VietnamWeek | Ngày 21/10/2026
Điều tra của ProPublica cho biết các quan chức chính trị tại Bộ Nội An từng yêu cầu cơ quan an ninh mạng liên bang bí mật thu thập và xâm nhập một máy bỏ phiếu, sau đó chuyển kết quả cho Tòa Bạch Ốc mà không thông báo cho nhà sản xuất. Kế hoạch không được thực hiện, một phần vì các chuyên viên có năng lực cần thiết đã bị sa thải trong đợt cắt giảm nhân sự của chính quyền Trump.
Một yêu cầu khác thường đối với cơ quan bảo vệ bầu cử
Theo cuộc điều tra của ProPublica, công bố ngày 19/10/2026, vài tháng sau khi Tổng thống Donald Trump trở lại Tòa Bạch Ốc đầu năm 2025, các quan chức do bổ nhiệm chính trị tại Bộ Nội An (DHS) đã đưa ra một yêu cầu bất thường đối với Cơ quan An ninh mạng và Hạ tầng (CISA): bí mật tìm cách có được một máy bỏ phiếu, kiểm tra hệ thống và thử xâm nhập để tìm các điểm yếu bảo mật.
Theo hai cựu quan chức chính quyền am hiểu sự việc được ProPublica phỏng vấn, những người đưa ra yêu cầu muốn CISA báo cáo kết quả để chuyển lên Tòa Bạch Ốc. Đáng chú ý, nhân viên CISA còn được yêu cầu không thông báo cho nhà sản xuất nếu phát hiện lỗ hổng bảo mật.
Đây là điểm khác biệt quan trọng so với hoạt động kiểm tra an ninh mạng thông thường. CISA có nhiệm vụ hỗ trợ các cơ quan bầu cử cấp tiểu bang và địa phương bảo vệ hệ thống trước những cuộc tấn công mạng. Khi phát hiện lỗ hổng, việc phối hợp với nhà sản xuất để khắc phục là một phần quan trọng của quy trình bảo mật có trách nhiệm.
Việc kiểm tra máy bỏ phiếu để tìm lỗ hổng không tự thân là bất thường. Các chuyên gia an ninh mạng thường xuyên thực hiện kiểm thử xâm nhập nhằm phát hiện điểm yếu trước khi kẻ tấn công khai thác chúng. Vấn đề trong trường hợp này là tính bí mật của yêu cầu, việc không thông báo cho nhà sản xuất và mục đích chuyển kết quả trực tiếp cho Tòa Bạch Ốc.
Theo ProPublica, một cựu quan chức cho biết các nhân viên chuyên môn của CISA lo ngại kết quả kiểm tra có thể bị sử dụng để phủ nhận những kết quả bầu cử mà một số người không chấp nhận. Đây là sự lo ngại được người được phỏng vấn nêu ra, không phải bằng chứng cho thấy chính quyền đã thực sự sử dụng kết quả kiểm tra để thay đổi hay vô hiệu hóa kết quả bầu cử.
Nghịch lý của đợt cắt giảm nhân sự DOGE
Chi tiết đáng chú ý thứ hai là yêu cầu này cuối cùng không được thực hiện.
Theo hai nguồn tin được ProPublica dẫn lời, nhân viên chuyên môn CISA nhiều lần nói với các quan chức chính trị rằng họ không thể tiến hành hoạt động như yêu cầu. Một phần nguyên nhân là những nhân sự có khả năng thực hiện nhiệm vụ đã bị cho nghỉ việc trong đợt cắt giảm nhân sự do sáng kiến Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE) của Elon Musk thúc đẩy.
Sau nhiều lần bị phản hồi rằng yêu cầu không khả thi, các quan chức chính trị ngừng thúc ép CISA thực hiện.
Nghịch lý nằm ở chỗ chính quyền Trump thường nhấn mạnh nguy cơ gian lận và khả năng máy bỏ phiếu bị xâm nhập, nhưng theo cuộc điều tra, một yêu cầu kiểm tra do chính các quan chức trong chính quyền đưa ra lại vấp phải tình trạng thiếu nhân sự chuyên môn.
ProPublica cho biết trong nhiệm kỳ thứ hai của Trump, hơn 1.000 nhân viên CISA đã bị sa thải hoặc buộc rời cơ quan, khiến quy mô nhân sự giảm khoảng một phần ba. Đề xuất ngân sách năm 2027 của tổng thống còn dự kiến cắt giảm thêm 700 triệu USD kinh phí CISA, có khả năng dẫn đến khoảng 900 đợt cắt giảm nhân sự bổ sung.
Những con số này cho thấy tranh luận về an ninh bầu cử không chỉ liên quan đến việc có thể xâm nhập máy bỏ phiếu hay không. Nó còn liên quan đến năng lực thực tế của cơ quan liên bang trong việc phát hiện, đánh giá và xử lý những nguy cơ an ninh mạng.
Vì sao việc không thông báo cho nhà sản xuất đáng quan tâm?
Trong lĩnh vực an ninh mạng, khi phát hiện lỗ hổng có thể ảnh hưởng đến một hệ thống đang được sử dụng, quy trình thông thường là đánh giá mức độ nguy hiểm, phối hợp với bên chịu trách nhiệm về sản phẩm và tìm cách khắc phục trước khi thông tin có thể bị khai thác.
Nếu cơ quan kiểm tra phát hiện lỗ hổng nhưng không thông báo cho nhà sản xuất, điểm yếu đó có thể vẫn tồn tại. Tuy nhiên, mức độ rủi ro còn phụ thuộc vào loại lỗ hổng, khả năng khai thác, phạm vi tiếp cận máy móc và việc thông tin được bảo vệ ra sao.
