Đảng Cộng hòa tỏ ra thoải mái hơn nhiều khi khơi dậy nỗi sợ về phe Dân chủ thay vì nói về chính sách của chính mình, trong đó có cuộc chiến với Iran
Donald Trump đang phải đối mặt với sự bất mãn rộng rãi của công chúng về những vấn đề như khả năng chi trả và chi phí sinh hoạt.
Kết thúc đại hội vận động tranh cử giữa kỳ kéo dài hai ngày của Donald Trump tại Dallas, Tổng thống Mỹ yêu cầu đám đông giơ tay phải lên và cam kết sẽ đi bỏ phiếu vào tháng 11 nhằm duy trì quyền kiểm soát Quốc hội của đảng Cộng hòa.
Trump nói với đám đông:
“You know what happens if you don’t vote? You go to hell.”
“Các bạn biết điều gì xảy ra nếu các bạn không đi bỏ phiếu không? Các bạn sẽ xuống địa ngục.”
Vài phút trước đó, Phó Tổng thống và người đang được xem là nhân vật kế nhiệm của Trump, JD Vance, cũng kêu gọi những người trung thành với MAGA bất chấp những kết quả thăm dò ngày càng bất lợi và tránh một sự phản ứng mạnh từ một công chúng Mỹ đang ngày càng bất mãn.
Vance nói tại sự kiện có quy mô sân vận động, vốn thường chỉ được tổ chức trong những năm bầu cử tổng thống:
“Sự tương phản trong cuộc bầu cử này là đảng của lẽ thường đánh bại đảng của những kẻ điên.”
“Hãy tống cổ những kẻ điên này đi.”
Trong bối cảnh khả năng Nhà Trắng thực hiện chương trình nghị sự trong hai năm tới phụ thuộc vào kết quả của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ, đồng thời ngày càng có nhiều lo ngại rằng đảng Dân chủ có thể tiến hành những cuộc điều tra quy mô lớn đối với chính quyền nếu giành quyền kiểm soát Quốc hội, các diễn giả tìm cách tập hợp lực lượng quanh những chủ đề truyền thống của đảng.
Họ công kích người chuyển giới và người nhập cư không có giấy tờ, đề cao việc cắt giảm thuế và Kitô giáo, đồng thời liên tục cảnh báo về một mối đe dọa cộng sản đang đến gần nếu đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Hạ viện và Thượng viện.
Nhưng điều nổi bật tại sự kiện ở Texas lại là những vấn đề mà đảng Cộng hòa cố tránh né, bắt đầu với tác động chính trị và kinh tế của cuộc chiến kéo dài sáu tháng với Iran.
Cuộc chiến đã đẩy giá xăng lên trên 4 USD/gallon và giá dầu diesel lên sát 6 USD/gallon, khiến đảng Cộng hòa liên tục phải đối mặt với những chỉ trích về việc không thể làm giảm chi phí sinh hoạt.
Trong đêm thứ hai của đại hội, nhiệm vụ của Vance là trấn an những lo ngại đó.
Ông nói:
“Đừng vì bất đồng về một vấn đề chính sách mà vứt bỏ cả đứa trẻ cùng với chậu nước tắm. Đừng giao đất nước cho một nhóm người điên chỉ vì các bạn không đồng ý với một chính sách cụ thể nào đó.”
Nhưng Trump, Vance và đảng của họ đang phải đối mặt với sự bất mãn rộng rãi của công chúng về nhiều vấn đề, từ cách xử lý các tài liệu Jeffrey Epstein cho đến khả năng chi trả và chi phí sinh hoạt. Điều này đe dọa làm giảm sự tham gia của cử tri Cộng hòa và khiến những cử tri dao động chuyển sang phía Dân chủ.
Dân biểu Cộng hòa Pat Harrigan của North Carolina, thành viên Ủy ban Quân vụ Hạ viện, nói với Financial Times qua điện thoại:
“Rõ ràng đang có sự lo ngại về hậu quả của cuộc xung đột với Iran và giá xăng.”
Steve Deace, một người dẫn chương trình phát thanh cánh hữu, nói rằng đã đến lúc đảng Cộng hòa phải có “trách nhiệm giải trình nội bộ” về giá năng lượng và chi phí đang tăng lên của “hầu như mọi thứ khác”.
Ông than thở:
“Không ai muốn nói về cuộc chiến Iran. Chúng ta đang đóng vai ‘người quản lý trạm thu phí ở Hormuz’… chúng ta đang làm cái quái gì vậy?”
Vance tìm cách kích động đám đông bằng những lời kêu gọi nhấn mạnh giá trị của “quyền thừa kế khi sinh ra” của người Mỹ, đồng thời công kích một người biểu tình cầm cờ Mexico.
