VietnamWeek, phản ánh diễn biến mới nhất, đa chiều và dễ hiểu cho độc giả:
Bối cảnh sự kiện
Vào rạng sáng ngày 3/1/2026, lực lượng đặc nhiệm Hoa Kỳ đã tiến hành một chiến dịch quân sự quy mô lớn tại thủ đô Caracas, Venezuela, trong đó có không kích và tấn công các mục tiêu quân sự. Tổng thống Nicolás Maduro và phu nhân Cilia Flores bị bắt giữ trong chiến dịch “Absolute Resolve” và được đưa tới New York, Hoa Kỳ để đối mặt với cáo trạng liên quan tới ma túy và “narco-terrorism” tại Tòa án Liên bang Khu vực Nam New York (SDNY).
Hình ảnh Tổng thống Maduro bị áp giải đã được công bố, với ông nói “Chúc mừng năm mới” khi xuống sân bay Mỹ, một chi tiết khiến dư luận quốc tế thêm chú ý.
Tình hình nội bộ Venezuela hiện nay
Không có bạo loạn quy mô lớn, nhưng tình trạng xã hội và chính trị đang cực kỳ bất ổn và đầy lo lắng:
-
Caracas và nhiều khu vực khác trong nước chìm trong im lặng căng thẳng; nhiều cửa hàng đóng cửa, người dân hoảng sợ và lo lắng về tương lai. Một số khu vực ghi nhận mất điện và gián đoạn dịch vụ cơ sở hạ tầng sau chiến dịch quân sự.
-
Chính quyền cũ và hệ thống nhà nước vẫn chưa sụp đổ ngay. Tòa Hiến pháp của Delcy Rodríguez đã bổ nhiệm bà làm Tổng thống lâm thời và quân đội tuyên bố công nhận bà là lãnh đạo mới, nhưng chính phủ mới này không kiểm soát thực tế toàn đất nước.
-
Bộ máy nhà nước Venezuela vẫn hoạt động trong bối cảnh tranh chấp pháp lý và chính trị sâu sắc; các cơ quan cấp cao khẳng định Maduro vẫn là nguyên thủ hợp pháp dù ông đang bị giam giữ ở New York.
Như vậy chưa xuất hiện bạo loạn vũ trang lớn giữa dân thường và lực lượng an ninh, nhưng bình yên là tương đối, xen lẫn với lo sợ và hoài nghi về tương lai.
Phản ứng trong nước và quốc tế
Trong nước
-
Phó Tổng thống lâm thời Rodríguez và các quan chức Venezuela miêu tả chiến dịch của Mỹ là hành động “xâm lược quân sự” không có tiền lệ, yêu cầu Washington phải trả tự do ngay cho Maduro và phu nhân.
-
Một số người dân và nhóm nhỏ biểu tình phản đối sự can thiệp, gọi đây là “bắt cóc” và vi phạm chủ quyền quốc gia.
Quốc tế
-
Liên Hiệp Quốc, Nga, Trung Quốc, Brazil, Mexico và nhiều nước Latinh công khai lên án hành động của Mỹ, coi đó là sự vi phạm chủ quyền nghiêm trọng và trái luật quốc tế.
-
Một số nước phương Tây kêu gọi chuyển giao quyền lực hòa bình và tuân thủ pháp luật quốc tế, nhưng không đồng loạt ủng hộ chiến dịch.
-
Tại Mỹ và nhiều thành phố trên thế giới có cả cuộc biểu tình ủng hộ lẫn phản đối can thiệp, phản ánh sự chia rẽ quan điểm sâu sắc trong cộng đồng quốc tế.
Câu chuyện chính trị – pháp lý và triển vọng
-
Tổng thống Trump từng tuyên bố Mỹ sẽ “điều hành” Venezuela tạm thời và kiểm soát ngành dầu mỏ cho tới khi có chuyển giao quyền lực “an toàn và thận trọng”, nhưng sau đó Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói rõ rằng Hoa Kỳ không lên kế hoạch quản lý Venezuela trực tiếp, thay vào đó sẽ gây áp lực chính trị và kinh tế.
-
Vụ bắt giữ này đang được mang ra xem xét tại Liên Hiệp Quốc, nơi nhiều nước cho rằng hành động này tạo tiền lệ nguy hiểm và là vi phạm luật quốc tế, bởi không có sự chấp thuận của Hội đồng Bảo an hay cáo buộc về tự vệ theo Hiến chương Liên Hiệp Quốc.
Tác động xã hội – kinh tế
-
Dù không bùng nổ bạo loạn, nỗi lo sợ đối với dân thường rất lớn, với báo cáo về ứ đọng dịch vụ công cộng và chuỗi cung ứng gián đoạn, cùng với các biến động trong nền kinh tế vốn đã suy yếu nhiều năm.
-
Thị trường năng lượng toàn cầu cũng theo dõi sát tình hình bởi Venezuela sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới, và bất ổn chính trị sẽ ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu và giá dầu.
Một Venezuela trong ngã rẽ lịch sử
Tóm lại, Venezuela không rơi vào bạo loạn quy mô rộng như một cuộc cách mạng đường phố, nhưng nỗi bất ổn sâu sắc, tranh chấp quyền lực và áp lực quốc tế khiến tương lai không rõ ràng. Mô hình quyền lực mới, sứ mệnh tòa án ở New York và vai trò của các thế lực quốc tế đang đặt Venezuela vào giai đoạn chuyển tiếp khó đoán nhất kể từ khi nền kinh tế và xã hội của nước này suy thoái trầm trọng.