Bầu cử giữa kỳ Mỹ 2026: Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện

0
4
Scott Colom
Kết quả chính đã được xác định

Cập nhật đến sáng 12/11/2026, giờ CaliforniaCuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11/2026 đã tạo ra sự thay đổi lớn trong tương quan quyền lực ở Washington: Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội, chấm dứt thế kiểm soát thống nhất của Đảng Cộng hòa dưới thời Tổng thống Donald Trump.

Đây không chỉ là thay đổi số ghế. Nó mở ra khả năng Quốc hội trở thành một trung tâm giám sát độc lập hơn đối với Nhà Trắng trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Trump. Tuy nhiên, kết quả bầu cử chưa đồng nghĩa các cuộc điều tra đã bắt đầu hoặc chính sách của tổng thống lập tức bị đảo ngược.(AP News)

1. Tương quan quyền lực mới

Hạ viện

255

Dân chủ

Ước tính hiện tại của AP

Thượng viện

54

Dân chủ

Số ghế tối thiểu dự kiến

AP cho biết Dân chủ đang hướng tới ít nhất 255 ghế Hạ viện và 54 ghế Thượng viện. Hơn một chục cuộc đua vẫn chưa được phân định vào thời điểm bài AP ngày 11/11 được cập nhật, nên số ghế cuối cùng có thể còn tăng.

AP News

 

Điểm cần lưu ý: các con số trên là dự báo/ước tính theo kết quả kiểm phiếu và tuyên bố người thắng của các hãng tin, không phải tất cả các bang đã hoàn tất chứng nhận chính thức.

2. Những chiến thắng mang tính bước ngoặt

Texas – James Talarico

Talarico giành ghế Thượng viện, đánh dấu chiến thắng của một ứng viên Dân chủ tại bang Texas sau hơn 30 năm không có ứng viên Dân chủ nào thắng chức vụ cấp bang. Trump đã công khai ủng hộ đối thủ của ông.

South Carolina – Annie Andrews

Andrews đánh bại ứng viên Cộng hòa Darline Graham, tạo thêm một ghế Dân chủ tại bang vốn có truyền thống ủng hộ Cộng hòa.

Maine – Troy Jackson

Jackson đánh bại Thượng nghị sĩ Cộng hòa Susan Collins, một trong những chính trị gia Cộng hòa có khả năng thắng cử ở các cuộc đua khó.

North Carolina – Roy Cooper

Cựu thống đốc Dân chủ giành ghế Thượng viện còn bỏ trống, giúp đảng này tăng thêm quyền kiểm soát tại Thượng viện.

Texas – Gina Hinojosa

Hinojosa đánh bại Greg Abbott trong cuộc đua thống đốc. Đây là chiến thắng cấp bang có ý nghĩa lớn, bên cạnh kết quả tại Thượng viện.

AP News+1

Ở Hạ viện, Dân chủ đã giành thêm hơn 40 ghế từ Cộng hòa theo thống kê của CBS. Những chiến thắng đáng chú ý gồm các địa hạt tại Texas, Iowa, Ohio, North Carolina, Pennsylvania và nhiều bang khác.

CBS News

 

3. Vì sao cử tri thay đổi lựa chọn?

AP ghi nhận ba nhóm vấn đề nổi bật trong cuộc bầu cử:

  • Chi phí sinh hoạt: Khoảng 8/10 cử tri được khảo sát nói lạm phát gây khó khăn tài chính ở mức vừa hoặc nghiêm trọng.

  • Tham nhũng và xung đột lợi ích: Khoảng một nửa cử tri xem tham nhũng chính quyền và chi phí sinh hoạt là những yếu tố có tính quyết định khi bỏ phiếu.

  • Chiến tranh Iran: Cuộc chiến trở thành một trong những vấn đề chính trị nổi bật, cùng với bất mãn về kinh tế và cách điều hành của chính quyền.

AP Voter Poll cũng ghi nhận khoảng 60% cử tri cho rằng Trump ưu tiên lợi ích cá nhân hơn lợi ích đất nước. Đây là kết quả khảo sát về nhận thức của cử tri, không phải kết luận pháp lý về hành vi của tổng thống.

