5 nhân vật quanh Nhà Trắng bị đặt nghi vấn có liên hệ với mạng lưới lợi ích của Nga tại Balkan

Bản tin này đặt ra một vấn đề đáng chú ý về an ninh quốc gia Hoa Kỳ: liệu các mối quan hệ kinh doanh, vận động hành lang và ngoại giao không chính thức của những người quanh Donald Trump có tạo ra những kênh ảnh hưởng mà Nga có thể khai thác hay không?

Bài viết kết nối năm nhân vật với Republika Srpska, thực thể chính trị của người Serb tại Bosnia và Herzegovina, cùng những dự án năng lượng và hợp đồng tư vấn ở Đông Nam Âu. Bài cũng mở rộng câu chuyện sang một nhà tài trợ cho dự án phòng khiêu vũ của Nhà Trắng, vấn đề Starlink, dầu diesel Nga và nguy cơ can thiệp bầu cử Mỹ.

Tuy nhiên, cần phân biệt ngay từ đầu ba cấp độ thông tin:

• Thông tin có thể kiểm chứng: chức vụ, hợp đồng, khoản thanh toán, hồ sơ doanh nghiệp và những cuộc gặp đã được ghi nhận.

• Cáo buộc hoặc nhận định của nguồn tin: các nhân vật đang phục vụ lợi ích của Moscow, hoặc chính quyền Trump đang tìm cách dọn dẹp dấu vết trước khi phe Dân chủ kiểm soát Hạ viện.

• Giả thuyết về động cơ và trao đổi lợi ích: Nga có thể cung cấp sự hỗ trợ chính trị hoặc can thiệp bầu cử để đổi lấy những nhượng bộ từ phía Mỹ.

Ba cấp độ này có liên quan với nhau, nhưng không thể coi chúng là một và cùng một sự thật đã được chứng minh.

I. Bản dịch đầy đủ

ĐỘC QUYỀN: 5 nhân vật trong Nhà Trắng có liên hệ với một thực thể bị cáo buộc là đại diện lợi ích Nga tại Balkan

Bản ghi từ chương trình phát trực tiếp của Zev Shalev.

Tác giả: Zev Shalev, Olga Lautman và Lev Parnas — ngày 16 tháng 10.

Lev Parnas cho rằng việc sa thải Paolo Zampolli là một động thái dọn dẹp nhân sự trước khi đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Hạ viện. Olga Lautman nhận định Republika Srpska là một lực lượng ủy nhiệm của Điện Kremlin, đồng thời cho rằng bất kỳ ai làm ăn tại đó đều đang phục vụ Moscow. Trong chương trình Narativ Live, hai người kết nối năm nhân vật quanh Donald Trump với một khu vực ở Balkan.

1. Paolo Zampolli: Bị sa thải vì chức danh ngoại giao hay vì những giao dịch kinh doanh?

Theo Lev Parnas, Paolo Zampolli không bị sa thải vì các thương vụ kinh doanh. Ông bị sa thải vì những người sắp nắm quyền.

Trong chương trình Narativ Live hôm thứ Sáu, Parnas nói:

“Bây giờ đảng Dân chủ sắp tiếp quản. Họ đang cố dọn dẹp những người có thể trở thành mục tiêu mới để đảng Dân chủ điều tra.”

Theo Parnas, vấn đề nằm ở chức danh đặc phái viên, chứ không phải bản thân các hoạt động kinh doanh.

Ông nhớ lại rằng mình từng đề nghị Rudy Giuliani xin cho một chức vụ đặc phái viên, trước khi thực hiện những nhiệm vụ liên quan đến Ukraine. Giuliani đã trả lời:

“Ngay khi chúng tôi bổ nhiệm anh làm đặc phái viên, chúng tôi sẽ đặt một mục tiêu lên lưng anh để đảng Dân chủ nhắm vào.”

Parnas cho rằng Trump vận hành hai hệ thống ngoại giao song song: một hệ thống chính thức và một hệ thống ngầm, không chính thức.

Theo cách nhìn của ông, Zampolli hiện có thể hữu ích với Trump hơn khi hoạt động trong mạng lưới ngoại giao không chính thức đó.

2. Republika Srpska: Mối liên hệ với Nga và các hợp đồng vận động hành lang

Olga Lautman mô tả ngắn gọn khu vực trung tâm của câu chuyện.

Republika Srpska là thực thể chính trị do người Serb chiếm đa số tại Bosnia và Herzegovina. Đây là nơi Zampolli mang đến một tài liệu về các dự án thủy điện vào tháng Hai.

