ĐIỀU TRA MỚI CỦA NARATIV:
Trong đoạn ghi âm, Katie Wiles yêu cầu công ty vận động hành lang của mình xóa siêu dữ liệu khỏi bản thảo, “bởi vì sẽ có người tìm cách xem ai đã chỉnh sửa”. Các nguồn tin Mỹ cho biết đó là bài phát biểu tuyên bố chiến thắng của Dodik.
ZEV SHALEV
Ngày 7 tháng 11
Katie Wiles yêu cầu các đồng nghiệp bảo vệ mình.
“Tôi tin tưởng các bạn sẽ bảo vệ tôi”, cô nói trong đoạn ghi âm. “Khi tôi gửi bản thảo này cho các bạn, nó sẽ không được chuyển đi đâu cả nếu các bạn chưa xóa siêu dữ liệu”, bởi vì “sẽ có người tìm cách xem ai đã chỉnh sửa”.
Theo các nguồn tin Mỹ, bản thảo đó là bài phát biểu chiến thắng của Milorad Dodik, lãnh đạo phe ly khai người Serb tại Bosnia, người đã được Trump đưa ra khỏi danh sách trừng phạt một năm trước.
Wiles là đối tác tại Continental Strategy, công ty vận động hành lang ở Washington mà chính quyền của Dodik trả 35.000 USD mỗi tháng. Mẹ cô, Susie Wiles, là Chánh văn phòng Nhà Trắng.
Đoạn ghi âm đến từ Klix.ba, trang tin tức tại Sarajevo. Ngày 26/10, Klix công bố đoạn ghi âm và cho biết nó được thu tại “một trong những cuộc họp” ở Continental vào đầu tháng 10, trong tuần Bosnia tổ chức bầu cử.
Narativ đã tải đoạn ghi âm và chép lại nội dung. Những lời trích dẫn ở trên là lời của Katie Wiles, được nói bằng tiếng Anh.
Các nguồn tin Mỹ của Klix xác định khách hàng là Dodik và tài liệu được nhắc đến là bài phát biểu của ông sau khi tuyên bố đảng mình giành chiến thắng.
Ngày 4/10, phát biểu trước những người ủng hộ tại Banja Luka, Dodik tuyên bố chiến thắng “ở tất cả các cấp”, cảm ơn Putin và ghi nhận công lao của Trump:
“Nếu không có chiến thắng vĩ đại của Trump, có lẽ ngày hôm nay chúng ta đã là những xác chết về chính trị”.
Continental đưa ra tuyên bố với CBS và Financial Times hồi tháng 10:
“Cô ấy không phải là người vận động hành lang. Cô ấy không đại diện cho Republika Srpska”.
Tên của Katie Wiles không xuất hiện trong bất kỳ hồ sơ đăng ký hoạt động đại diện cho lợi ích nước ngoài nào của công ty. Những người đã đăng ký đại diện cho Republika Srpska là Alex Garcia và Carlos Trujillo.
Mẹ cô giữ chức Chánh văn phòng Nhà Trắng từ thời điểm đoạn ghi âm đầu tiên được thực hiện cho đến đoạn cuối cùng, và cho đến thứ Sáu vừa qua.
Đây là vụ bê bối mà đoạn ghi âm nằm trong đó.
Republika Srpska là khu vực của người Serb tại Bosnia, được hình thành theo Hiệp định Hòa bình Dayton năm 1995 do Mỹ làm trung gian. Trong suốt một thập niên, Dodik đã tìm cách đưa khu vực này vào quỹ đạo của Moscow.
Bộ Tài chính Mỹ áp đặt trừng phạt Dodik năm 2017; chính quyền Biden mở rộng các biện pháp trừng phạt vào năm 2022.
Ngày 29/10/2025, một ngày sau khi Dodik gặp Ngoại trưởng Nga, Bộ Tài chính dưới thời Trump đã đưa ông cùng 47 người khác ra khỏi danh sách trừng phạt.
Theo thống kê hồ sơ của tổ chức điều tra OCCRP, kể từ tháng 1/2025, Republika Srpska đã trả ít nhất 8,9 triệu USD cho 11 công ty tại Washington. Trong số đó có công ty của Michael Flynn và Rod Blagojevich; Chris LaCivita và James Blair thông qua một công ty luật; đặc phái viên của Trump là Paolo Zampolli với một hồ sơ về các dự án đập thủy điện; và Continental với mức phí 35.000 USD mỗi tháng.
