TG: TQS
Chỉ trong chưa đầy một năm, số người nhận trợ cấp thực phẩm SNAP (còn được gọi là Food Stamps) tại tiểu bang Arizona đã giảm gần một nửa. Khoảng 440,000 người bị loại khỏi chương trình, dù nhiều người trong số đó vẫn có đủ điều kiện nhận trợ giúp.
Đây không hẳn là bằng chứng cho thấy chuyện gian lận đã được dẹp bỏ, như một số chính trị gia Cộng hòa tuyên bố. Phần lớn những người mất trợ cấp không gian lận. Họ bị loại vì không vượt qua nổi một mê hồn trận của giấy tờ do đạo luật “One Big Beautiful Bill” của Trump lập ra.
Đạo luật này áp đặt những khoản phạt khổng lồ đối với các tiểu bang có tỷ lệ sai sót cao trong việc quản lý chương trình Food Stamps. Arizona có thể bị phạt tới 300 triệu đô la, một số tiền lớn đến mức giới chức tiểu bang đã cảnh báo rằng chương trình có thể phải đóng cửa hoàn toàn.
Để tránh bị phạt, Arizona siết chặt việc kiểm tra hồ sơ, yêu cầu người dân cung cấp đầy đủ giấy tờ xác nhận. Có người phải xin hàng xóm ký giấy chứng minh ai đang sống trong nhà. Người sống bằng tiền xin ngoài đường thậm chí còn bị yêu cầu chứng minh số tiền mà những người xa lạ đã bỏ vào lon của họ.
Trong khi yêu cầu về giấy tờ tăng lên, chính quyền tiểu bang lại cắt giảm một phần ba số nhân viên chuyên xét duyệt hồ sơ. Điện thoại không có người trả lời, hồ sơ tồn đọng nhiều tháng và người dân phải ngồi chờ tại văn phòng suốt 5 tiếng đồng hồ. Có người nhận được thư thông báo vào tháng Ba nhưng lại bị yêu cầu phải trả lời trước thời hạn trong tháng Hai. Một phụ nữ tức giận hỏi: “Trông tôi có giống người có thể chế tạo một cái máy đi ngược thời gian không?”
Đằng sau những con số thống kê khô khan là cuộc sống khốn khó của biết bao gia đình.
Bà Dee McDonald, 65 tuổi, từng bị ung thư và chỉ còn nặng khoảng 31 ký, phải nhịn ăn để nuôi 3 đứa cháu trai. Bà trộn bột vào thịt gà tây xay để kéo dài các bữa ăn và hoãn việc trả tiền nhà vì phải chi tiền mua thực phẩm.
Một bà mẹ khác phải bán chiếc TV để trả tiền thuê nhà. Bà sụt hơn 20 ký và có lúc nghĩ đến việc ăn trộm thức ăn ở siêu thị. Một người mẹ sáu con làm việc trong nhà hàng của người bạn để đổi lấy thức ăn cho con. Đau lòng nhất có lẽ là câu chuyện của một bà mẹ bị điếc phải sống nhờ 150 đô la mỗi tuần mà cô con gái 20 tuổi kiếm được nhờ bán máu.
“Tôi là mẹ của con bé. Lẽ ra tôi phải là người nuôi nó — vậy mà chúng tôi lại phải sống nhờ máu của nó,” bà nói.
Những người ủng hộ luật mới gọi đây là nỗ lực chống gian lận và khuyến khích tinh thần tự lực. Nhưng “tỷ lệ sai sót” mà họ viện dẫn phần lớn không phải do gian lận. Đó thường là những nhầm lẫn ngoài ý muốn trong quá trình tính toán thu nhập và chi phí phức tạp, nhiều khi do chính nhân viên xét duyệt hồ sơ gây ra.
Điều đáng nói là những đợt cắt giảm Food Stamps sâu rộng nhất trong lịch sử này được dùng một phần để trang trải cho chương trình giảm thuế của Trump — trong khi phần lớn quyền lợi lại rơi vào tay giới giàu có. Chính quyền Trump tiết kiệm tiền bằng cách gây thêm khó khăn cho những gia đình đang phải chật vật kiếm từng bữa ăn, để có thể giảm thuế cho những người vốn đã dư thừa.
Arizona có thể là trường hợp đặc biệt nghiêm trọng, nhưng không phải là trường hợp duy nhất. Số người nhận Food Stamps trên toàn quốc đã giảm khoảng 10%; tại Louisiana giảm 21% và tại Florida giảm 20%. Khi các khoản tiền phạt liên bang bắt đầu có hiệu lực, tình trạng này có thể còn lan rộng hơn. Một số tiểu bang thậm chí đang tính đến khả năng hoàn toàn rút khỏi chương trình Food Stamps.
Không ai phản đối việc ngăn chặn gian lận và sửa chữa sai sót. Nhưng một hệ thống muốn loại bỏ vài người không đủ điều kiện mà cuối cùng lại đẩy hàng trăm ngàn người đủ điều kiện vào cảnh đói khát thì đó không còn là cải tổ.
Mà nó là sự tàn nhẫn được che đậy bằng thủ tục hành chính.
Trên giấy tờ, chính quyền Trump lạnh lùng gọi việc làm này là “giảm sai sót.” Nhưng ngoài đời, cái giá phải trả là những bữa thiếu ăn, những gia đình sắp bị đuổi khỏi nhà, những gói khoai tây chiên phải giấu kín để dành cho bữa tối, và đau đớn nhất là những người mẹ phải sống nhờ số tiền con mình kiếm được bằng cách bán máu.
Trump và Đảng Cộng hòa không chỉ cắt giảm một chương trình trợ cấp. Họ đã dựng lên một bộ máy hành chính rườm rà để âm thầm đẩy người nghèo ra khỏi mạng lưới an sinh, rồi dùng chính sự sụt giảm ấy làm bằng chứng rằng chính sách của họ đã “thành công.”
Trong lúc hàng trăm ngàn người nghèo bị tước phiếu thực phẩm và những bà mẹ phải nhịn ăn để nuôi con, Trump vẫn say mê với những công trình phô trương như xây ballroom, dát vàng các pho tượng, tổ chức cuộc đua xe ngay giữa thủ đô và dựng một khải hoàn môn khổng lồ nhằm thỏa mãn lòng tự tôn của mình.
Một chính quyền để dân mình đói, trong khi thủ đô được biến thành sân khấu tôn vinh lãnh tụ, thì đó không chỉ là sai lầm về chính sách mà còn là sự phá sản lương tâm!
Nguồn: DeParle, J. (2026, July 20). Faced with piles of new paperwork, people are losing food stamps. The New York Times