Lautman nói:

“Đó là một lực lượng ủy nhiệm của Điện Kremlin. Bất kỳ ai làm ăn ở đó về cơ bản đều đang làm việc thay mặt Điện Kremlin.”

Bà viện dẫn trường hợp Paul Manafort, cựu cố vấn chiến dịch tranh cử của Trump, người từng tham gia các hoạt động chính trị và vận động ở Montenegro và Georgia trong nhiều năm, theo cách mà Lautman cho rằng đi ngược lợi ích Mỹ.

Theo bà, mô hình đang xuất hiện tại Washington tương tự cách Điện Kremlin vận hành: những người trong cùng một mạng lưới tranh giành hợp đồng và lợi ích, trong khi người đứng đầu thu phần lợi ích của mình.

Lautman nhận xét về Trump:

“Ông ta không thích bất kỳ ai trục lợi nhiều hơn mình. Ông ta giống Putin.”

Đây là nhận định của Lautman, không phải kết luận pháp lý đã được chứng minh.

3. Năm nhân vật được nêu tên

Bản tin tập trung vào năm người hoặc nhân vật thuộc mạng lưới chính trị quanh Trump:

Paolo Zampolli. Ông được nhắc đến trong các hoạt động liên quan đến năng lượng, từng đăng ảnh chụp cùng bộ trưởng năng lượng Romania và tham gia các vấn đề về năng lượng hạt nhân tại Hungary. Trong tháng Hai, ông mang tài liệu về các dự án thủy điện ở Republika Srpska.

Kimberly Guilfoyle. Bài viết dẫn thông tin từ The Wall Street Journal rằng bà thúc đẩy việc đưa khí đốt Mỹ thông qua một doanh nghiệp xây dựng của Hy Lạp, hướng đến Bulgaria, Romania và Ukraine. Tại một bữa tối với bộ trưởng năng lượng Hy Lạp, bà được cho là đã nói:

“Chúng ta có thể làm điều đó với bất kỳ quốc gia nào chúng ta muốn. Chúng ta có thể làm điều đó ngay tại đây.”

Katie Wiles. Công ty vận động hành lang của bà, Continental Strategy, có hợp đồng trị giá 35.000 USD mỗi tháng với Republika Srpska. Katie Wiles là con gái của Susie Wiles, Chánh văn phòng Nhà Trắng.

Thông tin về hợp đồng này đã được các hãng tin khác đưa tin. Tuy nhiên, Continental Strategy cho biết Katie Wiles không trực tiếp liên hệ với các quan chức Mỹ về hoạt động vận động hành lang cho Republika Srpska; chuyến đi của bà tới khu vực này liên quan đến một khách hàng khác.

Center for Western Balkans Studies

+1

Chris LaCivita và James Blair. Hai cố vấn chính trị này được cho là nhận tiền thông qua một công ty luật do Republika Srpska thuê.

Điểm đáng chú ý trong lập luận của bản tin là các mối quan hệ kinh doanh của Guilfoyle và Zampolli đều dẫn đến Bogdan Ivan, bộ trưởng năng lượng Romania. Tác giả coi đây là một đầu mối cần được xem xét để xác định liệu các thương vụ có liên hệ với nhau hay không.

4. Nhân vật thứ sáu: Konstantin Sokolov và quỹ đầu tư 201 triệu USD

Dù tiêu đề nói về năm nhân vật, hai khách mời còn đưa thêm một người vào cuộc thảo luận: Konstantin Sokolov, một nhà tài trợ cho dự án phòng khiêu vũ của Trump tại Nhà Trắng.

Theo cuộc điều tra của Reuters được công bố ngày 15/10, Sokolov được giao lãnh đạo một quỹ đầu tư do Mỹ hậu thuẫn trị giá 201 triệu USD, hoạt động tại vùng Nam Kavkaz và Trung Á.

Reuters cho biết Sokolov có những lợi ích kinh doanh lớn tại Armenia, bao gồm cổ phần trong công ty viễn thông Viva Armenia và mỏ đồng–molypden Teghout. Ông từng điều hành một quỹ đầu tư tập trung vào Nga, quảng bá các mối quan hệ gần gũi với Điện Kremlin.

Những dữ kiện này đặt ra câu hỏi về xung đột lợi ích khi một nhà tài trợ chính trị đồng thời quản lý một quỹ đầu tư công có thể tác động đến các lợi ích kinh doanh riêng của mình. Tuy nhiên, lịch sử kinh doanh với Nga tự nó không chứng minh Sokolov hiện hành động theo chỉ thị của Moscow.

Reuters

+1

Parnas nói ông đã làm việc với các phóng viên Reuters trong cuộc điều tra về Sokolov.