Ngày 21/9, Susie Wiles tiếp người kế nhiệm Dodik là Željka Cvijanović tại Nhà Trắng. Chính Alex Garcia, đối tác của con gái bà, đã đề nghị cuộc gặp này.
Ngày 5/11, Wiles từ chức. Nhà Trắng nói rằng cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ là nguyên nhân dẫn đến quyết định đó.
Bài phát biểu
“Tôi thích nó”, Katie Wiles mở đầu. “Tôi nghĩ nó rất tuyệt. Và tôi cũng muốn lưu ý điều đó với tất cả các bạn”.
Sau đó là chỉ thị: bản thảo “sẽ không được chuyển đi đâu” cho đến khi siêu dữ liệu bị xóa.
Siêu dữ liệu là thông tin lưu lại dấu vết về những người đã truy cập hoặc chỉnh sửa một tài liệu.
Chỉ thị của cô là xóa dấu vết trước khi bài phát biểu của Dodik được đưa ra khỏi văn phòng.
Các nguồn tin của Klix cho biết cô đã chỉnh sửa bài phát biểu và có khả năng còn là người viết nó.
Dodik bị một tòa án Bosnia cấm đảm nhiệm chức vụ. Đảng của ông, SNSD, đã giành chiến thắng trong cuộc bỏ phiếu ngày 4/10, với Garcia xuất hiện trên sân khấu vận động tranh cử và LaCivita cùng Blair có mặt tại Bosnia.
Nếu các nguồn tin là chính xác, con gái của Chánh văn phòng Nhà Trắng đã biên tập bài phát biểu cho một lãnh đạo ly khai từng bị Mỹ trừng phạt cho đến năm trước đó, đồng thời yêu cầu đồng nghiệp bảo đảm rằng không có tệp tin nào lưu lại dấu vết cô đã tham gia công việc này.
Nga
Mạch thứ hai trong đoạn ghi âm của Klix là một cuộc trò chuyện khác, xoay quanh Moscow.
“Tôi không nghĩ có ai muốn làm phật lòng Nga”, cô nói.
Sau đó:
“Đúng vậy, Trung Quốc và Nga đang phối hợp với nhau để gây sức ép. Tôi đã theo dõi việc đó. Chúng ta đang ở một thời điểm hết sức then chốt với Nga. Rõ ràng là chúng ta đang bước vào cuối tuần này với khả năng diễn ra một hội nghị thượng đỉnh thực sự và một cuộc gặp thực sự”.
Cô nói tổng thống sẽ trở về trong tâm trạng vui vẻ hơn, hoặc trở về trong cơn giận dữ, “sẵn sàng nổ súng trên mọi mặt trận”, đúng không?
Và kế hoạch là:
“Tôi nghĩ việc chuẩn bị sẵn một bài đăng trên Twitter như vậy, để có thể lập tức tung ra bất kể tâm trạng của ông ấy thế nào, sẽ rất tốt”.
Ông ấy đã trở về trong tâm trạng vui vẻ.
Thứ Sáu, ngày 9/10, Trump đăng trên Truth Social:
“Tôi vừa kết thúc một cuộc trao đổi hết sức thành công với Tổng thống Nga Vladimir Putin”.
Ông tuyên bố Nga sẽ ngay lập tức cung cấp hơn 300.000 tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và thế giới, thêm 500.000 tấn trong tháng 11 và một triệu tấn sau đó.
“Giá dầu diesel đối với người Mỹ và thực sự là đối với cả thế giới sẽ GIẢM XUỐNG, VỚI MỨC GIẢM KỶ LỤC VÀ RẤT NHANH!”
Cùng ngày, Bộ Tài chính Mỹ cấp giấy phép cho phép dầu diesel Nga được đưa vào thị trường Mỹ đến ngày 7/4/2027.
“Tôi muốn cảm ơn Tổng thống Putin”, Trump nói.
Khi Zelenskyy gọi thỏa thuận này là yếu kém, Trump đáp lại:
“Được rồi, hãy chuyển sang chuyện khác”.
Klix đưa tin rằng Cvijanović, thành viên người Serb trong cơ quan tổng thống Bosnia và là đặc phái viên của Dodik đến gặp mẹ của Wiles, sau đó đã đăng lại thông điệp của Trump kèm dòng chữ:
“Đó là cách những nhà lãnh đạo nghiêm túc hành động”.
