Trong lịch sử chính trị, châm biếm luôn là một vũ khí đặc biệt: không cần quân đội, không cần quyền lực nhà nước, nhưng có khả năng làm rung chuyển uy tín của những người đang nắm quyền.
Khác với điều tra báo chí hay phản biện học thuật — vốn cần chứng cứ, lập luận và thời gian — châm biếm đánh thẳng vào cảm xúc. Nó không cố thuyết phục, mà làm cho quyền lực trở nên lố bịch. Và khi quyền lực bị cười nhạo, nó mất đi điều quan trọng nhất: sự nghiêm trọng.
Đó là lý do các chính trị gia theo xu hướng độc đoán rất sợ hài kịch. Họ có thể phản bác báo chí, kiện truyền thông, dán nhãn “tin giả”. Nhưng họ không thể kiểm soát tiếng cười. Một câu mỉa đúng lúc, một hình ảnh châm chọc lan truyền trên mạng xã hội, có thể phá vỡ cả một “narrative” được xây dựng công phu.
Trong bối cảnh Epstein Files, châm biếm trở thành công cụ phơi bày sự phi lý của quyền lực:
— “Hơn một triệu hồ sơ bỗng nhiên được tìm thấy.”
— “Minh bạch vẫn đang ở màn hình loading.”
— “Redaction cơ bản đến mức… ai cũng gỡ được.”
Những câu nói tưởng như đùa cợt ấy lại nói trúng điều mà các thông cáo chính thức né tránh: sự thiếu minh bạch, sự trì hoãn có hệ thống, và khoảng cách ngày càng lớn giữa quyền lực nhà nước với quyền được biết của công dân.
Châm biếm không thay thế điều tra. Nhưng nó mở đường cho điều tra bằng cách làm công chúng đặt câu hỏi. Khi người dân bắt đầu cười, họ cũng bắt đầu nghi ngờ. Và với quyền lực, bị nghi ngờ còn nguy hiểm hơn bị chỉ trích.
Đó là lý do châm biếm chính trị là thứ vũ khí không cần súng — nhưng luôn khiến quyền lực phải đề phòng.