Cách một tổng thống đón tiếp nguyên thủ nước ngoài chưa bao giờ là chuyện lễ nghi thuần túy. Đó là ngoại giao bằng hình ảnh – nơi mỗi cái bắt tay, thảm đỏ, hay sự vắng mặt đều mang thông điệp chính trị. Trường hợp Donald Trumpđối xử khác biệt với Vladimir Putin, Mohammed bin Salman (MBS) và Volodymyr Zelenskyy cho thấy điều đó rõ ràng hơn bao giờ hết.
1) Putin & MBS: Thảm đỏ cho “đối tác quyền lực”
Trong các lần tiếp xúc với Putin và MBS, Trump thường tự mình xuất hiện, bố trí nghi thức cao cấp, không giấu giếm thông điệp: đây là những người ông coi là đối tác chiến lược.
-
Với Putin, hình ảnh thân mật, lời lẽ “tôn trọng”, thậm chí ưu ái, từng gây tranh cãi gay gắt trong giới an ninh Mỹ.
-
Với MBS, dù vướng các hồ sơ nhân quyền nghiêm trọng, Trump vẫn dành sự đón tiếp nồng nhiệt, coi Saudi Arabia là trụ cột lợi ích kinh tế – địa chính trị.
Thông điệp ngầm: quyền lực, tiền bạc và khả năng “làm deal” được đặt cao hơn chuẩn mực giá trị.
2) Zelenskyy: Sự vắng mặt mang tính chính trị
Trái ngược hoàn toàn, khi Zelenskyy đến Mỹ, không có một quan chức cấp cao nào của chính quyền Trump ra đón. Không thảm đỏ. Không đại diện Nhà Trắng. Chỉ là một nghi thức tối thiểu.
Điều này không phải ngẫu nhiên. Trong ngoại giao, sự vắng mặt có chủ ý thường nhằm:
-
Hạ thấp vị thế của đối tác;
-
Phát tín hiệu gây sức ép trước đàm phán;
-
Tránh ràng buộc chính trị – pháp lý.
Với Ukraine, thông điệp rất rõ: đây không phải “đối tác được ưu ái”, mà là bên đang bị gây áp lực phải nhượng bộ.
3) Phản ứng của công chúng Mỹ: Làn sóng chỉ trích
Trên mạng xã hội Mỹ, đặc biệt dưới các bài đăng của MeidasTouch, phản ứng không hề có lợi cho Trump:
-
“A real leader doesn’t need a red carpet.”
-
“Confident leadership doesn’t require a suit.”
-
“Let’s see Zelenskyy awarded the Nobel Peace Prize.”
Nhiều người Mỹ nhận ra nghịch lý: một tổng thống đang lãnh đạo đất nước bị xâm lược lại bị đối xử lạnh nhạt, trong khi những nhân vật gắn với đàn áp hay xâm lược lại được đón tiếp trọng thị.
Điều đáng chú ý là làn sóng cảm tình dành cho Zelenskyy tăng lên, chứ không giảm. Sự giản dị và bình tĩnh của ông được nhìn nhận như bản lĩnh, không phải yếu thế.
4) Ý nghĩa chiến lược: Trump tự làm suy yếu vai trò trung gian
Bằng cách ưu ái Putin/MBS và lạnh nhạt với Zelenskyy, Trump vô tình:
-
Làm suy yếu vai trò “trung gian hòa giải” của Mỹ;
-
Củng cố nhận định rằng Washington (dưới thời Trump) đang gây sức ép lên Ukraine nhiều hơn lên Nga;
-
Đẩy châu Âu xích lại gần Kyiv hơn về chính trị và an ninh.
Trong ngoại giao, ai được đón tiếp như đồng minh – ai bị coi như “vấn đề” sẽ quyết định niềm tin lâu dài. Và niềm tin, một khi mất, rất khó lấy lại.
Kết luận
So sánh cách Trump đón Putin, MBS và Zelenskyy không chỉ là chuyện lễ nghi. Đó là bản đồ ưu tiên quyền lực của một tổng thống:
-
Ưu ái kẻ mạnh và “làm deal được”
-
Gây sức ép với bên yếu hơn dù là nạn nhân xâm lược
Nhưng phản ứng của công chúng Mỹ cho thấy điều ngược lại: sự tôn trọng không đến từ thảm đỏ, mà từ chính nghĩa. Và trong bức tranh đó, Zelenskyy đang giữ được thứ mà Trump khó kiểm soát nhất: tính chính danh trước thế giới.