Lời hứa của Tổng thống về việc phát những tấm séc giá trị lớn cho toàn bộ người dân Mỹ nếu ông tái đắc cử chỉ là một chiêu trò nông cạn đến mức lố bịch.
Zeeshan Aleem
Phe Cộng hòa thường chỉ trích phe cánh tả vì cổ xúy ý tưởng rằng người dân Mỹ nên được tiếp cận các dịch vụ “miễn phí” — chẳng hạn như bảo hiểm y tế hoặc dịch vụ chăm sóc trẻ em do chính phủ tài trợ. Tất nhiên, những chính sách đó không thực sự miễn phí, bởi vì nguồn thu từ thuế mới là thứ chi trả cho các dịch vụ xã hội này. Tuy nhiên, các chính sách dân chủ xã hội mạnh mẽ — vốn đã đạt được thành công lớn tại nhiều quốc gia dân chủ thịnh vượng khác — lại dựa trên quan điểm rằng công dân có quyền được hưởng các quyền lợi xã hội; đó là sự đảm bảo về phẩm giá cho tầng lớp lao động. Và họ thực hiện điều này bằng cách thiết lập các cơ chế bền vững để tài trợ cho những chương trình như vậy.
Trái lại, trong thời gian nắm quyền, Tổng thống Donald Trump đã dành tâm sức để làm giàu cho bản thân, gia đình và những người giàu nhất đất nước. Đồng thời, ông cũng thừa nhận với các phóng viên rằng mình chẳng hề bận tâm đến hoàn cảnh khó khăn của người dân Mỹ bình thường, khi kiên quyết không chấm dứt cuộc chiến đẩy giá dầu lên cao nhắm vào Iran. Thế nhưng giờ đây, ông lại tung ra ý tưởng phát tiền miễn phí cho người dân Mỹ, tựa như cách một bậc phụ huynh đưa món đồ chơi ra trước mặt đứa trẻ đang quấy khóc, với hy vọng rằng chúng sẽ bị thu hút trong chốc lát mà quên đi quá khứ cũng như chẳng còn tâm trí đâu để nghĩ về tương lai.
Hôm thứ Tư, ông Trump cam kết sẽ gửi séc trị giá 5.000 đô la cho mọi công dân Mỹ trưởng thành — nhưng với điều kiện phe Cộng hòa phải giành chiến thắng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Ngay ngày hôm sau, ông tuyên bố ý định gửi khoản hoàn tiền bảo hiểm y tế trị giá 500 đô la cho gần một triệu người Mỹ trong vài tuần tới, với lý do họ đã phải trả mức phí quá cao cho chương trình Obamacare dưới thời chính quyền Biden.
Các chính sách này gây nhiều nghi ngại vì nhiều lý do, nhưng đáng chú ý nhất là chúng bộc lộ rõ thái độ trịch thượng và coi thường đồng bào của ông Trump. Để những đề xuất này có thể trở thành công cụ thuyết phục người dân bỏ phiếu cho đảng Cộng hòa, người ta hẳn phải coi người dân Mỹ là những kẻ ngu ngốc.
Có thể khẳng định chắc chắn rằng những tấm séc trị giá 5.000 đô la sẽ không bao giờ trở thành hiện thực. Như đồng nghiệp Steve Benen của tôi đã chỉ ra, khoản chi này sẽ tiêu tốn hơn một nghìn tỷ đô la, có khả năng vấp phải các thách thức pháp lý do mang dáng dấp của hành vi hối lộ, và đòi hỏi sự chấp thuận từ Quốc hội — một điều rất khó đạt được — tất cả đều phải được giải quyết xong xuôi trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Hơn nữa, Tổng thống từng đưa ra những lời hứa kiểu “cổ tức Trump” như vậy trước đây, nhưng rốt cuộc tiền chẳng bao giờ đến tay người dân. Ít nhất hai lần trong nhiệm kỳ thứ hai của mình, ông Trump đã cam kết phát séc cho người dân Mỹ dựa trên số tiền tiết kiệm được từ chương trình cải thiện hiệu quả hoạt động (vốn đã thất bại) và nguồn thu từ thuế quan. Những tấm séc đó đến nay vẫn chỉ tồn tại trong trí tưởng tượng của ông Trump.
