Trong ba năm đầu của cuộc chiến, hình ảnh của Volodymyr Zelenskyy gắn liền với một quốc gia bị tấn công, phụ thuộc vào viện trợ phương Tây để tồn tại. Nhưng bước sang năm 2026, một thực tế mới đang dần hình thành: Ukraine không còn chỉ là “người nhận” — mà đang trở thành người cung cấp năng lực chiến tranh.
Và đó chính là lá bài mới của Zelensky.
Từ chiến trường sống còn đến phòng thí nghiệm chiến tranh
Cuộc chiến với Nga đã biến Ukraine thành một trong những “phòng thí nghiệm chiến tranh hiện đại” lớn nhất thế giới.
- Drone giá rẻ đối đầu hệ thống phòng không đắt tiền
- Tác chiến điện tử trở thành yếu tố sống còn
- Chiến tranh tiêu hao kết hợp với công nghệ cao
Trong quá trình đó, Ukraine tích lũy một thứ mà không quốc gia NATO nào có được:
kinh nghiệm thực chiến liên tục, cường độ cao, trong môi trường công nghệ hiện đại.
Đây không phải là lý thuyết. Đây là dữ liệu sống.
Khi chiến tranh trở thành “sản phẩm xuất khẩu”
Các thỏa thuận quốc phòng gần đây giữa Ukraine với các nước vùng Vịnh — đặc biệt là Saudi Arabia, UAE và Qatar — đánh dấu bước ngoặt.
Ukraine không đến Trung Đông để xin viện trợ.
Họ đến với tư cách:
- nhà cung cấp giải pháp chống drone
- đối tác chia sẻ kinh nghiệm tác chiến
- và nguồn nhân lực quân sự có kinh nghiệm thực địa
Trong bối cảnh Iran gia tăng sử dụng drone và tên lửa, các quốc gia vùng Vịnh nhận ra một thực tế:
👉 Các hệ thống phòng thủ đắt đỏ của phương Tây không đủ hiệu quả trước chiến tranh phi đối xứng.
Và Ukraine — quốc gia đã sống sót qua hàng nghìn đợt tấn công bằng drone — trở thành lựa chọn tự nhiên.
Một mô hình mới: “xuất khẩu kinh nghiệm chiến tranh”
Điều Ukraine đang làm không phải là bán vũ khí theo nghĩa truyền thống.
Họ đang xuất khẩu một thứ khác:
- chiến thuật
- phần mềm
- cách tích hợp công nghệ vào chiến trường
- và quan trọng nhất: cách thích nghi
Đây là một dạng “quyền lực cứng mềm” (hybrid power):
Không phải sức mạnh quân sự thuần túy,
mà là khả năng biến kinh nghiệm chiến tranh thành giá trị chiến lược.
Lá bài mới của Zelensky
Trong bối cảnh viện trợ phương Tây ngày càng bất định, Zelensky cần một đòn bẩy mới.
Hợp tác với vùng Vịnh mang lại:
- nguồn tài chính thay thế
- năng lượng (dầu, diesel)
- vị thế địa chính trị ngoài châu Âu
- và quan trọng hơn: độc lập chiến lược tương đối
Nói cách khác:
Ukraine đang giảm dần vai trò “khách hàng” của NATO
và trở thành một “đối tác có giá trị”.
Tác động dây chuyền đến trật tự toàn cầu
Sự dịch chuyển này không diễn ra trong chân không.
1️⃣ Đối với Mỹ
Các nước vùng Vịnh từ lâu phụ thuộc vào Washington về an ninh.
Nhưng việc họ tìm đến Ukraine cho thấy:
👉 họ đang đa dạng hóa đối tác
👉 giảm phụ thuộc vào Mỹ
Điều này không có nghĩa là “quay lưng”,
nhưng rõ ràng là:
niềm tin tuyệt đối đã không còn.
2️⃣ Đối với Nga
Ukraine không chỉ chống lại Nga trên chiến trường.
Họ đang:
👉 cạnh tranh ảnh hưởng
👉 phá vỡ các mạng lưới quân sự gián tiếp của Nga (đặc biệt qua Iran)
Điều này khiến cuộc chiến không còn giới hạn ở Đông Âu.
3️⃣ Đối với Iran
Iran là mắt xích trung tâm trong chiến tranh drone.
Và giờ đây:
👉 Ukraine trở thành “chuyên gia chống Iran” trên thực tế
Sự đối đầu giữa hai bên không còn gián tiếp — mà đang lan sang Trung Đông.
Nguy cơ: khi chiến tranh trở thành “ngành công nghiệp”
Nhưng sự chuyển đổi này cũng mang theo rủi ro.
Khi một quốc gia bắt đầu:
- xuất khẩu kinh nghiệm chiến tranh
- tham gia nhiều khu vực xung đột
- và gắn lợi ích kinh tế với quốc phòng
👉 chiến tranh có thể trở thành một phần của mô hình phát triển
Đây là con đường mà nhiều cường quốc đã đi qua —
và không phải lúc nào cũng kết thúc tốt đẹp.
Giới hạn của “lá bài Ukraine”
Dù có lợi thế mới, Ukraine vẫn đối mặt với nhiều hạn chế:
- nền kinh tế bị chiến tranh tàn phá
- phụ thuộc một phần vào viện trợ phương Tây
- và đối thủ Nga vẫn còn đó
Do đó, “xuất khẩu chiến tranh” không thể thay thế hoàn toàn các nguồn hỗ trợ truyền thống.
Nhưng nó tạo ra một điều quan trọng:
đòn bẩy.
Kết luận: một Ukraine mới đang hình thành
Ba năm trước, câu hỏi lớn nhất là: Ukraine có sống sót không?
Hôm nay, câu hỏi đã khác: Ukraine sẽ định hình vai trò của mình trong trật tự mới như thế nào?
Việc trở thành “cường quốc xuất khẩu kinh nghiệm chiến tranh” không chỉ là một chiến thuật sinh tồn.
Nó là một chiến lược.
Và với Zelensky, đây có thể là lá bài quan trọng nhất kể từ khi chiến tranh bắt đầu:
biến điểm yếu thành tài sản,
biến chiến tranh thành đòn bẩy,
và biến Ukraine từ nạn nhân thành người chơi.