TRUMP DIVIDEND: 5.000 USD TỪ ĐÂU RA?

By
Hoang
-
0
5

XOÁY TIN

MC:

  • Tổng thống Donald Trump đang đề xuất trả 5.000 USD cho mỗi người trưởng thành Mỹ nếu Đảng Cộng hòa tiếp tục kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện sau bầu cử giữa kỳ.
  • Với khoảng 240 triệu người trưởng thành, tổng chi phí vào khoảng 1.200 tỷ USD.
  • Nhưng ngày hôm qua, trong cuộc phỏng vấn với CBS News, Trump đưa ra một chi tiết mới có thể còn quan trọng hơn cả số tiền:

Trump: “I think they will do it if we needed it. But we think not.”

  • Nói cách khác: Trump cho rằng Quốc hội sẽ ủng hộ nếu cần, nhưng ông không nghĩ Quốc hội cần phải phê chuẩn khoản chi này.

Vậy câu hỏi của Xoáy Tin hôm nay không chỉ là: 5.000 USD lấy từ đâu?

Mà còn là: AI CÓ QUYỀN CHI SỐ TIỀN ĐÓ?

1. $5.000 × 240 TRIỆU = KHOẢNG $1.200 TỶ

VO:

  • Reuters ước tính nếu trả 5.000 USD cho khoảng 240 triệu người trưởng thành Mỹ, tổng chi phí khoảng 1.200 tỷ USD.
  • Con số này lớn hơn rất nhiều so với các khoản hỗ trợ trực tiếp mà chính phủ Mỹ từng thực hiện trong đại dịch COVID-19.
  • Đây cũng là khoản tiền vượt quá 1.000 tỷ USD, tức quy mô đủ lớn để tác động tới ngân sách liên bang, thị trường trái phiếu và lạm phát.

Đồ họa màn hình:

$5,000/người
× ~240 triệu người
= ~$1.2 TRILLION

2. TRUMP NÓI TIỀN ĐẾN TỪ ĐÂU?

MC/VO:

  • Trump và Phó Tổng thống JD Vance đã gắn khoản tiền này với nguồn thu từ thuế quan.
  • Nhưng số liệu hiện tại đặt ra một khoảng cách rất lớn.
  • Trump nói Mỹ đã thu được “trillions of dollars in tariffs” — hàng nghìn tỷ USD tiền thuế quan.
  • Nhưng theo số liệu được Reuters dẫn từ Bộ Tài chính, tổng thu thuế quan của chính phủ Mỹ trong năm trước chỉ khoảng 256 tỷ USD.
  • CBO ước tính chính phủ đã thu khoảng 167 tỷ USD tiền thuế quan trong năm tài khóa hiện tại tính đến thời điểm Reuters đưa tin.

Đồ họa:

Trump: “Trillions”

Thực thu năm trước: ~$256B

Năm tài khóa hiện tại: ~$167B

VO nhấn:

  • Vì vậy, thuế quan hiện tại không đủ để trả một lần $1.200 tỷ.

3. THUẾ QUAN CÓ THỂ TRẢ ĐƯỢC BAO NHIÊU?

VO:

  • Tax Foundation ước tính các khoản thuế quan mới có thể tạo khoảng 125 tỷ USD doanh thu ròng trong năm 2027 nếu chính sách hiện tại được duy trì.
  • Theo tính toán này, doanh thu thuế quan mới chỉ tương đương khoảng một phần mười chi phí của khoản “Trump Dividend” 5.000 USD.
  • Nói cách khác, nếu không thay đổi đáng kể điều kiện của chương trình, thuế quan không thể tự nó tài trợ cho khoản thanh toán này trong một năm.

Điểm cần giải thích cho khán giả:

  • Thuế quan không phải là tiền từ trên trời rơi xuống.
  • Thuế được thu khi hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ.
  • Chi phí kinh tế cuối cùng có thể được phân bổ giữa nhà nhập khẩu Mỹ, doanh nghiệp, người tiêu dùng và nhà xuất khẩu nước ngoài tùy từng mặt hàng và thị trường.
  • Vì vậy, khi nói “tariff revenue”, đó là nguồn thu ngân sách, chứ không phải một khoản tiền miễn phí.