Đối với trường hợp các tấm séc hoàn tiền từ chương trình Obamacare, chính quyền Trump cáo buộc rằng chính quyền Biden đã “tích lũy một khoản thặng dư ngân sách đáng kể mà không dùng để hỗ trợ những người Mỹ đã phải đóng mức phí bảo hiểm cao hơn”. Họ quy kết khoản thặng dư này là do “sự quản lý yếu kém nghiêm trọng” đối với quỹ Obamacare, nhưng lại không đưa ra được bằng chứng nào để chứng minh cho cáo buộc đó. Và như hãng tin AP đã lưu ý, vẫn chưa rõ “nguồn tiền để hoàn trả sẽ lấy từ đâu và liệu việc giải ngân có cần sự chấp thuận của Quốc hội hay không”. Có thể các khoản hoàn tiền được đề xuất này khả thi hơn so với những tấm séc 5.000 đô la, nhưng vẫn có lý do chính đáng để hoài nghi liệu chúng có thực sự diễn ra hay không.
Những đề xuất thiếu tính toán kỹ lưỡng này nổi bật ở chỗ chúng lộ liễu mang dáng dấp của một hình thức hối lộ, ngay cả khi chúng có thể vượt qua được các rào cản pháp lý. Ông Trump không những thất bại trong việc giải quyết cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt bằng các giải pháp thực tế, mà còn khiến tình hình tồi tệ hơn một cách có hệ thống thông qua các chính sách thuế quan lạc hậu và cuộc chiến vô lý chống lại Iran. Ông đã để cho các khoản trợ cấp Obamacare hết hạn trong năm nay, khiến chi phí bảo hiểm y tế tăng vọt đối với hàng triệu người. Và trong giai đoạn nước rút trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, thay vì đưa ra các đề xuất mới nhằm giảm thiểu những vấn đề đó, ông lại chọn cách tiếp tục đẩy mạnh các chính sách chiến tranh và thuế quan.
Giờ đây, chỉ hai tháng trước Ngày Bầu cử, ông ấy lại tung ra ý tưởng phát tiền mặt cho người dân—không phải dựa trên bất kỳ kế hoạch tài chính hợp lý, cam kết tư tưởng hay tầm nhìn chính sách dài hạn nào, mà chỉ như một giải thưởng kiểu trò chơi truyền hình nhằm đánh lạc hướng dư luận khỏi những thất bại của ông trên cương vị tổng thống. Và một lần nữa, ông chỉ hứa hẹn mang lại những khoản lợi ích này nếu đảng của ông giành chiến thắng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ; đây là một chiêu trò tàn nhẫn và đầy toan tính nhằm “treo” ra viễn cảnh cứu trợ trước mắt những người Mỹ đang chật vật về kinh tế.
Tôi cầu mong người dân sẽ nhìn thấu chiêu trò này, nhưng toàn bộ sự nghiệp chính trị của Trump vốn dựa trên việc lừa dối công chúng. Bất chấp những trở ngại về mặt hành chính, về lý thuyết, những thông điệp này vẫn có thể tác động đến một bộ phận cử tri Cộng hòa đang thất vọng hoặc lay chuyển được một số cử tri dao động. Tôi nói vậy vì một lý do: trong đại dịch Covid-19, Quốc hội đã thông qua việc phát các tấm séc cứu trợ có in tên Trump nhằm duy trì hoạt động của nền kinh tế, và chúng đã để lại ấn tượng sâu sắc trong tâm trí nhiều cử tri. Có khả năng một nhóm cử tri sẽ tin rằng Trump—bất chấp vô số vấn đề của ông—vẫn có thể mang lại một khoản tiền nào đó, mà không hề xem xét kỹ lưỡng các chi tiết cụ thể.
Tất nhiên, sự khác biệt nằm ở chỗ những tấm séc trước đây được dùng để giúp nền kinh tế vượt qua cuộc khủng hoảng y tế cộng đồng. Còn lần này, chính Tổng thống lại là nguồn cơn của cuộc khủng hoảng. Tuy nhiên, ông vẫn hy vọng có thể giương ra một thứ gì đó hào nhoáng ngay trước mắt họ đủ lâu để họ quên đi thực tế đó.
Nguồn : MS NOW