Klix cũng cho biết Continental — tức Katie Wiles — đã gửi bài đăng của Trump cho các khách hàng tại Republika Srpska và yêu cầu họ chia sẻ.
Theo tường thuật này, một đối tác tại công ty vận động hành lang Mỹ đã chuẩn bị phản ứng của chính quyền người Serb tại Bosnia đối với một bài đăng của tổng thống Mỹ về Nga, trước khi tâm trạng của tổng thống được biết rõ.
Điều đó đặt ra một câu hỏi mà đoạn ghi âm không thể tự trả lời: Làm thế nào một nhà vận động hành lang có thể biết tổng thống sẽ phản ứng theo hướng nào, đủ sớm để lập tức tận dụng tình hình?
Kế hoạch của cô chỉ có thể hiệu quả nếu cô đọc được tâm trạng của Trump nhanh hơn công chúng. Và người dành mỗi ngày để theo dõi, nắm bắt tâm trạng của Trump trong công việc chính là mẹ cô, Chánh văn phòng Nhà Trắng.
Nhà Trắng tuyên bố:
“Susie không thảo luận các vấn đề công việc với các con gái của mình”.
Nhưng chính lời nói của người con gái mô tả một kế hoạch cần có ai đó làm điều đó.
Ngày 29/9, tức năm ngày trước cuộc bỏ phiếu, Dodik đã có mặt tại Điện Kremlin. Đây là cuộc gặp thứ 11 của ông với Putin kể từ khi Nga tiến hành cuộc xâm lược Ukraine.
Một khách hàng không thể bị nhìn nhận là người “làm phật lòng Nga” — đó chính là nội dung mà những lời nói của Katie Wiles mô tả.
Cũng trong ngày thứ Sáu 9/10, ngay sau 8 giờ 15 phút sáng, Susie Wiles triệu tập các cố vấn hàng đầu vào văn phòng của bà tại Cánh Tây Nhà Trắng.
Daily Mail đưa tin đây là cuộc họp khẩn cấp liên quan đến những bài báo về LaCivita và Blair, cũng như “hoạt động vận động hành lang của con gái bà”. Một nguồn tin gọi Chánh văn phòng Nhà Trắng là người “hoảng loạn”, trong khi một quan chức chính quyền nói Trump “nổi giận dữ”.
Nhà Trắng gọi đó là cuộc họp thường lệ vào thứ Sáu.
Các mốc thời gian là những gì hồ sơ ghi nhận; nhưng chúng tôi chưa thấy bằng chứng nào liên kết hai cuộc họp diễn ra tại hai địa điểm đó.
Các đoạn ghi âm không nhắc đến Christian Schmidt, Đại diện cấp cao quốc tế giám sát việc thực thi Hiệp định Dayton cho đến khi ông từ chức hồi tháng 5. Nhưng điều đó không có nghĩa là ông không liên quan đến câu chuyện.
Việc loại bỏ Schmidt là một mục tiêu được ghi rõ trong hợp đồng của chính khách hàng này với một công ty vận động hành lang khác tại Washington, Dickens & Madson.
Hai tuần sau khi từ chức, Schmidt nói:
“Tôi chỉ có thể nói rằng đã có một sức ép rất lớn và đáng ngạc nhiên đến từ nước Mỹ”.
Ông không nói rõ sức ép đó đến từ ai.
Con gái của Chánh văn phòng Nhà Trắng làm việc bên trong công ty vận động hành lang cho khách hàng này, che giấu dấu vết tham gia của mình trong các công việc của họ, trong khi mẹ cô điều hành Nhà Trắng.
Đó là cách chúng tôi nhìn nhận sự việc, và đó là nơi chúng tôi tìm thấy ý nghĩa bất ngờ trong câu nói của Schmidt.
“Không phải người vận động hành lang”
Luật pháp không căn cứ vào việc cô tự gọi mình là gì.
Đạo luật Đăng ký Đại diện cho Lợi ích Nước ngoài (FARA) áp dụng đối với bất kỳ ai hành động “theo lệnh, yêu cầu, hoặc dưới sự chỉ đạo hay kiểm soát” của một chủ thể nước ngoài, đồng thời tham gia vào các hoạt động chính trị, làm “cố vấn quan hệ công chúng, đại diện quảng bá, nhân viên dịch vụ thông tin hoặc cố vấn chính trị”, hoặc đại diện cho lợi ích của chủ thể đó trước các quan chức Mỹ.