AP News

 

4. Những cuộc đua chưa ngã ngũ

Tính đến thông tin AP công bố ngày 11/11:

Cuộc đua Tình trạng
Mississippi – Thượng viện Dân chủ Scott Colom dẫn khoảng 2.600 phiếu trước Cindy Hyde-Smith
Alaska – Thượng viện Mary Peltola dẫn khoảng 2.500 phiếu trước Dan Sullivan; còn phiếu vắng mặt và kiểm phiếu theo lựa chọn xếp hạng
Hạ viện North Carolina Bốn địa hạt còn chưa phân định
Minnesota, Tennessee Một số cuộc đua có khoảng cách chỉ vài trăm phiếu
South Carolina District 2 Đang kiểm phiếu lại
Kansas – thống đốc Cindy Holscher dẫn sát nút, có kiểm toán bằng kiểm phiếu tay

Các kết quả này có thể làm tăng thêm số ghế của Dân chủ, nhưng không còn làm thay đổi thực tế rằng đảng này đã giành quyền kiểm soát cả hai viện.

AP News+1

 

5. Điều gì sẽ thay đổi khi Quốc hội mới bắt đầu hoạt động?

Bắt đầu từ tháng 1/2027

Đây là phần có ý nghĩa nhất đối với những hồ sơ ông đang theo dõi.

Lĩnh vực Khả năng giám sát của Quốc hội mới
Tình báo Điều tra việc chính quyền gây sức ép lên phân tích tình báo, sa thải nhân sự và chia sẻ thông tin với đồng minh
Ukraine Kiểm tra việc trì hoãn, chuyển hướng hoặc giữ lại viện trợ và thông tin tình báo
Starlink/Starshield Điều tra quyền kiểm soát hạ tầng liên lạc có ý nghĩa quân sự
Nga – Mỹ Kiểm tra các kênh đàm phán không chính thức, nhiệm vụ của đặc phái viên và hồ sơ tiếp xúc
Kushner – Witkoff Điều tra xung đột lợi ích, quan hệ tài chính và vai trò trong các cuộc thương lượng
Lukoil – Novatek Kiểm tra giấy phép, tài sản, nguồn vốn và hiệu quả thực thi lệnh trừng phạt

AP cho biết lãnh đạo Dân chủ dự định sử dụng quyền lực mới để mở rộng điều tra đối với các quan chức cấp cao trong chính quyền Trump, tài sản gia đình tổng thống và các vấn đề liên quan đến Pete Hegseth cùng Elon Musk. Hakeem Jeffries cũng đã nêu chương trình 100 ngày tập trung vào chi phí sinh hoạt và giám sát hành pháp.

AP News

 

Tuy nhiên, có ba giới hạn cần nhớ:

  1. Quốc hội có thể điều tra và yêu cầu giải trình, nhưng không thể tự mình kết luận một người phạm tội.

  2. Trump vẫn là tổng thống, giữ quyền phủ quyết và quyền điều hành hành pháp.

  3. Các cuộc điều tra có thể gặp phản kháng từ Nhà Trắng, tranh chấp về đặc quyền hành pháp và những vụ kiện kéo dài.

6. Ý nghĩa đối với chính sách Nga và Ukraine

Từ những dữ kiện hiện có, có thể xác định ba thay đổi về môi trường chính trị:

  • Trump sẽ phải đối diện với một Quốc hội do đảng đối lập kiểm soát cả hai viện.

  • Các quyết định liên quan đến tình báo, viện trợ Ukraine và những thỏa thuận với Nga sẽ chịu sức ép giải trình lớn hơn.

  • Những người tham gia đàm phán không chính thức có thể trở thành đối tượng bị yêu cầu cung cấp tài liệu, khai báo lợi ích và giải trình trước Quốc hội.

Nhưng chưa thể kết luận Quốc hội mới sẽ lập tức ngăn được Trump đàm phán với Putin, khôi phục toàn bộ viện trợ Ukraine hay chấm dứt các kênh ngoại giao riêng. Những việc đó cần hành động lập pháp, ngân sách, điều tra và đôi khi cả phán quyết của tòa án.

