấn đề trạm dữ liệu điện năng. Ủy viên Nông nghiệp Texas Sid Miller (GOP) thừa nhận đây là “một năm rất tồi tệ” cho Đảng Cộng hòa tại bang.

2. Michigan – Cuộc đua nghẹt thở: [39:16]

  • Ứng cử viên: Abdul El-Sayed (Đảng Dân chủ) đấu với cựu Dân biểu Mike Rogers (Đảng Cộng hòa).

  • Tình hình thực địa (Phóng viên Shaq Brewster): Cử chi rơi vào trạng thái phân vân và mệt mỏi vì các chiến dịch quảng cáo công kích (“yucky feeling”). Phe Mike Rogers đang đổ tiền áp đảo về chi tiêu quảng cáo truyền hình.

PHẦN 5: BẤT NGỜ THÁNG 10 VÀ CÁC YẾU TỐ CẦN THEO DÕI

  • Những trận chiến bất ngờ:

    • South Carolina: Annie Andrews (Dân chủ) bám đuổi sát Thượng nghị sĩ Lindsey Graham ở khu vực phát triển Charleston.

    • Minnesota: Cựu phóng viên thể thao Michelle Tafoya (Cộng hòa) thách thức Phó Thống đốc Peggy Flanagan.

  • Các yếu tố then chốt trong 4 tuần cuối (Đánh giá từ các nhà báo):

    1. Sai số thăm dò: Việc bỏ sót cử chi nông thôn ngầm ủng hộ ông Trump (Steve Kornacki).

    2. Chất lượng ứng cử viên: Các ứng viên Dân chủ trung dung/có nguồn gốc đặc biệt (như Mục sư Adam Hamilton ở Kansas) giúp kéo cử chi Cộng hòa thất vọng (Ryan Nobles).

    3. Tương lai của Ken Paxton ở Texas: Liệu Đảng Cộng hòa có tiếp tục đổ tiền bảo vệ ghế này hay cắt lỗ chuyển sang bang khác (Garrett Hake).

    4. Cử chi gốc Mỹ Latinh (Latino Voters): Sự sụt giảm mức độ ủng hộ dành cho ông Trump ở nhóm này có thể quyết định kết quả ở Texas, Florida, California và Pennsylvania (Kristen Welker).

    5. Biến động giá xăng & Thiên tai: Tác động trực tiếp đến tâm lý cử chi ngay trước ngày bầu cử (Hallie Jackson).