Ông nói:
“Anh bạn, nếu anh yêu Mexico đến vậy thì hãy biến về đó đi. Tôi sẽ mua vé máy bay cho anh.”
Nhìn tổng thể, đảng Cộng hòa tỏ ra thoải mái hơn nhiều khi khơi dậy nỗi sợ về phe Dân chủ hơn là thảo luận về chính sách của chính mình.
Thượng nghị sĩ Texas Ted Cruz, một nhân vật có khả năng tranh cử tổng thống năm 2028, cảnh báo rằng nước Mỹ đang phải đối mặt với một:
“liên minh đỏ-xanh mới và nguy hiểm, nơi những người cộng sản và những người Hồi giáo cực đoan đang liên kết với nhau ở phe cánh tả.”
Ông nói:
“Họ đoàn kết vì cùng chia sẻ những kẻ thù. Họ ghét người Kitô giáo, họ ghét người Do Thái, họ ghét chủ nghĩa tư bản, họ ghét Hiến pháp và họ ghét nước Mỹ.”
Những “kẻ thù” được nhắc đến tại Dallas là Abdul El-Sayed, ứng viên Dân chủ cấp tiến tranh cử Thượng viện tại Michigan, và James Talarico, nghị sĩ Dân chủ Texas đang cạnh tranh với Ken Paxton, một đồng minh thân cận của Trump, trong cuộc đua vào Thượng viện tại bang này.
Vance nói về Talarico:
“Một người ở độ tuổi đó mà lại bị ám ảnh và tập trung đến như vậy vào trẻ em chuyển giới — tôi không biết các bạn nghĩ sao, nhưng tôi không bao giờ muốn thấy lịch sử trình duyệt web của người đó.”
Chính sách về trí tuệ nhân tạo cũng gây lo ngại, đặc biệt là những trung tâm dữ liệu được xây dựng với sự ủng hộ của chính quyền Trump nhưng đang tạo ra phản ứng dữ dội từ cả hai đảng.
Russ Walker, giám đốc điều hành tổ chức bảo thủ chống AI Humans First, nói:
“Vấn đề lớn nhất là không có sự minh bạch. Công chúng Mỹ có rất ít cơ hội tham gia vào quá trình này.”
Trong đêm đầu tiên của đại hội, Trump cho thấy rõ áp lực mà đảng đang chịu để giành chiến thắng khi đưa ra đề xuất gây chú ý: trả 5.000 USD cho hơn 250 triệu công dân trưởng thành nếu đảng Cộng hòa tiếp tục kiểm soát Quốc hội.
Đề xuất này không nhận được sự ủng hộ tuyệt đối.
Một số nghị sĩ Cộng hòa hoan nghênh kế hoạch, nhưng những người khác phản đối, trong khi nhiều người giữ thái độ dè dặt vì nó đi ngược lại quan điểm bảo thủ về tài khóa trong bối cảnh lạm phát vẫn cao và chi phí vay đang tăng.
Dân biểu Cộng hòa kỳ cựu Joe Wilson của South Carolina nói với Financial Times, kèm một tiếng cười:
“Tôi ủng hộ điều đó, sau khi chúng ta giải quyết vấn đề thâm hụt.”
Bên ngoài nhà thi đấu, đảng Dân chủ chế giễu sự kiện của Trump.
Một thông điệp được dán trên chiếc xe tải màu đen có hình Trump, do một nhóm vận động chi tiền ủng hộ Dân chủ tài trợ, viết:
“Trên lá phiếu: Cuộc chiến Iran. Các trung tâm dữ liệu. Giá xăng tăng.”
Tại Tòa thị chính Dallas, khoảng 200 người tập trung trước một sân khấu nhỏ. Họ vẫy cờ Mỹ và cầm các biểu ngữ như:
“MAGA = Nazi”
và
“No Kings — Resist!”
Beto O’Rourke, cựu nghị sĩ Texas từng thất bại trong cuộc tranh cử nhằm đánh bại Ted Cruz năm 2018, nói rằng đảng Cộng hòa tổ chức đại hội tại Texas:
“bởi vì họ quá sợ mất bang này.”
Trump và đảng Cộng hòa đang hy vọng đổ hàng triệu USD vào giai đoạn cuối của chiến dịch nhằm thay đổi cục diện, đồng thời vận động các nhà tài trợ thông qua những buổi gây quỹ quy mô lớn tại Dallas.
Đối với Vance, sự kiện này cũng là cơ hội để ông thể hiện mình là ứng viên hàng đầu cho đề cử tổng thống của đảng Cộng hòa năm 2028, bất chấp môi trường chính trị u ám.
Tuy nhiên, Vance tỏ ra dè dặt khi được hỏi về tương lai.
Ông nói với đám đông:
“Chúng ta phải giải quyết công việc vào tháng 11 này. Sau đó chúng ta mới lo chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo.”