Dường như người ta chẳng mấy bận tâm đến hình ảnh các tay súng bắn tỉa bố trí bên cạnh bức tượng thiên thần khổng lồ, đặt trên đỉnh một đài tưởng niệm đồ sộ tôn vinh sự vĩ đại của nước Mỹ.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội vào Chủ nhật, Tổng thống Donald Trump đã công bố một thay đổi lớn đối với “khải hoàn môn” mà ông dự định xây dựng tại Washington. Tổng thống tuyên bố rằng công trình cao 250 feet (khoảng 76 mét) này giờ đây cũng sẽ là một “khu phức hợp quân sự tối tân”, có khả năng triển khai máy bay không người lái và bố trí lính bắn tỉa trên mái nhà. Đây là một sự thay đổi đáng kể so với các kế hoạch thiết kế trước đó, vốn hình dung công trình này như một điểm thu hút khách du lịch, nơi du khách có thể mua vé để lên đài quan sát dự kiến.
Sự thay đổi bất ngờ về mục đích sử dụng của công trình này có lẽ không xuất phát từ nhu cầu quân sự thực sự mà bắt nguồn từ những nước đi pháp lý đang gặp bế tắc. Tuy nhiên, việc kết hợp giữa sự ám ảnh về tính thẩm mỹ và các mối đe dọa bạo lực không phải là điều gì mới mẻ đối với vị tổng thống này. Tầm nhìn của ông Trump về một xã hội lý tưởng (utopia) đã trở nên gắn liền với những hình ảnh của một xã hội đen tối, ngột ngạt (dystopia), khi ông nỗ lực biến nước Mỹ thành một “nhà nước cảnh sát” hào nhoáng.
VIỆC KẾT HỢP GIỮA SỰ ÁM ẢNH VỀ TÍNH THẨM MỸ VÀ CÁC MỐI ĐE DỌA BẠO LỰC KHÔNG PHẢI LÀ ĐIỀU GÌ MỚI MẺ ĐỐI VỚI VỊ TỔNG THỐNG NÀY.
Chưa có cơ quan nào tham gia dự án xác nhận tuyên bố của ông Trump rằng sự thay đổi này được thực hiện theo “yêu cầu mạnh mẽ từ Quân đội Hoa Kỳ và vì mục đích an ninh quốc gia”. Tuy nhiên, khẳng định của Tổng thống rất giống với các lập luận mà chính quyền đưa ra trong các vụ kiện đang diễn ra nhằm ngăn chặn việc xây dựng một phòng khiêu vũ khổng lồ tại Nhà Trắng. Không khó để nhận thấy ông Trump đang chủ động thay đổi lý do biện minh cho sự cần thiết của công trình này ngay từ bây giờ để ngăn chặn những sự chậm trễ có thể xảy ra trong tương lai.
Nếu một yêu cầu như vậy thực sự tồn tại từ phía Lầu Năm Góc, nó có thể sẽ xuất hiện trong các hồ sơ trình lên tòa án trong những ngày tới. Một nhóm cựu chiến binh đã đệ đơn kiện vào tháng Hai với hy vọng ngăn chặn dự án này; họ cho rằng công trình sẽ “xúc phạm đến quá trình phục vụ trong quân đội và ngành ngoại giao của họ, cũng như di sản của các đồng đội và những cựu chiến binh khác đang an nghỉ tại Nghĩa trang Quốc gia Arlington”. Thẩm phán liên bang phụ trách vụ án trước đó đã yêu cầu chính quyền phải thông báo cho tòa án 14 ngày trước khi bắt đầu bất kỳ hoạt động xây dựng nào. Trong khi đó, chính quyền vẫn đang đẩy nhanh tiến độ: việc xây dựng dự kiến sẽ bắt đầu vào tháng 11 bất chấp những lo ngại từ các quan chức địa phương.