Trong trường hợp này, ProPublica không đưa ra bằng chứng rằng một máy bỏ phiếu đã bị xâm nhập theo yêu cầu nói trên, cũng không báo cáo rằng một lỗ hổng cụ thể được phát hiện từ hoạt động đó. Theo bài điều tra, kế hoạch không được thực hiện.
Do đó, không thể suy diễn rằng máy bỏ phiếu đã bị xâm nhập hoặc phiếu bầu đã bị thay đổi. Điều có cơ sở để đặt câu hỏi là quy trình giám sát, mục đích sử dụng kết quả và việc bảo đảm mọi hoạt động kiểm tra đều phục vụ an ninh bầu cử thay vì lợi ích chính trị.
CISA suy yếu khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đến gần
Vụ việc xuất hiện trong bối cảnh quan hệ giữa CISA và các cơ quan bầu cử tiểu bang đang gặp khó khăn.
Theo cùng cuộc điều tra, một số quan chức bầu cử cấp tiểu bang cho biết họ không nhận được sự hỗ trợ cần thiết từ CISA trong những giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026. Một số người còn lo ngại rằng thông tin nhạy cảm từng chia sẻ với cơ quan liên bang có thể không còn được bảo vệ như trước.
Những lo ngại này bắt nguồn từ nhiều vấn đề rộng hơn, bao gồm việc công bố các tài liệu liên quan đến cuộc bầu cử năm 2020, sự suy giảm nhân sự và những bất đồng về cách chính quyền xử lý các cáo buộc gian lận bầu cử.
Tòa Bạch Ốc đã bác bỏ những chỉ trích về cách xử lý an ninh bầu cử. Phát ngôn viên Lauren Bis tuyên bố Tổng thống Trump đã làm nhiều hơn bất kỳ tổng thống nào khác để bảo đảm các cuộc bầu cử tự do và công bằng. DHS và CISA không trả lời yêu cầu phỏng vấn và danh sách câu hỏi chi tiết của ProPublica.
Như vậy, cần phân biệt giữa lập trường chính thức của chính quyền và những thông tin do các cựu quan chức, chuyên gia an ninh mạng cùng giới chức bầu cử tiểu bang cung cấp cho cuộc điều tra.
Vấn đề cốt lõi: Ai giám sát việc kiểm tra an ninh bầu cử?
Máy bỏ phiếu là một thành phần của hạ tầng bầu cử, nhưng việc bảo đảm tính toàn vẹn của bầu cử Mỹ còn phụ thuộc vào nhiều lớp bảo vệ: hệ thống ghi nhận phiếu, hồ sơ giấy có thể kiểm chứng, quy trình kiểm toán, giám sát của tiểu bang và khả năng phối hợp giữa các cơ quan.
CISA được thành lập với vai trò hỗ trợ bảo vệ hạ tầng trọng yếu, trong đó có hệ thống bầu cử. Hiệu quả của cơ quan này phụ thuộc không chỉ vào công nghệ mà còn vào chuyên môn của nhân viên, sự độc lập trong đánh giá kỹ thuật và lòng tin của các đối tác.
Vụ việc do ProPublica công bố đặt ra ba câu hỏi cần được làm rõ:
- Thẩm quyền: Ai phê chuẩn yêu cầu bí mật thu thập và kiểm tra máy bỏ phiếu, và cơ sở pháp lý của yêu cầu đó là gì?
- Minh bạch và giám sát: Vì sao nhà sản xuất không được thông báo nếu phát hiện lỗ hổng, và cơ chế nào bảo đảm kết quả kiểm tra không bị sử dụng sai mục đích?
- Năng lực bảo vệ bầu cử: Việc cắt giảm nhân sự ảnh hưởng thế nào đến khả năng hỗ trợ các tiểu bang phát hiện và xử lý những mối đe dọa thực sự?
Những câu hỏi này cần được trả lời bằng hồ sơ, lời khai và kết quả điều tra độc lập, thay vì dựa trên suy đoán về động cơ chính trị.
Kết luận: Cuộc điều tra của ProPublica chưa chứng minh có hành vi xâm nhập máy bỏ phiếu hay thay đổi kết quả bầu cử từ yêu cầu nói trên. Nhưng nó phơi bày một vấn đề quản trị đáng được Quốc hội và các cơ quan giám sát xem xét: khi một cơ quan liên bang vừa chịu sức ép chính trị, vừa mất đi một phần đáng kể nhân lực chuyên môn, ai sẽ bảo đảm hoạt động kiểm tra an ninh bầu cử vẫn được tiến hành đúng thẩm quyền, đúng quy trình và vì lợi ích công cộng?
Trong một nền dân chủ, bảo vệ bầu cử không chỉ có nghĩa là tuyên bố rằng gian lận không thể xảy ra. Điều đó còn đòi hỏi những quy trình kiểm chứng độc lập, năng lực kỹ thuật đủ mạnh và sự tin cậy giữa chính quyền liên bang với những người trực tiếp tổ chức bầu cử tại các tiểu bang.
Nguồn chính: Andy Mannix và Doug Bock Clark, ProPublica, “Trump Appointees Asked a Federal Cybersecurity Agency to Secretly Acquire a Voting Machine — and Hack It,” ngày 19/10/2026. Các thông tin về yêu cầu bí mật và việc nhân sự bị cắt giảm được quy thuộc cho những nguồn tin mà ProPublica phỏng vấn; các nhận định về nguy cơ sử dụng kết quả sai mục đích không được trình bày như sự kiện đã được chứng minh.