4. NHƯNG CÂU TRẢ LỜI CỦA TRUMP VỚI CBS MỚI LÀ ĐIỂM XOÁY

MC:

  • Đây là điểm mới nhất.

Hiện chữ trên màn hình:

CBS: Does Congress need to approve it?

TRUMP: “I think they will do it if we needed it. But we think not.”

  • Trump nói ông không nghĩ cần Quốc hội phê chuẩn khoản tiền này.

VO:

  • Và đây là lúc câu chuyện thay đổi.
  • Nếu khoản tiền lên tới khoảng 1.200 tỷ USD, câu hỏi không còn đơn thuần là “lấy tiền ở đâu?”
  • Mà là:

“Cơ quan hành pháp dựa vào thẩm quyền pháp lý nào để chi số tiền đó nếu Quốc hội không phê chuẩn?”

5. HIẾN PHÁP MỸ ĐẶT QUYỀN CHI TIỀN Ở ĐÂU?

VO:

  • Reuters dẫn các chuyên gia pháp lý cho biết Quốc hội có thẩm quyền về chi tiêu theo Hiến pháp Mỹ.
  • Vì vậy, tuyên bố của Trump rằng Quốc hội có thể không cần phê chuẩn đặt ra một câu hỏi pháp lý rất cụ thể:

Nếu không có đạo luật mới, khoản chi $1.200 tỷ sẽ dựa trên điều khoản ngân sách hoặc thẩm quyền hiện hành nào?

  • Cho đến nay, chính quyền chưa đưa ra một cơ chế pháp lý cụ thể để giải thích điều đó.

Lưu ý khi lên hình:

Không nói:

“Trump chắc chắn vi phạm Hiến pháp.”

Mà nói:

“Tuyên bố của Trump đặt ra câu hỏi về thẩm quyền chi tiêu, trong khi các chuyên gia pháp lý được Reuters dẫn cho rằng Quốc hội nắm quyền quyết định chi tiêu liên bang.”

Đây là cách diễn đạt chính xác hơn.

6. “NẾU CẦN QUỐC HỘI THÌ QUỐC HỘI SẼ LÀM” — NHƯNG ĐÓ KHÔNG PHẢI LÀ VẤN ĐỀ

VO:

Trump nói:

“I think they will do it if we needed it.”

  • Nhưng việc Quốc hội có thể ủng hộ không đồng nghĩa với việc Tổng thống có thể tự chi tiền trước khi Quốc hội hành động.
  • Hiện Đảng Cộng hòa kiểm soát cả hai viện nhưng với đa số khá hẹp.
  • Reuters cho biết một dự luật thông thường tại Thượng viện cần 60 phiếu để vượt qua filibuster.
  • Một con đường khác là sử dụng quy trình budget reconciliation, cho phép một số dự luật ngân sách được thông qua với đa số đơn giản, nhưng quy trình này phức tạp và thời gian trước ngày bầu cử rất hạn chế.

Điểm xoáy:

Có Quốc hội không có nghĩa là Tổng thống có thể bỏ qua Quốc hội.

7. NẾU VẪN TRẢ $5.000 THÌ CÓ BA CON ĐƯỜNG

Đồ họa:

① THUẾ QUAN

  • Hiện chưa đủ quy mô.
  • Doanh thu mới ước tính khoảng 125 tỷ USD/năm.
  • Một khoản $1.200 tỷ lớn hơn rất nhiều.

② CẮT CHI TIÊU / NGUỒN THU KHÁC

  • Muốn có tiền phải tìm khoản chi bị cắt hoặc nguồn thu khác.
  • Chính quyền chưa công bố chi tiết một kế hoạch như vậy.

③ VAY

  • Chính phủ phát hành thêm trái phiếu để có tiền.
  • Khi đó $5.000 hôm nay trở thành nợ và tiền lãi trong tương lai.