Không có gì ngạc nhiên khi Tổng thống dường như đã không lường trước được việc thông báo này sẽ gây phản cảm đến mức nào. Tệ đến mức ngay cả Cục Công viên Quốc gia cũng thừa nhận rằng chiếc cổng vòm này sẽ làm lu mờ các địa danh khác tại Washington. Tệ hơn nữa là hình ảnh đặt một chiếc cổng vòm – vốn mang ý nghĩa tôn vinh các chiến công chinh phạt – vào giữa hai đài tưởng niệm gợi nhắc về những nỗi kinh hoàng của chiến tranh. Việc biến một trong những tuyến đường chính mà người đi làm và du khách từ Virginia sử dụng để vào Washington thành một trạm kiểm soát an ninh sừng sững – nơi máy bay không người lái có thể được triển khai tức thì và lính bắn tỉa giám sát dòng người bên dưới – tạo cảm giác bất an hơn là an toàn cho người dân.
Tuy nhiên, chính quyền Trump lại hào hứng kết hợp bạo lực và thẩm mỹ như một phần trong triết lý điều hành của mình. Trận đấu thuộc giải Ultimate Fighting Championship (UFC) diễn ra trên bãi cỏ Nhà Trắng vào mùa hè năm ngoái đã được quảng bá như một sự kiện tri ân ngày lập quốc, đồng thời coi thứ bạo lực đậm chất nam tính cực đoan được phô diễn kia là một dạng thẩm mỹ đáng ngưỡng mộ. Hình ảnh hai người đàn ông đấm đá túi bụi trong lồng sắt vì mục đích giải trí và vì vinh quang nước Mỹ đã lột tả hoàn hảo thứ chủ nghĩa dân tộc nông cạn mà Trump muốn gieo rắc thông qua các dự án phô trương cá nhân của mình.
Quyết định xây dựng “cổng vòm khải hoàn” này cũng song hành với việc Lực lượng Vệ binh Quốc gia vẫn đang tiếp tục hiện diện tại Washington. Đây là đợt triển khai cuối cùng còn sót lại trong số nhiều đợt điều động lực lượng trên toàn quốc vào năm ngoái, duy trì được sự hiện diện này là nhờ vào quyền kiểm soát của chính quyền liên bang đối với thành phố. Trong khi nhiều đợt tăng cường lực lượng trước đó nhằm trấn áp những người biểu tình phản đối chính sách nhập cư của Trump, thì đợt triển khai tại Washington lại được thực hiện với lý do giải quyết “tình trạng khẩn cấp về tội phạm” tại thủ đô, nằm trong khuôn khổ hoạt động của “Lực lượng Đặc nhiệm D.C. An toàn và Tươi đẹp” (D.C. Safe and Beautiful Task Force).
Ranh giới giữa tầm nhìn thẩm mỹ của Trump dành cho đất nước và sự tàn bạo – thứ mà tầm nhìn ấy vừa có lúc giúp che đậy, lại vừa có lúc làm nổi bật thêm – thực sự rất mong manh.
Trong suốt một năm kể từ khi lần đầu tiên đến thủ đô, các thành viên Vệ binh Quốc gia thường xuyên xuất hiện khi đang tuần tra thành phố với những khẩu súng cỡ lớn, đồng thời tham gia vào các dự án chỉnh trang đô thị và dọn dẹp tuyết. Việc bình thường hóa sự hiện diện của binh lính vũ trang trên đường phố thông qua các hoạt động như thu gom rác và các công trình công cộng khác mang dáng dấp chiến thuật của một lực lượng chiếm đóng đang cố gắng thu phục lòng dân tại vùng đất bị chinh phục. (Người ta tự hỏi liệu Đế chế Thiên hà trong vũ trụ “Star Wars” có bao giờ điều động đội quân Stormtrooper đi trồng hoa trong khi vẫn đang truy lùng những người bất đồng chính kiến hay không.)
Thực tế là, chẳng có mấy khác biệt giữa tầm nhìn thẩm mỹ mà Trump dành cho đất nước và sự tàn bạo mà tầm nhìn ấy – vào lúc thì che đậy, lúc lại phô trương – vốn dĩ song hành cùng. Lối hành xử độc đoán mà ông sử dụng để ép buộc thực thi các dự án của mình đã biến những mái vòm và phòng khiêu vũ kia thành những biểu tượng cho việc phô diễn quyền lực một cách thô bạo. Do đó, chẳng có gì ngạc nhiên khi Trump không nhận ra sự tương phản đầy nghịch lý giữa việc bố trí lính bắn tỉa bên cạnh bức tượng thiên thần khổng lồ đang dõi theo thành phố mà ông đang toan tính biến thành lãnh địa riêng của mình.
Nguồn : MS NOW