Elon Musk, doanh nhân giàu nhất hành tinh vừa có một bài học chính trị đắt giá. Đắt giá theo nghĩa đen, dù chưa phải đã đắt đối với tài sản của ông!
Theo thống kê của The New York Times và CNBC, Musk đã chi ít nhất 474 triệu USD cho các hoạt động chính trị kể từ đầu năm 2025, trở thành nhà tài trợ cá nhân lớn nhất trong lịch sử bầu cử Mỹ, nếu không tính những tỷ phú tự bỏ tiền tranh cử cho chính mình.
Số tiền trên chắc chắn không phải tiền lẻ trong túi quần!
216 triệu USD vào America PAC của chính Musk; 168 triệu USD vào “Senate Leadership Fund”, quỹ chủ lực của Cộng Hoà tại Thượng viện; 30 triệu USD vào Congressional Leadership Fund và phần còn lại dành cho những tổ chức chính trị khác.
Nhưng đáng chú ý nhất là tại bang Texas, nơi Musk đặt cược khoảng 224 triệu USD. Đây là quê hương của Tesla, SpaceX và X, đồng thời cũng là nơi ông có những lợi ích kinh doanh khổng lồ.
Musk dồn tiền hậu thuẫn Ken Paxton tranh ghế Thượng viện và Greg Abbott tranh chức Thống đốc. Kết quả? Cả hai đều thất bại với độ chênh lệch cao trước James Talarico và Gina Hinojosa của đảng Dân chủ.
Texas, thành trì Cộng Hòa lâu nay, bất ngờ chuyển màu xanh trong một cuộc bầu cử mà tiền bạc, quảng cáo và những màn công kích chính trị được tung ra ở quy mô chưa từng thấy.
Đây không chỉ là thất bại của hai ứng viên Cộng Hòa, mà còn là cú tát vào niềm tin rằng một tỷ phú có thể dùng tiền để định đoạt kết quả bầu cử, để dụ dỗ những cử tri nhẹ dạ và thiếu kiến thức.
America PAC của Musk cũng chẳng khá hơn. Trong 44 cuộc đua liên bang mà tổ chức này rót tiền, theo thống kê sáng nay, 29 ứng viên thua, chỉ 3 người thắng và 12 cuộc đua chưa có kết quả cuối cùng. Hơn 80 triệu USD, tương đương 93% số tiền chi trong các cuộc đua đã được thống kê, đổ vào những ứng viên Cộng Hòa thất bại.
Một tỷ phú có thể mua quảng cáo trên truyền hình, phủ kín mạng xã hội, quản lý mạng vệ tinh quyền lực, có thể gửi hàng triệu tin nhắn và thuê cả một đội quân vận động. Nhưng Musk không thể mua được hàng triệu lá phiếu của những người có suy nghĩ, quyền lợi và lựa chọn riêng.
Tuy nhiên, theo Bloomberg, tài sản của Musk khoảng 898 tỷ USD. 474 triệu USD chỉ tương đương khoảng 0,053% tài sản. Nó giống như bạn có 100 triệu đồng Việt Nam, bỏ ra 53.000 đồng để đánh cược một canh bạc chính trị, dù thua đau cũng chưa đến mức phải bán nhà!
Musk có thể cười khẩy vì khoản tiền ấy chẳng đáng bao nhiêu, nhưng về chính trị, thất bại này không hề nhỏ.
Đảng Dân chủ giành lại quyền kiểm soát cả Hạ viện lẫn Thượng viện. Điều đó mở ra khả năng Quốc hội tăng cường giám sát các hợp đồng liên bang của SpaceX, hoạt động DOGE mà Musk từng điều hành, cùng những vấn đề liên quan đến Starlink và Ukraine.
Đáng chú ý, trong khi thị trường chứng khoán Mỹ hôm nay đồng loạt phủ sắc xanh sau kết quả bầu cử, nhưng cổ phiếu Tesla và SpaceX lại đi ngược chiều, giảm trong phiên giao dịch trước giờ mở cửa. Giới đầu tư có vẻ đang tính đến những rủi ro chính sách và triển vọng kinh doanh của Musk trong một hệ thống mà đảng Dân chủ nắm quyền kiểm soát cả hai viện. Dĩ nhiên, không thể quy toàn bộ biến động giá cổ phiếu cho kết quả bầu cử, nhưng sự tương phản này quả là một chi tiết đáng suy ngẫm!
Musk từng chi khoảng 290 triệu USD trong cuộc bầu cử năm 2024 để giúp Donald Trump trở lại Nhà Trắng. Khi ấy, tiền và ảnh hưởng của ông góp phần tạo nên một chiến thắng chính trị đáng kể. Lần này, ông chi nhiều hơn, đặt cược lớn hơn, đặc biệt tại Texas, và nhận về một kết quả trái ngược.
Có lẽ đây là lúc Musk cần nhớ rằng nước Mỹ không phải một công ty do ông sở hữu, cử tri không phải nhân viên của Tesla, còn lá phiếu thì không phải cổ phiếu có thể mua gom trên thị trường.
Và sáng nay, sau một đêm bầu cử không như mong đợi, Musk tự đăng trên X: “Guess my election-interfering space lasers didn’t work this time”.
Tạm dịch: “Có vẻ những tia laser không gian dùng để can thiệp bầu cử của tôi lần này không hoạt động rồi!” Một câu tự giễu rất đúng chất Musk!
Tôi chỉ muốn bổ sung một điều: Tia laser có thể bắn vào không gian, tiền có thể đổ vào chính trị, nhưng lá phiếu của người dân Mỹ vẫn nằm trong tay họ. Đừng nên tinh tướng rằng “có tiền mua tiên cũng được”!
Một nền dân chủ trong đó quyền quyết định bầu chọn ai làm người quản lý đất nước thuộc về dân chúng, đáng giá hơn mọi tỷ phú trên đời.