5. Starlink, viện trợ Ukraine và tiền dầu diesel Nga

Parnas liên hệ tranh cãi hiện tại về Starlink với những sự kiện năm 2019.

Ông nói:

“Về cơ bản, chuyện này giống hệt những gì ông ta đã làm năm 2019, khi cử tôi đi đưa ra tối hậu thư đầu tiên.”

Parnas cho rằng Quốc hội không được thông báo và Trump khi ấy đã ngừng khoản viện trợ mà Quốc hội phê chuẩn.

Cần lưu ý rằng đây là cách Parnas diễn giải sự kiện. Để xác định chính xác những gì đã xảy ra, cần đối chiếu lời khai của ông với hồ sơ Quốc hội, tài liệu hành pháp và các tài liệu liên quan đến vụ Ukraine năm 2019.

Về dầu diesel Nga, Lautman nói bà không tin động cơ chỉ là vấn đề tiền bạc:

“Tôi chưa bao giờ thấy một người vội vã đến thế để làm điều gì đó cho Nga trong một khoảng thời gian ngắn như vậy. Tôi rất muốn biết Nga đang trao lại điều gì để đổi lấy việc đó.”

Bà dự đoán rằng câu chuyện có thể kết thúc bằng một lệnh ân xá trên diện rộng cho toàn bộ những người trong chính quyền, áp dụng từ ngày 20/1 cho đến một thời điểm nào đó trong tương lai.

Đây là dự đoán của Lautman, không phải bằng chứng cho thấy đã có một thỏa thuận ân xá như vậy.

6. Nga có thể can thiệp bầu cử Mỹ để đổi lấy lợi ích?

Bản tin kết thúc bằng giả thuyết rằng điều Putin có thể cung cấp để đổi lấy các nhượng bộ từ Washington là khả năng gây rối loạn bầu cử Mỹ.

Nói cách khác, tác giả đặt ra khả năng các vấn đề năng lượng, vận động hành lang, quan hệ kinh doanh và ngoại giao không chính thức không phải những câu chuyện riêng biệt, mà có thể là những mắt xích trong một cuộc mặc cả địa chính trị lớn hơn.

Đây là giả thuyết trung tâm của chương trình. Nhưng bản tin chưa đưa ra bằng chứng trực tiếp chứng minh có một thỏa thuận trao đổi giữa Trump và Putin liên quan đến can thiệp bầu cử.

II. Bình luận: Điều đáng điều tra không chỉ là quan hệ với Nga, mà là cơ chế chuyển hóa ảnh hưởng thành chính sách Mỹ

Tôi cho rằng nên đọc bản tin này như một cuộc điều tra về xung đột lợi ích, ảnh hưởng nước ngoài và những kênh ngoại giao không chính thức. Muốn đánh giá sức nặng của nó, cần tách các mối quan hệ đã được ghi nhận khỏi những cáo buộc về động cơ chính trị.

1. Republika Srpska: Vì sao một thực thể ở Balkan có thể quan trọng với Washington?

Republika Srpska không phải một quốc gia độc lập. Đây là một trong hai thực thể cấu thành Bosnia và Herzegovina theo khuôn khổ hòa bình Dayton năm 1995.

Lãnh đạo chính trị của thực thể này đã thúc đẩy quan hệ gần gũi với Nga và theo đuổi các mục tiêu chính trị gây tranh cãi trong khuôn khổ nhà nước Bosnia và Herzegovina. Moscow có lợi ích chiến lược trong việc duy trì ảnh hưởng tại Tây Balkan, nơi hội nhập châu Âu, NATO và quan hệ với Nga cạnh tranh với nhau.

Điểm cần chú ý không phải cứ làm ăn tại Republika Srpska là làm việc cho Nga. Phát biểu đó của Lautman quá rộng nếu không có bằng chứng riêng cho từng trường hợp.

Vấn đề thực chất là: một chính quyền có quan hệ gần gũi với Moscow có thể dùng tiền thuê các công ty vận động hành lang ở Washington để tác động đến chính sách Mỹ như thế nào?

Một báo cáo về các hoạt động vận động hành lang tại Washington đã ghi nhận hợp đồng 35.000 USD/tháng giữa Republika Srpska và Continental Strategy. Hợp đồng được đăng ký theo quy định về đại diện lợi ích nước ngoài. Các quan hệ như vậy có thể hợp pháp, nhưng vẫn đặt ra câu hỏi về minh bạch và khả năng tiếp cận các quan chức chính phủ.