Hướng dẫn của chính Bộ Tư pháp Mỹ nêu rõ:
“Mọi đối tác, viên chức, giám đốc, cộng sự, nhân viên và đại diện của một tổ chức đã đăng ký”, nếu hành động nhằm thúc đẩy lợi ích của chủ thể nước ngoài, đều phải nộp bản đăng ký rút gọn.
Garcia đã nộp đăng ký. Trujillo cũng đã nộp.
Katie Wiles thì không.
Việc biên tập bài phát biểu của một lãnh đạo nước ngoài và chuẩn bị phản ứng của chính quyền người đó trước một bài đăng của tổng thống Mỹ, theo bất kỳ cách đọc nào của đạo luật, đều là công việc quan hệ công chúng cho một chủ thể nước ngoài — nếu các nguồn tin của Klix xác định đúng khách hàng.
Cố tình không đăng ký có thể bị phạt tù đến 5 năm và phạt tiền 250.000 USD.
Continental chưa xác nhận rằng Katie Wiles từng làm việc với chính quyền Republika Srpska hoặc với Dodik. Tuyên bố phủ nhận của công ty vẫn được ghi nhận.
Chuyến đi
Vào giữa tháng 8, Katie Wiles đã dành hai ngày tại Republika Srpska.
Continental cho biết chuyến đi nhằm phục vụ một khách hàng Mỹ khác, John V. Calce của TXC Energy, công ty muốn xây dựng một đường ống dẫn khí tại khu vực này. Công ty cũng tuyên bố rằng cô “chưa từng trao đổi với bất kỳ quan chức nào của Chính phủ Mỹ về Republika Srpska”.
Chính cô đăng hình ảnh tại một trường bắn, đứng cạnh Željko Budimir, Bộ trưởng Nội vụ của thực thể này, với dòng chú thích:
“Phần lớn là công việc + một chút vui chơi nghiêm túc!”
CBS đã xác minh địa điểm và thời điểm diễn ra chuyến đi vào mùa hè.
Ngày 12/10, tám ngày sau cuộc bỏ phiếu, Dodik đăng thông tin rằng Budimir và người đứng đầu trung tâm huấn luyện cảnh sát đã trao cho ông “giấy chứng nhận ghi nhận đóng góp, một tấm bảng lưu niệm và một khẩu súng lục” nhân dịp kỷ niệm 10 năm thành lập trung tâm.
Năm tuần sau bức ảnh tại trường bắn, mẹ cô đã tiếp cuộc gặp do Garcia đề nghị.
Klix
Klix không phải là một cơ quan truyền thông ở Washington, và đây cũng không phải lần đầu tiên trang tin này đối mặt với những sự việc như vậy.
Tháng 12/2014, Klix công bố một đoạn ghi âm của Cvijanović, khi đó là Thủ tướng Republika Srpska, trong đó bà thảo luận về việc chi tiền cho các nghị sĩ để xây dựng đa số trong nghị viện.
Ngay sau đó, cảnh sát Republika Srpska và cảnh sát bang Sarajevo đã khám xét tòa soạn theo lệnh của tòa án.
Republika Srpska tuyên bố đoạn ghi âm khi đó đã bị chỉnh sửa.
Đối với những đoạn ghi âm lần này, họ chưa đưa ra tuyên bố nào.
Điều tiếp theo sẽ là một hồ sơ đăng ký.
Bản bổ sung tiếp theo trong hồ sơ đăng ký FARA của Continental phải được nộp vào tháng 2. Hồ sơ đó sẽ cho thấy Katie Wiles có nộp bản đăng ký rút gọn hay không.
Bộ phận FARA của Bộ Tư pháp cũng đọc Klix. Trong khi đó, từ ngày 3/1, Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, với Bill Keating phụ trách hồ sơ châu Âu, có thể yêu cầu cung cấp phần còn lại của đoạn ghi âm.
Susie Wiles rời Nhà Trắng hôm thứ Sáu để chuyển sang hoạt động chính trị của Trump. Tên con gái bà không xuất hiện trong bất kỳ hồ sơ đăng ký nào, nhưng lại xuất hiện trong đoạn ghi âm.
Câu hỏi đầu tiên mà chính quyền Nhà Trắng dưới thời Stephen Miller phải đối mặt về Bosnia sẽ là: Người từng giữ chức Chánh văn phòng Nhà Trắng, người đã tiếp cuộc gặp ngày 21/9, có biết con gái mình đang biên tập tài liệu gì trong tuần đó hay không?