Reuters cảnh báo nếu khoản thanh toán được tài trợ bằng vay nợ, lượng phát hành Treasury lớn có thể gây thêm áp lực lên lợi suất trái phiếu và chi phí vay của chính phủ.

8. “TIỀN VÀO TÚI NGƯỜI DÂN” KHÔNG CÓ NGHĨA NỀN KINH TẾ ĐƯỢC $1.200 TỶ MIỄN PHÍ

VO:

  • Đây là điểm kinh tế cần phân biệt.
  • Nếu chính phủ lấy tiền thuế để phát $5.000, đó là chuyển tiền trong nền kinh tế.
  • Nếu vay tiền để phát, đó là chuyển sức mua từ hiện tại sang nghĩa vụ nợ trong tương lai.
  • Nếu phát tiền trong khi nguồn lực hàng hóa và dịch vụ không tăng tương ứng, cầu tiêu dùng có thể tăng nhanh hơn cung.

Reuters dẫn các nghiên cứu về các khoản kích thích thời COVID cho thấy những khoản thanh toán trực tiếp trước đây đã góp phần làm tăng cầu và áp lực lạm phát. Một chương trình $1.200 tỷ sẽ có quy mô rất lớn nếu được thực hiện.

9. TẠI SAO TRUMP MUỐN GẮN KHOẢN TIỀN VỚI THUẾ QUAN?

MC:

  • Có một logic chính sách ở đây:
  • Chính quyền áp thuế nhập khẩu → thu tiền vào ngân sách → chia lại một phần cho người dân.

Nhưng vấn đề là:

Doanh thu thuế quan phụ thuộc vào giá trị và khối lượng hàng hóa nhập khẩu.

  • Thuế càng cao có thể làm nhập khẩu giảm.
  • Nhập khẩu giảm thì cơ sở thu thuế cũng thu hẹp.
  • Tax Foundation cũng tính đến hiệu ứng này khi ước tính doanh thu ròng từ các mức thuế mới.

Vì vậy, không thể đơn giản lấy:

mức thuế × lượng nhập khẩu hiện nay

rồi coi đó là số tiền chính phủ chắc chắn thu được trong tương lai.

10. KẾT LUẬN — CÂU HỎI CỦA “XOÁY TIN”

MC kết:

  • $5.000 nghe như một khoản tiền chính phủ trả cho mỗi người Mỹ.
  • Nhưng phía sau tấm check là ba câu hỏi:

MỘT — TIỀN Ở ĐÂU?

  • Thuế quan hiện tại chưa đủ để trả $1.200 tỷ.

HAI — AI CÓ QUYỀN CHI?

  • Trump nói với CBS rằng ông không nghĩ cần Quốc hội.
  • Trong khi các chuyên gia pháp lý được Reuters dẫn cho rằng quyền chi tiêu thuộc về Quốc hội.

BA — AI SẼ TRẢ HÓA ĐƠN CUỐI CÙNG?

  • Nếu là thuế quan: một phần gánh nặng kinh tế nằm trong giá hàng nhập khẩu và hoạt động thương mại.
  • Nếu là cắt chi: một chương trình khác phải mất tiền.
  • Nếu là vay: người đóng thuế tương lai phải gánh thêm nợ và tiền lãi.
  • Nếu khoản tiền làm cầu tăng mạnh trong khi nguồn cung không tăng tương ứng, lạm phát có thể tăng thêm.

Và đó là nghịch lý của “Trump Dividend”:

Một tấm check $5.000 có thể đến tay người dân rất dễ hiểu. Nhưng nguồn tiền phía sau nó không hề đơn giản.

Và sau câu trả lời của Trump với CBS, câu hỏi lớn nhất không còn chỉ là “5.000 USD từ đâu ra?”

Mà là: nếu Quốc hội không cần phê chuẩn, thì chính quyền sẽ dựa vào thẩm quyền nào để chi hơn 1.200 tỷ USD tiền công?

Đó mới là câu hỏi mà chính quyền cần trả lời.

Post Views: 4