Center for Western Balkans Studies

+1

2. Trường hợp Katie Wiles: Ranh giới giữa hoạt động hợp pháp và xung đột lợi ích nằm ở đâu?

Đây là một trong những mắt xích cụ thể nhất của câu chuyện.

Susie Wiles

Chánh văn phòng Nhà Trắng

Có vai trò điều phối công việc và tiếp cận cấp cao trong bộ máy hành pháp.

Katie Wiles

Đối tác tại Continental Strategy

Công ty của bà có hợp đồng vận động hành lang cho Republika Srpska với mức phí 35.000 USD/tháng. Công ty nói bà không trực tiếp vận động các quan chức Mỹ về hợp đồng này.

Center for Western Balkans Studies

+1

 

Mối quan hệ mẹ–con không tự động chứng minh có sai phạm. Cũng không thể suy ra rằng Susie Wiles đã sử dụng chức vụ của mình để giúp khách hàng của công ty con gái.

Nhưng từ góc độ quản trị công, có ba câu hỏi cần được trả lời:

• Công ty vận động hành lang có được tiếp cận các quan chức cấp cao nhờ những quan hệ cá nhân trong Nhà Trắng hay không?

• Có cơ chế nào ngăn thông tin nội bộ hoặc ảnh hưởng chính trị được sử dụng để phục vụ khách hàng tư nhân không?

• Các hồ sơ công khai có phản ánh đầy đủ những người thực sự tham gia vận động và những khoản tiền họ nhận được không?

Đó là những câu hỏi có thể kiểm chứng bằng hồ sơ đăng ký đại diện lợi ích nước ngoài, hợp đồng, lịch gặp và thư từ liên quan.

Điểm quan trọng là không nên biến mối quan hệ gia đình thành bằng chứng thay thế cho chứng cứ về hành vi.

3. Konstantin Sokolov: Khi nhà tài trợ chính trị đồng thời quản lý quỹ đầu tư công

Trường hợp Sokolov có một cấu trúc rủi ro khác.

Theo Reuters, ông được giao lãnh đạo quỹ Trans-Caspian Enterprise Fund trị giá 201 triệu USD, trong khi có những lợi ích kinh doanh đáng kể tại Armenia và lịch sử điều hành một quỹ đầu tư tập trung vào Nga.

Reuters

Điều này đặt ra vấn đề về quản trị quỹ và xung đột lợi ích:

• Quỹ đầu tư có thể đưa ra quyết định ảnh hưởng đến doanh nghiệp mà người quản lý sở hữu hoặc có lợi ích tài chính hay không?

• Quy trình thẩm định an ninh và xung đột lợi ích được tiến hành như thế nào?

• Những giao dịch nào cần công khai, từ chối tham gia hoặc được một cơ quan độc lập giám sát?

Ở đây cần phân biệt hai vấn đề.

Xung đột lợi ích không đồng nghĩa với hoạt động tình báo hoặc phản bội lợi ích quốc gia. Một doanh nhân có tài sản tại Armenia và từng làm việc với các doanh nghiệp Nga chưa mặc nhiên là người của Điện Kremlin.

Tuy nhiên, khi người đó được giao quản lý hàng trăm triệu USD vốn có sự hậu thuẫn của Mỹ, mức độ minh bạch và thẩm định cần phải tương xứng với tầm quan trọng chiến lược của vị trí.

4. Dầu diesel Nga: Động cơ kinh tế hay một sự mặc cả địa chính trị?

Đây là phần đáng chú ý nhất nếu đặt bản tin trong bối cảnh quan hệ Mỹ–Nga và cuộc chiến Ukraine.

Reuters đưa tin ngày 16/10/2026 rằng Trump và Putin đã công bố một thỏa thuận nhằm tăng nguồn cung dầu diesel Nga để giảm áp lực giá nhiên liệu. Đặc phái viên đầu tư Nga Kirill Dmitriev cũng nói hai nước đang thảo luận những sáng kiến kinh tế chung, bao gồm trung tâm dữ liệu sử dụng năng lượng hạt nhân.

Reuters

+1

Những thông tin này cho thấy có một kênh thương lượng kinh tế Mỹ–Nga đang hoạt động. Nhưng chúng không tự chứng minh rằng Nga đã hứa một lợi ích chính trị bí mật để đổi lấy việc nới lỏng hạn chế.

Cần đánh giá vấn đề trên ba phương diện.

Thứ nhất, lợi ích kinh tế trước mắt. Nếu tăng nguồn cung diesel thực sự giúp giảm giá nhiên liệu, chính quyền có thể viện dẫn lợi ích người tiêu dùng và kiểm soát lạm phát để biện minh cho quyết định.