7. Ba hồ sơ nên theo dõi sát từ nay đến tháng 1/2027

Hồ sơ 1 – Tình báo và Nga

Ai đã tiếp cận thông tin tình báo về Nga, Ukraine và những quan hệ tài chính liên quan đến Kushner? Quốc hội có thể yêu cầu những hồ sơ nào từ các cơ quan tình báo đồng minh?

Hồ sơ 2 – Starlink và viện trợ Ukraine

Ai có quyền quyết định việc cung cấp hoặc hạn chế hệ thống liên lạc chiến trường? Những quyết định nào đã làm thay đổi khả năng tác chiến của Ukraine?

Hồ sơ 3 – Dầu khí và lợi ích tư nhân

Ai hưởng lợi từ các dự án Nga – Mỹ, thương vụ tài sản Lukoil và những dự án năng lượng tại Alaska? Có sự giao thoa nào giữa lợi ích kinh doanh và quyết định ngoại giao?

Kết luận: Cuộc bầu cử giữa kỳ 2026 đã tạo ra một thay đổi thể chế quan trọng: Trump không còn có một Quốc hội cùng đảng kiểm soát cả hai viện để hỗ trợ chương trình nghị sự của mình. Từ tháng 1/2027, Hạ viện và Thượng viện do Dân chủ kiểm soát có thể sử dụng quyền lập pháp, ngân sách và điều tra để giám sát hành pháp sâu hơn.

Đối với Ukraine, Nga và các thương vụ kinh tế xuyên quốc gia, điều đáng theo dõi không chỉ là Trump sẽ ký thỏa thuận gì với Putin, mà còn là Quốc hội mới có thể buộc chính quyền công khai cơ sở pháp lý, hồ sơ đàm phán, dòng tiền và những người hưởng lợi từ các quyết định đó đến mức nào.

Nguồn theo dõi kết quả: AP – Tổng hợp các cuộc đua còn chưa phân định · CBS – Kết quả Hạ viện · CBS – Kết quả Thượng viện · CFR – Phân tích bầu cử 2026.

Đúng. Scott Colom đã thắng ghế Thượng viện liên bang tại Mississippi. Tin mới nhất ngày 11–12/11 xác nhận Associated Press (AP) đã tuyên bố Colom thắng, CNN và CBS cũng dự báo kết quả theo hướng này. Đặc biệt, Thượng nghị sĩ Cộng hòa đương nhiệm Cindy Hyde-Smith đã nhận thua và chúc mừng Colom.

Reuters+3

 

Một số điểm đáng chú ý:

  • Scott Colom (Dân chủ): dẫn khoảng 4.600 phiếu, tương đương 0,5 điểm phần trăm, theo số liệu khi AP gọi tên người thắng.

  • Cindy Hyde-Smith (Cộng hòa): đã nhận thua.

  • Ý nghĩa lịch sử: Colom trở thành người da đen đầu tiên được cử tri Mississippi bầu vào Thượng viện kể từ thời Tái thiết sau Nội chiến.

  • Ý nghĩa đối với Thượng viện: chiến thắng này nâng số ghế Dân chủ lên ít nhất 55–44, còn cuộc đua tại Alaska chưa ngã ngũ.(The Washington Post)

Một điểm cần phân biệt: AP đã tuyên bố Colom thắng và đối thủ đã nhận thua, nhưng điều đó không đồng nghĩa thủ tục chứng nhận kết quả chính thức của bang đã hoàn tất. Theo các bản tin ngày 11/11, Mississippi dự kiến hoàn tất chứng nhận vào ngày 13/11.(The Washington Post)

Như vậy, thông tin tôi đưa trước đó rằng Scott Colom vẫn đang dẫn phiếu và chưa có kết quả là đã lỗi thời. Chiến thắng của ông nâng số ghế Dân chủ tại Thượng viện lên ít nhất 55, làm thay đổi thêm tương quan quyền lực của Quốc hội khóa mới.