Vụ bồi thẩm đoàn liên bang tại Chicago tuyên trắng án cho Juan Espinoza Martinez không chỉ là một chiến thắng cá nhân trước một cáo buộc vô căn cứ. Đó là một lời nhắc mạnh mẽ về giới hạn cuối cùng của quyền lực khi tư pháp bị vũ khí hóa — và về nơi mà tuyên truyền chính trị không thể vượt qua: phòng xử và bồi thẩm đoàn.
1️⃣ Từ thực thi pháp luật sang thực thi ý chí
Trong mô hình nhà nước pháp quyền, tư pháp tồn tại để bảo vệ luật, không phải để phục vụ câu chuyện chính trị. Nhưng khi Bộ Tư pháp bị kéo vào một chiến dịch gây sợ hãi, mục tiêu không còn là chứng cứ mà là tác động truyền thông: tạo ra hình ảnh “đe dọa”, “vùng chiến sự”, “kẻ thù bên trong”.
Đây là tư pháp bị vũ khí hóa:
-
Cáo buộc được dựng để làm ví dụ
-
Ngôn ngữ pháp lý bị biến thành khẩu hiệu
-
Quy trình tố tụng bị dùng như đòn răn đe chính trị
Trong bối cảnh đó, sự thật trở thành vật cản cần vượt qua — hoặc bị phớt lờ.
2️⃣ Khi tuyên truyền gặp chứng cứ
Phiên tòa ở Chicago cho thấy ranh giới mà quyền lực không thể vượt: chứng cứ.
Không có ý định, không có tiền, không có kế hoạch, không có hành động — chỉ có những ảnh chụp màn hình được chuyển tiếp và một câu chuyện được thổi phồng. Khi bồi thẩm đoàn được yêu cầu “hình sự hóa” sự phẫn nộ, mỉa mai và chia sẻ mạng xã hội, họ đã nói không.
Đây là khoảnh khắc mà tuyên truyền vỡ vụn trước chuẩn mực tố tụng. Truyền hình cáp có thể lặp lại một câu chuyện; mạng xã hội có thể khuếch đại nó; nhưng phòng xử đòi hỏi một thứ khác: bằng chứng vượt qua nghi ngờ hợp lý.
3️⃣ Giới hạn cuối cùng: bồi thẩm đoàn
Trong nhiều năm, tư pháp Mỹ đã chịu áp lực chính trị ngày càng lớn. Nhưng hệ thống vẫn còn một “van an toàn”: bồi thẩm đoàn độc lập.
-
Công tố có thể thổi phồng.
-
Truyền thông có thể hùa theo.
-
Quyền lực hành pháp có thể gây sức ép.
Bồi thẩm đoàn thì không.
Họ đại diện cho cộng đồng — không cho chiến dịch, không cho khẩu hiệu. Và chính vì vậy, họ là giới hạn cuối cùngcủa việc vũ khí hóa tư pháp.
4️⃣ Một mô hình nguy hiểm, nhưng không toàn năng
Dưới thời Donald Trump, việc chính trị hóa thực thi pháp luật đã trở thành một chiến thuật: tạo bất ổn, thổi phồng mối đe dọa, rồi dùng bộ máy nhà nước để “giải quyết”. Mô hình này có thể làm tổn thương rất nhiều người — đặc biệt là những nhóm yếu thế — ngay cả khi cuối cùng nó thất bại tại tòa.
Điểm đáng lo là: thua ở tòa không có nghĩa là dừng trừng phạt. Ngay cả sau khi được tuyên trắng án, các thủ tục di trú vẫn tiếp diễn. Điều đó cho thấy thiệt hại của tư pháp bị vũ khí hóa không chỉ nằm ở bản án, mà ở chính quá trình.
🧠 Kết luận của VietnamWeek
Nỗi sợ hãi được dàn dựng không phải là bằng chứng.
Và quyền lực chính trị, dù ồn ào đến đâu, cũng có một điểm dừng: bồi thẩm đoàn.
Vụ Chicago nhắc chúng ta rằng nền dân chủ không sụp đổ chỉ vì một chiến dịch tuyên truyền — nó sụp đổ khi các chuẩn mực bị bỏ qua và không còn ai nói “không”. Lần này, hệ thống đã nói “không”. Nhưng cái giá để đến được khoảnh khắc đó vẫn rất đắt.
📌 VietnamWeek sẽ tiếp tục theo dõi những trường hợp tư pháp bị chính trị hóa — không chỉ để ghi nhận các chiến thắng hiếm hoi trong phòng xử, mà để nhắc nhở rằng pháp quyền chỉ sống khi được bảo vệ mỗi ngày.