Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm thứ Sáu cho biết một thỏa thuận với Mỹ nhằm gia hạn lệnh ngừng bắn, mở lại eo biển Hormuz và khởi động đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran “chưa bao giờ ở gần tầm tay đến thế.”
Tại sao điều này quan trọng: Những bình luận của ông Araghchi trên nền tảng X là tín hiệu tích cực nhất từ phía Tehran về triển vọng đạt được thỏa thuận trong những ngày tới; động thái này dường như nhằm ngăn chặn nguy cơ thỏa thuận đổ vỡ giữa bối cảnh đang diễn ra cuộc chiến định hình dư luận xoay quanh nó.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, một trong những bên trung gian chủ chốt giữa Mỹ và Iran, đã viết trên X rằng “hai bên đã thống nhất được văn bản của thỏa thuận hòa bình” và Pakistan đang phối hợp với các bên để thực hiện các bước tiếp theo.
Diễn biến chính: Tổng thống Trump – người trước đó cùng ngày đã tỏ thái độ gay gắt trước các thông tin trên truyền thông nhà nước Iran về nội dung thỏa thuận – đã chia sẻ với Axios trong một cuộc gọi ngắn rằng ông coi bài đăng của ông Araghchi là “rất tích cực.”
Ông Trump cho biết ông đã yêu cầu làm rõ công khai về các thông tin trên truyền thông nhà nước; các thông tin này tuyên bố rằng Iran sẽ nhận được hàng tỷ đô la tài sản bị phong tỏa ngay sau khi ký kết thỏa thuận.
Ông Trump cũng khẳng định Iran đã bí mật “xin lỗi vì đưa ra thông tin sai lệch.” Hiện chưa rõ thông điệp này được truyền đạt bằng cách nào.
Tổng thống cho biết ông vẫn tin rằng thỏa thuận có thể được ký kết vào cuối tuần này hoặc thứ Hai.
Các bên nói gì: “Việc đạt được Biên bản ghi nhớ Islamabad chưa bao giờ gần đến thế. Trong khi chờ hoàn tất văn bản cuối cùng, giới truyền thông nên tránh đưa ra các đồn đoán về nội dung thỏa thuận. Theo đúng tinh thần trách nhiệm và minh bạch, mọi chi tiết sẽ được công bố rộng rãi vào thời điểm thích hợp,” ông Araghchi viết.
Tuyên bố này được đưa ra sau khi ông Trump đăng bài trên Truth Social rằng “những điều khoản mà Iran tiết lộ… KHÔNG hề liên quan gì đến các điều khoản đã được thống nhất bằng văn bản.”
“Thật là những kẻ thiếu trung thực khi làm việc cùng. Với họ, không hề có chuyện hợp tác trên tinh thần thiện chí,” ông Trump viết, đồng thời nói thêm: “Tốt hơn hết là họ nên chấn chỉnh lại hành vi của mình, và phải thật NHANH chóng!”
Ông Sharif viết rằng những thế lực “muốn phá hoại thỏa thuận hòa bình” đang tiến hành một chiến dịch tung tin sai lệch, nhưng khẳng định “hòa bình chưa bao giờ ở gần tầm tay như lúc này.” Điểm đáng chú ý: Sau khi ông Trump tuyên bố vào thứ Năm rằng thỏa thuận đã hoàn tất và có thể được ký kết ngay cuối tuần này, phía Tehran lại cho biết họ vẫn chưa đưa ra “quyết định cuối cùng”.
Hai nguồn tin tiết lộ với Axios rằng tính đến tối thứ Năm, thỏa thuận này đã được phía Iran thông qua ở cấp cao nhưng có khả năng chưa được Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei phê chuẩn.
Các thông tin từ truyền thông Iran đã châm ngòi cho những lời chỉ trích nhắm vào ông Trump từ phe cứng rắn, cũng như sự chế giễu từ phe Dân chủ – những người cho rằng thỏa thuận này, xét ở khía cạnh tích cực nhất, cũng chỉ là sự “xào xáo lại” thỏa thuận năm 2015 từng được ký kết dưới thời Tổng thống Obama.
Mặc dù cả hai bên hiện đều nhận định rằng một thỏa thuận đang ở rất gần, nhưng những nỗ lực định hướng dư luận xoay quanh nó có thể trở thành rào cản đối với việc thực sự ký kết văn bản này.
Đi sâu vào chi tiết: Sự khác biệt lớn nhất giữa tuyên bố của Iran và Mỹ liên quan đến thỏa thuận này nằm ở vấn đề xử lý số tiền hàng tỷ USD đang bị phong tỏa của Iran.
Iran khẳng định số tiền này sẽ được giải tỏa ngay lập tức, trong khi Mỹ tuyên bố việc đó chỉ diễn ra nếu Iran chấp nhận nhượng bộ về vấn đề hạt nhân.
Phó Tổng thống Vance khẳng định rằng các “lợi ích kinh tế” sẽ chỉ được thực hiện nếu “Iran đáp ứng các nghĩa vụ của mình”, đồng thời chỉ trích những người công kích thỏa thuận này dựa trên “các bài đăng ẩn danh trên mạng xã hội”.
Go deeper: Our breakdown of what’s in the deal