Thứ hai, chi phí chiến lược. Doanh thu năng lượng có thể giúp Nga duy trì nguồn lực kinh tế trong thời chiến. Vì vậy, việc tạo thêm điều kiện cho xuất khẩu năng lượng Nga cần được xem xét cùng với hiệu quả thực tế của các biện pháp trừng phạt.

Thứ ba, tính đối ứng. Nếu Washington nhượng bộ, công chúng có quyền biết Mỹ nhận được gì, các điều kiện được đặt ra ra sao và cơ chế nào bảo đảm Nga thực hiện cam kết.

Để chứng minh có một cuộc mặc cả bí mật, cần có tài liệu, thông điệp, lời khai đáng tin cậy hoặc chuỗi sự kiện có thể xác lập mối liên hệ nhân quả. Chỉ riêng việc một quyết định có lợi cho Nga chưa đủ chứng minh nó được đưa ra theo yêu cầu của Putin.

5. So sánh với vụ Ukraine năm 2019: Điểm giống nhau cần được chứng minh bằng hồ sơ

Lev Parnas nhắc lại vai trò của mình trong các hoạt động liên quan đến Ukraine năm 2019. Đây là một phép so sánh chính trị có ý nghĩa, bởi vụ việc khi đó liên quan đến việc sử dụng quan hệ ngoại giao và viện trợ Mỹ trong các mục tiêu chính trị.

Tuy nhiên, khi so sánh hai sự kiện, cần phân biệt:

Sự tương đồng về phương thức hoạt động có thể là đầu mối điều tra. Nhưng không thể lấy kết luận hoặc bằng chứng của vụ việc trước làm bằng chứng tự động cho những cáo buộc mới.

6. Giả thuyết Nga can thiệp bầu cử để đổi lấy lợi ích: Cần những bằng chứng nào?

Đây là phần nghiêm trọng nhất trong bản tin, đồng thời cũng là phần chưa được chứng minh trực tiếp trong nội dung được cung cấp.

Có ba mệnh đề khác nhau:

1. Nga có khả năng và lợi ích trong việc tác động đến môi trường thông tin và bầu cử Mỹ.

2. Một số cá nhân trong mạng lưới chính trị của Trump có các mối quan hệ kinh doanh hoặc vận động hành lang đáng được xem xét.

3. Những mối quan hệ ấy là một phần của thỏa thuận trong đó Nga hỗ trợ can thiệp bầu cử để đổi lấy các nhượng bộ của chính quyền Mỹ.

Ngay cả khi hai mệnh đề đầu được chứng minh, mệnh đề thứ ba vẫn cần chứng cứ riêng.

Muốn kiểm chứng giả thuyết này, các nhà điều tra cần tìm hiểu:

• Có liên lạc nào giữa các quan chức Nga và những người tham gia các thương vụ nêu trong bài không?

• Các khoản thanh toán có đi qua những công ty trung gian hoặc cấu trúc sở hữu che giấu người hưởng lợi cuối cùng không?

• Có sự phối hợp nào giữa các hoạt động chính trị, mạng lưới thông tin và quyết định của chính quyền Mỹ không?

• Có tài liệu nào cho thấy các nhượng bộ chính sách được gắn với một cam kết hỗ trợ chính trị hoặc can thiệp bầu cử hay không?

Nếu chưa có những chứng cứ này, phát biểu rằng Putin đang cung cấp khả năng can thiệp bầu cử để đổi lấy lợi ích cho Nga vẫn là giả thuyết của chương trình.

III. Kết luận: Ba hướng điều tra đáng theo đuổi

Theo tôi, giá trị của bản tin nằm ở việc tập hợp những đầu mối có thể kiểm chứng, chứ không nằm ở các kết luận mạnh nhất của hai khách mời.

Điểm cốt lõi là ảnh hưởng nước ngoài không nhất thiết phải biểu hiện dưới dạng gián điệp hay những khoản tiền chuyển trực tiếp từ một chính phủ nước ngoài. Nó cũng có thể xuất hiện qua mạng lưới vận động hành lang hợp pháp, quan hệ cá nhân, lợi ích doanh nghiệp và khả năng tiếp cận người ra quyết định.

Nhưng cũng chính vì những kênh này có thể hợp pháp, việc điều tra phải dựa trên hồ sơ, dòng tiền, hành vi cụ thể và quy định áp dụng, thay vì mặc nhiên coi mọi quan hệ với một thực thể thân Nga là bằng chứng về sự kiểm soát của Moscow.

Đó là ranh giới giữa một cuộc điều tra có giá trị về an ninh quốc gia và một cáo buộc chính trị chưa được chứng minh.